A Comparative Study of the Nature of Religion in the Thought of Spinoza and ‘Allāmah Ṭabāṭabā’ī: From Rationalism to Fitra-based (Primordial Nature) Approach
/ PhD Candidate in Theoretical Foundations of Islam, University of Tehran, Tehran, Iran / Hassankarami@ut.ac.ir
/ Professor, Faculty of Islamic Studies and Thought, University of Tehran, Tehran, Iran / asgariyazdi@ut.ac.ir
/ Associate Professor, Faculty of Islamic Studies and Thought, University of Tehran, Tehran, Iran / mirdamadi_77@ut.ac.ir
/ Assistant Professor, Faculty of Islamic Studies and Thought, University of Tehran, Tehran, Iran / h_rahnamaei@ut.ac.irچکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
- اسپینوزا، باروخ (1376). اخلاق. ترجمة محسن جهانگیری. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
- اسپینوزا، باروخ (1377). رسالة مختصر دربارة خدا، انسان و سعادت او. ترجمة جلالالدین باقری. پایاننامة کارشناسی ارشد گروه فلسفه. تهران: دانشگاه شهید بهشتی.
- اسپینوزا، باروخ (1396). رسالة الهی ـ سیاسی. ترجمة علی فردوسی. تهران: شرکت سهامی انتشار.
- اسفندیاری، حسین؛ کریمی، حمید و محمدزاده بنیطرفی، مهدی (1398). بررسی تطبیقی آثار و نتایج نظریة صیانت ذات اسپینوزا و نظریة فطرت علامه طباطبایی. جستارهایی در فلسفه و کلام، 51(2)، 31ـ50. doi: 10.22067/philosophy.v51i2.72345
- امینی, زهرا و زالی، مصطفی (1403). تمایز صفات، وحدت حالات: بازنگری مناقشهای تفسیری پیرامون سرشت صفات در فلسفة اسپینوزا. حکمت و فلسفه، 20(79)، 177ـ196. doi: 10.22054/wph.2024.78472.2228
- دباغ، سروش (1400). غربت و غرابت اسپینوزا. تهران: بنیاد سهروردی.
- سهرابیان پاریزی، محمد و حسینی قلعهبهمن، سیداکبر (1397) رشد و تحول ایمانی در پرتو فضایل از دیدگاه علامه طباطبایی و توماس آکویناس. معرفت ادیان، 9(3)، 7ـ25.
- طاهری، اسحاق و جلالوند، مهدی (1392). مبناشناسی معرفت دینی علامه طباطبایی. فلسفة دین، 10(3)، 1ـ24. doi: 10.22059/jpht.2013.36187
- طباطبایی، سیدمحمدحسین (1364). اصول فلسفه و روش رئالیسم. تهران: صدرا.
- طباطبایی، سیدمحمدحسین (1374). تفسیر المیزان. ترجمة سیدمحمدباقرموسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامى.
- طباطبایی، سیدمحمدحسین (1378). شیعه در اسلام. قم: دفتر انتشارات اسلامى.
- طباطبایی، سیدمحمدحسین (1387الف). مجموعه رسائل. قم: بوستان کتاب.
- طباطبایی، سیدمحمدحسین (1387ب). تعالیم اسلام. قم: بوستان کتاب.
- طباطبایی، سیدمحمدحسین (1388). قرآن در اسلام. قم: بوستان کتاب.
- طباطبایی، سیدمحمدحسین (1416ق). نهایة الحکمة. قم: مؤسسة النشر الإسلامی.
- طباطبایی، سیدمحمدحسین (1428ق). الإنسان و العقیده. قم: باقیات.
- قاسمی، اعظم (1392) اسلام و مسیحیت؛ امکان گفتوگوی دو مکتب از دیدگاه هانری کربن. معرفت ادیان، 4(3)، 37ـ56.
- کریمی، حمید و اسفندیاری، حسین (1398). بررسی تطبیقی مفهوم ذات در فلسفة اسپینوزا و فطرت از منظر علامه طباطبایی. معرفت، 28(4)، 53ـ62.
- همتی، همایون (1392). تحلیل نقش دین در جامعه. معرفت ادیان، 4(3)، 7ـ16.
- یاسپرس، کارل (1375). اسپینوزا فلسفه، الهیات و سیاست. ترجمة محمدحسن لطفی. تهران: طرح نو.
- Bennett, Jonathan (2006), Spinoza›s metaphysics. In: Cambridge companion to Spinoza (61-88). New York / Cambridge: Cambridge University Press.
- Carlisle, Claire (2021), Spinoza’s Religion: A New Reading of the Ethics. Princeton: Princeton University Press.
- Donagan, Alan (2006), Spinoza›s theology. In: Cambridge companion to Spinoza (343-382). New York / Cambridge: Cambridge University Press.
- Garrett, Don (2006), Spinoza›s ethical theory. In: Cambridge companion to Spinoza (267-314). New York / Cambridge: Cambridge University Press.
- Hubbeling, H. G. (1967). Spinoza’s Methodology. Assen: Van Gorcum.
- Huenemann, Charlie (2014). Spinoza’s radical theology The Metaphysics of the Infinite. New York: Routledge.
- Klever, W. N. A. (2006). Spinoza›s life and works. In: Cambridge companion to Spinoza (13-60). New York / Cambridge: Cambridge University Press.
- Spinoza, Baruch (2002). Spinoza: Complete works. translated by Samuel Shirley and others. Indianapolis I Cambridge: Hackett Publishing Company.
Copyright © 2026 The Author(s). This article is published under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
