بررسی مقایسهای «انسان کامل» قونوی و «انسان روحانی» بوناونتوره (بر پایة رسالههای مرآةالعارفین و سیر نفس بهسوی خدا)
نوع مقاله:
پژوهشی
نویسندگان:
✍️ محمدعلی دیانی / دکتری ادیان و عرفان تطبیقی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد آیت الله آملی / m.alidayyani@yahoo.com
محمد علی یوسفی / استادیار گروه ادیان و عرفان تطبیقی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد آیت الله آملی
چکیده:
قونوی با نگاهی وحدت وجودی، در رسالة «مرآةالعارفین»، انسان کامل را به مثابهی آینه ای برای حق و حق را نیز به منزلهی آینه ای برای انسان کامل معرفی می کند. بوناونتوره نیز با دیدگاهی وحدت شهودی، در رسالهی «سیر نفس به سوی خدا»، طرحی برای نائل.شدن به مقام انسان روحانی از طریق صلح و نقش قوای طبیعی انسان در ظهور تأمل روحانی خداوند ترسیم می کند. پرسش این است که مبانی انسان شناسی عرفانی قونوی و بوناونتوره بر پایهی رساله های یادشده چیست؟ مصادیق انسان کامل و انسان روحانی در همان رساله ها چه کسانی اند؟ نتیجهی این پژوهش توصیفی تحلیلی این است که از دیدگاه قونوی، عصارهی انسانی، همان انسان کامل است و او حلقهی واسط میان ظهور وجود واحد و بطون وجود واحد است و از همین حیث، آینهی هر دو به شمار می آید؛ و نیز انسان روحانی در اندیشهی بوناونتوره کسی است که در مراتب سلوک عرفانی خود، خداوند را از طریق طبیعت، نفس خویش و لطف حق، به تأمل بنشیند و به صلح روحانی دست یابد. مصادیق انسان کامل قونوی حضرت محمد صلی الله علیه و آله وسلم و امام علی علیه السلام و مصادیق انسان روحانی بوناونتوره، حضرت مسیح علیه السلام، پولس رسول و فرانسیس قدیس هستند.
Article data in English (انگلیسی)
Title:
A Comparative Study of Qūnawī's "Perfect Man" and Bonaventure's "Spiritual Man" (Based on the Treatises of Mir'at al- Arefin and the Journey of Soul towards God)
Abstract:
In his views about existential unity, Qūnawī introduces the perfect man as a mirror for truth and the truth as a mirror for the perfect man in his treatise “Mer’at al-Arefin (Mirror of the Mystics)”. On the other hand, in his views about intuitive unity presented in his treatise called “The Journey of the Soul Towards God”, Bonaventure outlines a plan for attaining the status of the spiritual man through peace and the role of man's natural powers in the emergence of God's spiritual contemplation. This research addresses the anthropological and mystical foundations of Qūnawī and Bonaventure based on the above treatises and the examples of the perfect man and the spiritual man in the same treatises. The results of this descriptive-analytical research show that from Qūnawī’s point of view, the human essence is the perfect human being who is the intermediate link between the emergence of a single existence and the ventricle of a single existence, and in this sense, he is a mirror of both; Also, in the thoughts of Bonaventure, a spiritual man is one who, in the course of his mystical conduct, contemplates God through nature, his soul, and the grace of truth, and achieves spiritual peace. Examples of the perfect human being are the Prophet Muhammad and Imam Ali, and examples of the spiritual man Bonaventure are the Messiah, the Apostle Paul and St. Francis.
References:
References:
- قرآن حكيم و شرح آيات منتخب، 1388، ترجمه ناصر مكارم شيرازي، تهران، اسوه.
- انجیل عیسی مسیح، 2006، ترجمه هزاره نو، ایلام.
- کتاب مقدس، 2007، ترجمه قدیم، ایلام.
- اسماعیلزاده، مریم، 1386، انسانشناسی در عرفان اسلامی و مسیحیت، تهران، دانشگاه تهران.
- افشار، ایرج، 1374، «فهرست کتابخانه صدرالدین قونوی»، تحقیقات اسلامی، ش1و2، ص477-502.
- جعفریان، مرتضی، محمدجواد رضایی، 1393، «ذهن و مراتب واقعنمایی ادراک در اندیشه صدرالدین قونوی»، خردنامه صدرا، ش88، ص75-88.
- چیتیک، ویلیام، 1389، عوالم خیال (ابنعربی و مسئله اختلاف ادیان)، ترجمه قاسم کاکایی، تهران، هرمس.
- حبیباللهی، اکبر، 1388، فلسفه بوناونتورا، تهران، حکمت.
- حسنزاده آملی، حسن، 1391، انسان در عرف عرفان، تهران، سروش.
- حسینپور، غلامرضا، 1396، «تأملی در عرفان فلسفی قونوی»، خردنامه صدرا، ش88، ص19-30.
- حیدرپور کیایی، اسدالله، 1395، «الهیات تنزیهی افلوطین»، فلسفه دین، ش59، ص717-737.
- خواجوی، محمد، 1395، دو صدرالدین (دو اوج شهود و اندیشه در جهان اسلام)، تهران، مولی.
- رحیمیان، سعید، 1384، «مبانی خداشناسی در الهیات بوناونتوره با تأکید بر راه معرفت آفاقی»، دانشگاه قم، ش25،
- ص34-59.
- ـــــ ، 1389، «پیوند خودشناسی و خداشناسی در عرفان ابنعربی و بوناونتوره»، قبسات، ش55، ص145-169.
- شوبرت، گودرون، 1416ق، المراسلات بین صدرالدین القونوی و نصیرالدین الطوسی، بیروت، دار النشر فرانتس شتاینر شتوتگارت.
- فناری، محمدبن حمزه، 1388، ترجمه و شرح مصباح الانس، محمدحسین نائيجى، قم، آیت اشراق.
- قونوی، صدرالدین، 1362، رسالة النصوص، سید جلالالدین آشتیانی، مشهد، دانشگاه مشهد.
- ـــــ ، 1378، «رساله مرآة العارفین»، قاسم انصاری، در: فرهنگ، ش16، ص93-110.
- ـــــ ، 1381، آفاق معرفت (تبصرة المبتدی و تذکرة المنتهی)، نجفقلی حبیبی، قم، بخشایش.
- ـــــ ، 1388، الفکوک فی اسرار مستندات حکم الفصوص، محمد خواجوی، تهران، مولی.
- ـــــ ، 1389، اعجاز البیان فی تأویل امّالقران، محمد خواجوی، تهران، مولی.
- ـــــ ، 1390، مفتاح الغیب، محمد خواجوی، تهران، مولی.
- ـــــ ، 1393، نفحات الهیه یا مکاشفات الهی، محمد خواجوی، تهران، مولی.
- ـــــ ، 1395، رساله مرآةالعارفین فی ملتمس زبدة الکاملین، محمد خواجوی، تهران، مولی.
- کاپلستون، فردریک چارلز، 1388، تاریخ فلسفه، ابراهیم دادجو، ج2 (از آوگوستینوس تا اسکوتوس)، تهران، شرکت انتشارات
- علمی و فرهنگی.
- کاکایی، قاسم، 1391، وحدت وجود به روایت ابنعربی و مایستر اکهارت، تهران، هرمس.
- کاکایی، قاسم و حميد محمودیان، 1388، «الهیات عرفانی از دیدگاه علاءالدوله سمنانی و بوناونتوره»، اندیشهدینی، ش31،
- ص79-98.
- کبیر، یحیی، 1392، فلسفه آنتروپولوژی (دوره دو جلدی)، قم، مطبوعات دینی.
- کرمی، حامد، 2014، مبانی انسانشناسی شیخ صدرالدین قونوی (درآمدی بر انسانشناسی حقوق اسلام)، حسن یاشار، در: مجموعه مقالات دومین سمپوزیوم بینالمللی صدرالدین قونوی، ص350- 365.
- کوپا، فاطمه، 1384و1385، «نگاهی دیگر به انسانشناسی عرفانی»، علوم انسانی، ش56 و 57، ص129-147.
- محمودیان، حمید، 1386، «احوال و آرای عرفانی قدیس بوناونتوره»، پژوهشنامه ادیان، ش2، ص130-199.
- مخزن موسوی، سیدابوالحسن، 1393، انسانکامل در متون عرفان اسلامی، تهران، دانشگاه بینالمللی اهلبیت.
- Bonaventure, 1946, Breviloquium, Erwin, Esser Nemers, ST. Louis: Herder.
- ـــــ , 1955, De reductione artium and theologiam, Translated with a Commentary and introduction by: Sister E. Th Healy, Works of Saint Bonaventure, 1, Franciscan Institute, ST. Bonaventure: New York.
- ـــــ , 1956, Itinerarium mentis in Deurn, with an Introduction, Translation and Commentary by: Ph. Boehner, a.F.M. Works of saint Bonaventure, 2, Franciscan Institute, ST. Bonaventure: New York.
- ـــــ , 1963a, The Breviloquium, Jose, de Vinck, The Works of Bonaventure, Cardinal, Seraphic, Doctor and Saint, II, Paterson, New Jersey, ST. Anthony Guild.
- ـــــ , 1963b, The Lournev O/ the Mind to God, Jose de VincK, the Works of Bonaventure, Cardinal, Seraphic, Doctor and Saint, I, Paterson, New Jersey, ST. Anthony Guild.
- ـــــ , 2005, The Mind,s Road to God, Erwin, Esser Nemers, The Catholic Primer, Herder.
- ـــــ , 2006, Writings On the Spiritual Life, General Editor: Robert J, Karris, Franciscan Institute, St. Bonaventure University.
- Brady, I.C. 1967, "Bonaventure", New catholic Encyclopedia, ed.by John P. Whallen and Others, Vol.2, Washington.
- Delio, Ilia. O.S.F, 2018, Simply Bonaventure, An Introduction to His Life, Thought, and Writing, United States by New City Press.
- Hayes, Zachary, 1996, St. Bonaventure's On the Reduction of the Arts to Theology, Franciscan Institute, St. Bonaventure University.
- Kent, Bonnie, 1998, "Bonaventure", Routledge Encyclopedia of Philosophy, Edward Craig(ed), Vol.1, London.
شیوه ارجاع به این مقاله:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
دیانی، محمدعلی، اسدپور، رضا، یوسفی، محمد علی. (1399) بررسی مقایسهای «انسان کامل» قونوی و «انسان روحانی» بوناونتوره (بر پایة رسالههای مرآةالعارفین و سیر نفس بهسوی خدا). فصلنامه معرفت ادیان، 12(1)، 25-44
محمدعلی دیانی؛ رضا اسدپور؛ محمد علی یوسفی."بررسی مقایسهای «انسان کامل» قونوی و «انسان روحانی» بوناونتوره (بر پایة رسالههای مرآةالعارفین و سیر نفس بهسوی خدا)". فصلنامه معرفت ادیان، 12، 1، 1399، 25-44
دیانی، محمدعلی، اسدپور، رضا، یوسفی، محمد علی.(1399) 'بررسی مقایسهای «انسان کامل» قونوی و «انسان روحانی» بوناونتوره (بر پایة رسالههای مرآةالعارفین و سیر نفس بهسوی خدا)'، فصلنامه معرفت ادیان، 12(1), pp. 25-44
