معرفت ادیان (Ma`rifat Adyan), Volume 17, Issue 3, No 67, Year 2026, Pages 81-103

    The Ritual of Offering to the Earth Goddess and the Origin of Human Sacrifice in the Achaemenid Period

    Article Type: 
    Research
    Writers:
    ✍️ Sayyed Toufiq Hoseini / Assistant Professor, Department of History, Faculty of Literature, Alzahra University, Tehran, Iran / t.hosseini@alzahra.ac.ir
    81-103 2025/08/27 2026/01/19 2026/06/08
    doi 10.22034/marefateadyan.2026.5002533✓
    Abstract: 
    The narrative of the ritual of human sacrifice by the Achaemenid magi has always provoked extensive debate. Although ambiguous documentation of this ritual remains in ancient Iranian evidence and Greek sources, an examination of various sources pertaining to Indo-Iranian peoples demonstrates that this ritual was a customary practice among them, and that there existed a profound and striking similarity in its features. It is noteworthy that among other Indo-European peoples as well, we find this ritual with the same identical characteristics. Accordingly, the problem of this research is to investigate the origin and nature of the human sacrifice ritual in the Achaemenid period and its connection with the beliefs of Indo-European peoples relating to the Earth Goddess. This research, based on a qualitative method of data analysis with a comparative approach and on a documentary or library-based method of collection, concludes that the origin of the human sacrifice ritual in the Achaemenid period is rooted in the beliefs of Indo-European peoples, in which, upon entering a new land or initiating a new war, a human sacrifice was offered to the Earth Goddess. Extensive evidence from mythological, ritual, linguistic, and archaeological documentation confirms its Indo-European origin.
    Keywords: 
    Human Sacrifice Ritual
    Earth Goddess
    Indo-European beliefs
    Indo-Iranian beliefs
    Earth Worship
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :آیین نثار به ایزدبانوی زمین و خاستگاه قربانی انسانی در دورة هخامنشیان
    Abstract: 
    روایت آیین قربانی انسانی به‌وسیلة مغان هخامنشی همواره موجب بحث‌‌های بسیار بوده است. هرچند از این آیین مستندات مبهمی در شواهد ایران باستان و منابع یونانی باقی مانده، اما بررسی منابع گوناگون مردمان هندوایرانی نشان می‌‌دهد که این آیین در میان ایشان رسمی مرسوم بوده و حتی در ویژگی‌‌های آن نیز همسانی عمیق و چشمگیری وجود داشته است. جالب توجه آنکه در میان دیگر اقوام هندواروپایی نیز این آیین را با همان ویژگی‌‌های همسان بازمی‌یابیم. بر این اساس، مسئلة این پژوهش بررسی خاستگاه و ماهیت آیین قربانی انسانی در دورة هخامنشی و ارتباط آن با باورهای اقوام هندواروپایی مرتبط با ایزدبانوی زمین است. این پژوهش بر اساس شیوة بررسی داده‌‌ها به‌روش کیفی و با رویکرد تطبیقی و نیز بر اساس شیوة گردآوری اسنادی یا کتابخانه‌‌ای به این نتیجه دست می‌‌یابد که خاستگاه آیین قربانی انسانی در دورة هخامنشی ریشه در باورهای اقوام هندواروپایی دارد که در آن پس از ورود به سرزمینی نو یا جنگی تازه، به ایزدبانوی زمین قربانی انسانی تقدیم می‌‌شد. شواهد گسترده از مستندات اسطوره‌ای، آیینی، زبان‌شناسی و باستان‌‌شناسی خاستگاه هندواروپایی آن را تأیید می‌‌کند.
    Keywords: 
    آیین قربانی انسانی
    ایزدبانوی زمین
    باورهای هندواروپایی
    باورهای هندوایرانی
    پرستش زمین
    References: 
    • دارمستتر، جمیز (1342). وندیداد. ترجمة موسی جوان. تهران: ابن‌سینا. 
    • حسینی، سیدتوفیق (1403). خاستگاه هندواروپایی آموزة رواقی آتش‌سوزی سرانجام. معرفت ادیان، 15(4)، 105ـ120. 
    • کهنسال، علیرضا و راستین، امیر (1395). تطبیق فرشتگان بر مجردات در فلسفة اسلامی. معرفت فلسفی، 14(1)، 33ـ56. 
    • طیب‌حسینی، سیدمحمود (1395). پژوهشى در معناى شیطان در قرآن کریم بر اساس فرهنگ عرب عصر نزول. معرفت، 25(3)، 57ـ70.
    • گاهان (1394). به‌گزارش ابراهیم پورداوود. به‌تصحیح فرید مرادی. تهران: نگاه. 
    • مولایی، چنگیز (1392). آبان‌یشت (سرود اوستایی در ستایش اردویسور آناهیتا). تهران: مرکز بزرگ دایرةالمعارف اسلامی. 
    • نیبرگ، هنریک ساموئل (1383). دین‌های ایران باستان. ترجمة نجم‌الدین سیف‌آبادی. کرمان: دانشگاه شهید باهنر کرمان. 
    • یسنا (1394). به‌گزارش ابراهیم پورداوود. به‌تصحیح فرید مرادی. تهران: نگاه. 
    • یشت‌‌ها (1394). به‌گزارش ابراهیم پورداوود. به‌تصحیح فرید مرادی. تهران: نگاه. 
    References: 
    • Aeschylus, (2010). The Complete Aeschylus. Volume I. Peter Burian & Alan Shapiro. OUP Premium. 
    • Ammianus Marcellinus, (2016). The Complete Works of Ammianus Marcellinus. USA: Delphi Classics. 
    • Ara, Mitra., (2008). Eschatology in the Indo-Iranian Traditions. New York: Peter Lang. 
    • Athravaveda (1917). Vol. 2, Griffith, R. T. H., Benares: E. J. Lazarus & Co. 
    • Athenaeus (2017). Delphi Complete Works of Athenaeus. USA: Delphi Classics. 
    • Bailey, W. H. (1967). “Saka SSANDRAMATA”. In: Wiessner Gernot. Festschrift für Wilhelm Eilers. Berlin: O. Harrassowitz. 
    • Bakker, H. T. (1987). ” Human Sacrifice (Purusamedha), Construction Sacrifice and the Origin of the Idea of the ‹Man of the Homestead› “. (Vastupurusa) In: Jan Bremmer. The Strange World of Human Sacrifice. Amsterdam: Peeters Publishers. 
    • Bartholomae, Christian (1905). Die Gāθā’s und heiligen Gebete des altiranischen Volkes. Halle: Max Niemeyer. 
    • Benveniste, Emile (1929). The Persian religion according to the chief Greek texts. Paris: University of Paris. Ratanbai Katrak Lectures. 
    • Bidez, Joseph & Cumont, Franz (1938). Les mages hellénisés. Zoroastre, Ostanes et Hystaspe d’après la tradition grecque. Paris: Les Belles Lettres. 
    • Bivar, A. D. H. (1971). “Mithra and Mesopotamia”. In: Hinnelles, J. R. Mithraic studies; proceedings of International Congress of Mithraic Studies II. London: Manchester University.
    • Boyce, M. (1975). history of Zoroastrianism;The early period. Vol.I. Leiden-Köln: Brill. 
    • Buck, Carl Darling (1988) A Dictionary of Selected Synonyms in Principal Indo-European Languages. USA: The University of Chicago Press. 
    • Burkert, W. (1987) Greek Religion: Archaic and Classical. USA: Wiley, Blackwell. 
    • Caesar, Gaius Julius (2013). Delphi Complete Works of Julius Caesar. W. A. MacDevitt. USA: Delphi Classics. 
    • Chadwick. H. M. (1899). The Cult of Othin. London: C. J. Clay & sons. 
    • Colebrooke, H. T. (1977). Essays on History, Literature and Religions of Ancient India. New Delhi: Cosmo Publications. 
    • Collins, Brian (2014). The Head Beneath the Altar. USA: Michigan State University Press. 
    • Colpe, C. (1983). “Devolopment of Religious Thought” In: Yarshater (ed.). The Cambridge History of Iran;The Seleucid, Parthian and Sasanid Periods. Vol. III. Sec. 2. London: Cambridge Uni Press. 
    • Ctesias (2010). Persian History. Jan P. Stronk. Dusseldorf: Wellem Verlag. 
    • Dādestān ī. Dēnīg (1998). Mahmoud Jaafari Dehaghi. Paris: Etude Iranians. 
    • Dahlquist, Allan (1962). Megasthenes and Indian religion. Stockholm: Almqvist & Wiksell. 
    • Davidson, Hilda Ellis (1993). The Lost Beliefs of Northern Europe. London: Routledge. 
    • Diodorus Siculus (1939). The Library of History. Vol. 3. C. H. Oldfather. Cambridge: Harvard university Press. 
    • Edwards, E. (1919) “Human Sacrifice (Iranian)”. In: James Hastings. Encyclopedia of Religion and Ethics. Vol. 6. New York: C. Scribner›s Sons; Edinburgh: T. & T. Clark. 
    • Eliade, Mircea (1958). Patterns in Comparative Religion. London: Sheed & Ward 
    • Eliade, Mircea (1978). A History of Religious Ideas. Vol.1. Willard R. Trask. USA: The University of Chicago Press. 
    • Euripides (1916). Hecuba. Vol 1. Arthur S. D. London: William Heinemann, Loeb Classical Library. 
    • Farnell, L. R. (1921). “Sacrifice (Greek)” in James Hastings. Encyclopedia of Religion and Ethics. Vol. 11. New York: C. Scribner›s Sons.
    • Fraser J. G. (1911) The Golden Bough: The Scapegoat. Vol. 6. London: Macmillan and Co. 
    • Gnoli, G. (1980). Zoroaster’s time and homeland. Naples: Istituto Universitario Orientale. 
    • Gonda, J. (1960). Die Religionen Indiens. Stuttgart: W. Kohlhammer verlag. 
    • Grimm, Jacob (1875). Deutsche Mythologie. Bd.1. Elard Hugo Meyer. Berlin: Dümmler Verlagbuchhanlung. 
    • Grummond, N. T. (2016). “Etruscan Human Sacrifice: The Case of Tarquinia”. In: Murray Carrie Ann. Diversity of Sacrifice. NewYork: NewYork University Press. 
    • Hanson, Victor Davis (2002). Hoplites;The Classical Greek Battle Experience. London: Taylor and Francis. 
    • Henninger, J. (2005). “Sacrifice”. In: Lindsay Jones. Encyclopedia of Religion. Vol. 12. USA: Macmillan. 
    • Herodotus (1975). Histories. trans by A. D. Godley. London: Harvard University press, Loeb Classical Library. 
    • Historia Augusta (1991). David Magie. Volume II. Elagabalus. Severus Alexander. London: Harvard University press, Loeb Classical Library. 
    • Homer (1978). Iliad. Volume 2. A. T. Murray. W. F. Wyatt, Books 13-24. London: Loeb Classical Library. 
    • Hubschmann, H. (1897). Armenische Grammatik. Theil. I, Leipzig: Druck und Verlag Breitkopf & Härtel.
    • Hughes, D. D. (1991). Human Sacrifice in Ancient Greece. London: Routledge. 
    • James, E. O. (1921). “Sacrifice (Introductory and Primitive)”. In: James Hastings. Encyclopedia of Religion and Ethics. Vol. 11. New York: C. Scribner›s Sons. 
    • Jordaan, R. & Wessing, R. (1999). “Construction Sacrifice”. In: Jan E. M. Houben, Karel R. Van Kooij. Violence Denied, Violence, Non-Violence and the Rationalization of Violence in South Asian Cultural History. Leiden: Brill. 
    • Kretschmer, Paul (1890). “Semele und Dionysos”. In: Carl Robert. Aus der Anomia. Berlin: Carl Robert (17-158). 
    • Leslie, J. (2005). “Sati”. In: Lindsay Jones. Encyclopedia of Religion. Second Edition. Vol I2. USA: Macmillan Reference and Thomson Gale. 
    • Lucan (2018). Pharsalia. Jane Wilson Joyce. London: Cornell University Press. 
    • Macculloch, John Arnott (1912) “Earth; Earth Gods”. In: James Hastings. Encyclopedia of Religion and Ethics. Vol 5. New York: C. Scribner›s Sons; Edinburgh: T. & T. Clark. 
    • Mallory J., Adams D. Q. (1997). Encyclopedia of Indo-European Culture. London: Fitzroy Dearborn Publishers. 
    • Mogk, E. (1919). “Human Sacrifice (Teutonic)”. In: James Hastings. Encyclopedia of Religion and Ethics. Vol 6. New York: C. Scribner›s Sons; Edinburgh: T. & T. Clark. 
    • Moulton, J. H. (1926). Early Zoroastrianism. London: Constable & Company Ltd. 
    • Narten, j. (1982). Die Ameša Speņtas im Avesta. Weisbaden: Otto Harrassowitz. 
    • Nerangestan (2003). Kotwal, Firoze & Philip Kreyenbroek. Paris: Association Pour L’Avancement de Etude Iranienns. 
    • Nyberg, Henrik S. (1966). Die Religionen des alten Iran. [2.ed.]. Osnabruck: Otto Zeller. 
    • Offit, Paul (2015). Bad Faith; When Religious Belief Undermines Modern Medicine. USA: Basic Books. 
    • Oldenberg, Hermann (1894). Die Religion des Veda. Berlin: Verlag von Wilhelm Hertz. 
    • Otto, Walter F. (1965). Dionysus; Myth and Cult. Robert B. Palmer. (trans.). USA: Indiana University Press. 
    • Parpola, Asko (1983). “The Pre-Vedic Indian Background of Sartua Rituals”. In: Frits Staal. The Vedic Ritual of Fire Altar. Vol 2. USA: Berkeley Calif. 
    • Pausanias (1965). Description of Greek. Vol 3. London: William Heinemann, Loeb Classical Library. 
    • Pirart, E. (1996). “Le sacrifice humain reflexions sur la philosophie religieuse Indo-Iranienne ancienne”. Journal Asiatique, 284(1), 1-35. 
    • Pliny, the Elder (1967). Natural History. Vol 1. M. Rackham. Cambridge: Harvard university Press. 
    • Plutarch (1928). Moralia. Frank Cole Babbitt Vol. II. 2. London: Loeb Classical Library. 
    • Plutarch (1959). Lives. Bernadotte Perrin (trans.) London: Harvard University Press, Loeb Classical Library. 
    • Plutarch (1970). De Iside et Osiride. Griffiths J. Gwyn [ed.]. London: University of Wales Press. 
    • Pokorny, J. (1951). Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bd. I, München: Francke Verlag. 
    • Procopius (1924). History of the Wars; Gothic War. Books 6. 16-7. 35. H. B. Dewing.Vol. 4. London: Loeb Classical Library. 
    • Rigveda (2014). Stephanie W. Jamison, Joel P. Brereton. 3-Volume Set. Oxford: Oxford University Press. 
    • Sauvé, James L. (1970). “The Divine Victim: Aspects of Human Sacrifice in Viking Scandinavia and Vedic India”. In: Puhvel, Jaan (ed.). Myth and Law Among the Indo-Europeans. USA: University of California. 
    • Schlingloff, Dieter (1969). “Menschenopfer in Kausambi”. Indo-Iranian Journal. Vol. 11. 175-189. 
    • Schrader, O. (1910). “Aryan Religion”. In: James Hastings. Encyclopedia of Religion and Ethics. Vol 2. New York: C. Scribner›s Sons; Edinburgh: T. & T. Clark. 
    • Schwartz, M. (1985). “The Religion of Achaemenian Iran”. In: Gershevitch (ed.). The Cambridge History of Iran II, The Median and Achaemenian Periods. London: Cambridge Uni Press. 
    • Strabo (2014). The Geography. Duane W. Roller. London: Cambridge University Press. 
    • Tacitus (1942). Complete Works. New York: The Modern Library. 
    • The Chronicon of Thietmar of Merseburg (2001). David Warner. London: Manchester University Press. 
    • Vichitakiha-i Zatsparam (1965). Anklesaria, Behramgore Tehmurasp. Bombay: The Trustees of Parsi. 
    • von Wesendonk, O. G. (1929). ” Aremati; als arische Erdgottheit”. AFRW. Bd. 72. Berlin: Archiv fr Religionswissenschaft. 
    • Weber, Albrecht (1868). Indische Streifen. Bd. 1, Berlin: Nicolaische Verlagbuchhanlung. 
    • Xenophon (1918). Cyropaedia. Translated by Carleton L. Bownson. Cambridge: Harvard University press. 
    • YajurVeda (1899). Griffith, Ralph Thomas Hotchkin. Banares; E. J. Lazarus & Co. 
    • References
    • Darmesteter, James (1963). Vendidad. Trans. Musa Javan. Tehran: Ibn Sina.
    • Hosseini, Seyyed Tawfiq (2024). “The Indo-European Origin of the Stoic Doctrine of the Final Conflagration.” Ma’rifat-e Adyan, 15(4), 105–120.
    • Kohansal, Alireza, and Rastin, Amir (2016). “The Application of Angels to Immaterial Beings in Islamic Philosophy.” Ma’rifat-e Falsafī, 14(1), 33–56.
    • Tayeb Hosseini, Seyyed Mahmoud (2016). “A Study of the Meaning of Satan in the Holy Qur’an Based on the Arab Culture of the Age of Revelation.” Ma’rifat, 25(3), 57–70.
    • Gāthās (2015). Reported by Ebrahim Pourdavoud. Ed. Farid Moradi. Tehran: Negah.
    • Mollaei, Changiz (2013). Ābān Yasht (Avestan Hymn in Praise of Ardvisur Anahita). Tehran: Center for the Great Islamic Encyclopedia.
    • Nyberg, Henrik Samuel (2004). Religions of Ancient Iran. Trans. Najm al-Din Seif-Abadi. Kerman: Shahid Bahonar University of Kerman.
    • Yasna (2015). Reported by Ebrahim Pourdavoud. Ed. Farid Moradi. Tehran: Negah.
    • Yashts (2015). Reported by Ebrahim Pourdavoud. Ed. Farid Moradi. Tehran: Negah.
    • 337 reads
    Copyright © 2026 The Author(s). This article is published under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Hoseini, Sayyed Toufiq. (2026) The Ritual of Offering to the Earth Goddess and the Origin of Human Sacrifice in the Achaemenid Period. معرفت ادیان (Ma`rifat Adyan), 17(3), 81-103 https://doi.org/10.22034/marefateadyan.2026.5002533.

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Sayyed Toufiq Hoseini."The Ritual of Offering to the Earth Goddess and the Origin of Human Sacrifice in the Achaemenid Period". معرفت ادیان (Ma`rifat Adyan), 17, 3, 2026, 81-103

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Hoseini, S.(2026) 'The Ritual of Offering to the Earth Goddess and the Origin of Human Sacrifice in the Achaemenid Period', معرفت ادیان (Ma`rifat Adyan), 17(3), pp. 81-103

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Hoseini, S. The Ritual of Offering to the Earth Goddess and the Origin of Human Sacrifice in the Achaemenid Period. معرفت ادیان (Ma`rifat Adyan), 2026; 17(3): 81-103