معرفت ادیان، سال 1405، جلد هجدهم، شماره اول، پیاپی 69، زمستان

    پژوهشی میان¬پارادایمی در پندارۀ بدسرشتی انسان با تأکید بر افتراقات هسون¬تزو و توماس¬هابز

    نوع مقاله: 
    پژوهشی
    نویسندگان:
    ✍️ سجاد دهقان زاده / *دانشیار - گروه ادیان و عرفان دانشگاه شهید مدنی آذربایجان / sa.deghanzadeh@azaruniv.ac.ir
    هستی شارعی / کارشناس ارشد دانشگاه شهید مدنی آذربایجان / H.sharei.78@gmail.com
    doi10.22034/marefateadyan.2026.5003712
    چکیده: 
    برخلاف قاطبۀ اهل نظر که منادی نیک¬سرشتی انسان بوده¬اند، هسون¬تزو، از قُدمای فلسفۀ چین، و توماس هابز، از فلاسفۀ مدرن غربی، تحت شرایط آشوب اجتماعی زمان خود، صراحتاً از شرارت طبیعت انسان سخن¬ گفته¬اند. تأملی ژرف در سازۀ فکری این دو فیلسوف نشان می¬دهد، ایشان به¬رغم همنوایی در نتیجه¬گیری، در مسلّمات اختلاف¬نظر¬ها دارند که این مهم به¬لحاظ پژوهشی تااندازه¬ای مغفول مانده¬¬ است. بنابراین، پژوهش فراروی بر بنیاد این مسأله شکل می¬گیرد که مبانی و تلقی¬های متفاوت هسون¬تزو و هابز در انگارۀ بدسرشت¬انگاری انسان کدامند؟ یافته¬ها نشان می¬دهند، سرشت انسان نزد این دو فیلسوف از کاربردهای معناشناختی متفاوتی برخوردار است. «سرشت» نزد هابز مساوق جوهر مادی و عبارت از همۀ آن¬چیزی که طبیعت مادی در نهاد انسان قرار داده است، حال آن¬که مقصود از «سرشت» نزد هسون¬تزو، فارغ همسانی یا مغایرت آن با ذات مجرّد، جوهری اخلاقی و علیّتی آسمانی است که به¬رغم ارجاع به غیر، هویتی متعیّن و صاحب ¬اراده دارد.
    Article data in English (انگلیسی)
    Title: 
    An inter-paradigm study on the concept of human evilness with an emphasis on the differences between Xunzi and Thomas Hobbes.
    Abstract: 
    'What is human nature' when is studied in the context of practical philosophy, it undoubtedly carries soteriological values. However, contrary to the commentators who were heralds of goodness of human nature, Xunzi, from the ancestors of Chinese philosophy, and Thomas Hobbes, among the modern Western philosophers, spoke openly about the evilness of human nature with exemplary courage. An in-depth look at the intellectual structure of these two philosophers shows that despite their agreement in the conclusion, they have a difference of opinion on certain matters, which has been somewhat neglected in terms of research. Therefore, the above research is formed on the basis of this issue: what are the differences in definitive principles of Xunzi and Hobbes about human nature? The findings show that human nature has different semantic uses for these two philosophers. According to Hobbes, nature is equivalent to essence and includes everything that the material nature has placed in the human entity, while according to Xunzi, the meaning of nature, regardless of its similarity or dissimilarity with the abstract essence, is the heavenly moral and causal essence, which, despite referring to something else, has a definite identity and has a will. By adopting a security-oriented approach,
    شیوه ارجاع به این مقاله: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    دهقان زاده، سجاد، شارعی، هستی. (1405) پژوهشی میان¬پارادایمی در پندارۀ بدسرشتی انسان با تأکید بر افتراقات هسون¬تزو و توماس¬هابز . فصلنامه معرفت ادیان، 18(1)، - https://doi.org/10.22034/marefateadyan.2026.5003712.

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    سجاد دهقان زاده؛ هستی شارعی."پژوهشی میان¬پارادایمی در پندارۀ بدسرشتی انسان با تأکید بر افتراقات هسون¬تزو و توماس¬هابز ". فصلنامه معرفت ادیان، 18، 1، 1405، -

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    دهقان زاده، سجاد، شارعی، هستی.(1405) 'پژوهشی میان¬پارادایمی در پندارۀ بدسرشتی انسان با تأکید بر افتراقات هسون¬تزو و توماس¬هابز '، فصلنامه معرفت ادیان، 18(1), pp. -

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    دهقان زاده، سجاد، شارعی، هستی. پژوهشی میان¬پارادایمی در پندارۀ بدسرشتی انسان با تأکید بر افتراقات هسون¬تزو و توماس¬هابز . معرفت ادیان، 18, 1405؛ 18(1): -