Divergent Paradigms of Forgiveness: A Comparative Analysis of the Role of Righteous Deeds and Redemption in Islam and Christianity
/ Assistant Professor, Department of Islamic Education, Farhangian University of Tehran, Tehran, Iran / d.basirat@cfu.ac.ir
/ Lecturer, Department of Islamic Education, Farhangian University of Tehran, Tehran, Iran / hamid.es135@yahoo.com
/ Assistant Professor, Department of Islamic Education, Farhangian University of Tehran, Tehran, Iran / m.tavakolian@cfu.ac.irچکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
- قرآن کریم. ترجمة آیتالله ناصر مکارم شیرازی.
- کتاب مقدس (عهدین). ترجمة قدیم و جدید.
- ابنبابویه، شیخ صدوق ابیجعفر محمد (1389). اعتقادات شیخ صدوق. تصحیح: مؤسسة الامام الهادی؟ع؟. قم: مؤسسة الامام الهادی؟ع؟.
- قشیری نیسابوری، ابوالحسین مسلمبنحجاج (1374ق). صحیح مسلم، تحقیق: محمد فؤاد عبد الباقی. قاهره: مطبعة عیسى البابی الحلبی.
- اسدآبادی، قاضی ابیالحسن عبدالجبار (1408ق). شرح اصول الخمسه. تعلیق: احمدبنحسینبنابیهاشم. تحقیق: عبدالکریم عثمان. قاهره: مکتبة وهبة.
- انصاریان، حمید (1402). بازکاوی تاریخی پیدایش و تطور تکفیر در غیر امامیه. فصلنامة معرفت، 32(8)، 61ـ69.
- براون، رابرت مکآفی (1382). روح آیین پروتستان. ترجمة فریبرز مجیدی. تهران: نگاه معاصر.
- تیسن، هنری (بیتا). الهیات مسیحی. ترجمة ط. میکائیلیان. تهران: حیات ابدی.
- حر عاملى، محمدبنالحسن (1418ق). الفصول المهمّة فى اصول الائمّة. تحقیق و اشراف: محمدبنمحمد الحسین القائینی. قم: مؤسسة معارف اسلامی امام رضا؟ع؟.
- حسینی زبیدی، سیدمحمدمرتضى (1414ق). تاج العروس من جواهر القاموس. قم: دار الفکر.
- حسینی قلعهبهمن، سیداکبر (1404). انسانشناسی مسیحی، دوگانهگرا یا سهگانهگرا. فصلنامة معرفت ادیان، 16(4)، 43ـ58.
- حلی، ابیمنصور حسنبنیوسف (1388). کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد. ترجمه و شرح ابوالحسن شعرانی. تهران: هرمس.
- زمخشری، ابیالقاسم جارالله محمودبنعمر (1407ق). الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل. بیروت: دار الکتاب العربی.
- سبحانی، جعفر (1370). معادشناسی در پرتو کتاب، سنت و عقل. ترجمة علی شیروانی. تهران: الزهراء.
- سبحانی، جعفر (1383). منشور جاوید: عدل، امامت، شفاعت، توبه، احباط و تکفیر. قم: مؤسسة امام صادق؟ع؟.
- سبحانی، جعفر (1413ق). الإلهیات علی هدی الکتاب والسنة والعقل. قم: مؤسسة الإمام الصادق؟ع؟.
- سبحانی، جعفر (1427ق). بحوث فی الملل والنحل. قم: مؤسسة امام صادق؟ع؟.
- طباطبایی، سیدمحمدحسین (1417ق). المیزان فی تفسیر القرآن. قم: دفتر انتشارات اسلامی جامعة مدرسین حوزة علمیة قم.
- طبرسی، فضلبنحسن (1372). مجمع البیان فی تفسیر القرآن. تحقیق و مقدمه: محمدجواد بلاغی. تهران: ناصرخسرو.
- طبرسى، فضلبنحسن (1377). تفسیر جوامع الجامع. تهران: دانشگاه تهران و مدیریت حوزة علمیة قم.
- طبرى، ابوجعفر محمدبنجریر (1412ق). جامع البیان فى تفسیر القرآن. بیروت: دار المعرفه.
- طریحی، فخرالدین (1375). مجمع البحرین. تهران: مرتضوی.
- طوسی، ابوجعفر محمد (1400ق). الاقتصاد الهادی الی طریق الرشاد. تهران: مکتبة جامع چهلستون.
- طوسی، ابوجعفر محمد (بیتا). التبیان فی تفسیر القرآن. تحقیق و مقدمه: شیخآغابزرگ تهرانی و احمد قصیر عاملی. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
- طوسی، خواجه نصیرالدین محمدبنمحمد (1416ق). قواعد العقائد. تحقیق: علی ربانی گلپایگانی. قم: مرکز مدیریت حوزة علمیة قم.
- عبده، محمد و رشید رضا، سیدمحمد (بیتا). تفسیر القرآن الحکیم (المنار). بیروت: دار الکفر.
- فخر رازی، فخرالدین ابوعبدالله محمدبنعمر (1401ق). تفسیر الکبیر ومفاتیح الغیب (تفسیر الفخر الرازی). بیروت: دار الفکر.
- کلینی، محمدبنیعقوب (1407ق). الکافی. تصحیح: علیاکبر غفارى و محمد آخوندى. تهران: دار الکتب الاسلامیه.
- مجلسی، محمدباقر (1403ق). بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار. بیروت: مؤسسة وفاء.
- مصباح یزدی، محمدتقی (1377). آموزش عقاید. قم: سازمان تبلیغات اسلامی.
- مصباح یزدی، محمدتقی (1402). درجات ایمان و کفر. فصلنامة معرفت، 32(9)، 5ـ7.
- مغنیه، محمدجواد (بیتا). التفسیر الکاشف. بیروت: دار الأنوار للطباعة والنشر.
- مکگراث، آلیستر (1385). درآمدی بر الهیات مسیحی. ترجمة مسیح دیباح. تهران: کتاب روشن.
- هیوم، دیوید (1397). گفتوگوهایی دربارة دین طبیعی. ترجمة رسول رسولیپور و سوده مهتابپور. تهران: حکمت.
- Aquinas, T. (1952). Summa theologiae. (Original work published 1265–1274). Part III, Question 69: The effects of baptism.
- Küng, Hans (1976). On Being a Christian. New York: Doubleday & Company.
- Lossky, V. (1976). The mystical theology of the Eastern Church. : St. Vladimir’s Seminary Press.
- Luther, M. (1960). The freedom of a Christian. In: J. Dillenberger (Ed.). Martin Luther: Selections from his writings (p.43–85). Doubleday. (Original work published 1520).
- Meyendorff, J. (1974). Byzantine theology: Historical trends and doctrinal themes (2nd ed). Fordham University Press.
- Schmemann, A. (1973). For the life of the world: Sacraments and Orthodoxy. St. Vladimir’s Seminary Press.
- References
- The Holy Qur’an. Trans. Ayatollah Naser Makarem Shirazi.
- The Bible (Old and New Testaments). Old and New Translations.
- Ibn Babawayh, Sheikh Saduq Abu Ja’far Muhammad (2010). Iʿtiqādāt-e Sheikh Saduq. Ed. Imam al-Hadi Institute. Qom: Imam al-Hadi Institute.
- Qushayri Nishapuri, Abu al-Hussein Muslim ibn Hajjaj (1955 CE). Ṣaḥīḥ Muslim. Ed. Muhammad Fu’ad Abd al-Baqi. Cairo: Matba’at Isa al-Babi al-Halabi.
- Asadabadi, Qadi Abu al-Hasan Abd al-Jabbar (1988 CE). Sharḥ Uṣūl al-Khamsa. Annot. Ahmad ibn Hussein ibn Abi Hashim. Ed. Abd al-Karim Uthman. Cairo: Maktabat Wahba.
- Ansarian, Hamid (2023). “A Historical Reexamination of the Emergence and Evolution of Takfir in Non-Imami Islam.” Faslnāmeh-ye Ma’rifat, 32(8), 61–69.
- Brown, Robert McAfee (2003). The Spirit of Protestantism. Trans. Fariborz Majidi. Tehran: Negah-e Mo’aser.
- Thiessen, Henry (n.d.). Christian Theology. Trans. T. Mikailian. Tehran: Hayat-e Abadi.
- Hurr Amili, Muhammad ibn al-Hasan (1997 CE). Al-Fuṣūl al-Muhimma fī Uṣūl al-Aʾimma. Ed. Muhammad ibn Muhammad al-Hussein al-Qa’ini. Qom: Imam Reza Islamic Studies Institute.
- Husseini Zubaydi, Seyyed Muhammad Murtada (1993 CE). Tāj al-ʿArūs min Jawāhir al-Qāmūs. Qom: Dar al-Fikr.
- Husseini Qaleh-Bahman, Seyyed Akbar (2025). “Christian Anthropology: Dualist or Trinitarian.” Faslnāmeh-ye Ma’rifat-e Adyan, 16(4), 43–58.
- Hilli, Abi Mansur Hasan ibn Yusuf (2009). Kashf al-Murād fī Sharḥ Tajrīd al-Iʿtiqād. Trans. and Comm. Abul Hassan Sha’rani. Tehran: Hermes.
- Zamakhshari, Abi al-Qasim Jarallah Mahmoud ibn Umar (1987 CE). Al-Kashshāf ʿan Ḥaqāʾiq Ghawāmiḍ al-Tanzīl. Beirut: Dar al-Kitab al-Arabi.
- Sobhani, Ja’far (1991). Maʿād-shenāsī dar Partow-e Ketāb, Sonnat va ʿAql. Trans. Ali Shirvani. Tehran: Al-Zahra.
- Sobhani, Ja’far (2004). Manshūr-e Jāvīd: ʿAdl, Imāmat, Shafāʿat, Tawba, Iḥbāṭ va Takfīr. Qom: Imam Sadiq Institute.
- Sobhani, Ja’far (1992 CE). Al-Ilāhiyyāt ʿalā Hudā al-Kitāb wa al-Sunna wa al-ʿAql. Qom: Imam al-Sadiq Institute.
- Sobhani, Ja’far (2006 CE). Buḥūth fī al-Milal wa al-Niḥal. Qom: Imam Sadiq Institute.
- Tabatabai, Seyyed Mohammad Hossein (1996 CE). Al-Mīzān fī Tafsīr al-Qurʾān. Qom: Islamic Publications Office of the Society of Seminary Teachers of Qom.
- Tabarsi, Fazl ibn Hasan (1993). Majmaʿ al-Bayān fī Tafsīr al-Qurʾān. Res. and Intro. Mohammad Javad Balaghi. Tehran: Naser Khosrow.
- Tabarsi, Fazl ibn Hasan (1998). Tafsīr Jawāmiʿ al-Jāmiʿ. Tehran: University of Tehran and Management of the Qom Seminary.
- Tabari, Abu Ja’far Muhammad ibn Jarir (1991 CE). Jāmiʿ al-Bayān fī Tafsīr al-Qurʾān. Beirut: Dar al-Ma’rifa.
- Tarihi, Fakhr al-Din (1996). Majmaʿ al-Baḥrayn. Tehran: Mortazavi.
- Tusi, Abu Ja’far Muhammad (1979 CE). Al-Iqtiṣād al-Hādī ilā Ṭarīq al-Rashād. Tehran: Maktabat Jami’ Chehelsotoun.
- Tusi, Abu Ja’far Muhammad (n.d.). Al-Tibyān fī Tafsīr al-Qurʾān. Res. and Intro. Sheikh Agha Bozorg Tehrani and Ahmad Qasir Ameli. Beirut: Dar Ihya al-Turath al-Arabi.
- Tusi, Khwaja Nasir al-Din Muhammad ibn Muhammad (1995 CE). Qawāʿid al-ʿAqāʾid. Ed. Ali Rabbani Golpayegani. Qom: Center for the Management of the Qom Seminary.
- Abduh, Muhammad, and Rashid Rida, Seyyed Muhammad (n.d.). Tafsīr al-Qurʾān al-Ḥakīm (Al-Manār). Beirut: Dar al-Kufr.
- Fakhr al-Razi, Fakhr al-Din Abu Abdullah Muhammad ibn Umar (1981 CE). Tafsīr al-Kabīr wa Mafātīḥ al-Ghayb. Beirut: Dar al-Fikr.
- Kulini, Muhammad ibn Yaqub (1986 CE). Al-Kāfī. Ed. Ali Akbar Ghaffari and Muhammad Akhundi. Tehran: Dar al-Kutub al-Islamiyya.
- Majlisi, Muhammad Baqir (1983 CE). Biḥār al-Anwār al-Jāmiʿa li-Durar Akhbār al-Aʾimma al-Aṭhār. Beirut: Mu’assasat al-Wafa.
- Mesbah Yazdi, Mohammad Taqi (1998). Āmūzesh-e ʿAqāʾid. Qom: Islamic Propagation Organization.
- Mesbah Yazdi, Mohammad Taqi (2023). “Degrees of Faith and Disbelief.” Faslnāmeh-ye Ma’rifat, 32(9), 5–7.
- Mughniyeh, Muhammad Jawad (n.d.). Al-Tafsīr al-Kāshif. Beirut: Dar al-Anwar lil-Tiba’a wa al-Nashr.
- McGrath, Alister (2006). An Introduction to Christian Theology. Trans. Masih Dibaj. Tehran: Ketab-e Roshan.
- Hume, David (2018). Dialogues Concerning Natural Religion. Trans. Rasoul Rasoulipour and Soudeh Mahtabpour. Tehran: Hekmat.
Copyright © 2026 The Author(s). This article is published under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
