TY - JOUR ID - 5002533 TI - آیین نثار به ایزدبانوی زمین و خاستگاه قربانی انسانی در دورة هخامنشیان JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 16 LA - fa SN - 2008-8116 AU - Hoseini, Sayyed Toufiq AD - Y1 - 2026 PY - 2026 VL - 17 IS - 3 SP - 81 EP - 103 KW - آیین قربانی انسانی KW - ایزدبانوی زمین KW - باورهای هندواروپایی KW - باورهای هندوایرانی KW - پرستش زمین DO - 10.22034/marefateadyan.2026.5002533 AB - روایت آیین قربانی انسانی به‌وسیلة مغان هخامنشی همواره موجب بحث‌‌های بسیار بوده است. هرچند از این آیین مستندات مبهمی در شواهد ایران باستان و منابع یونانی باقی مانده، اما بررسی منابع گوناگون مردمان هندوایرانی نشان می‌‌دهد که این آیین در میان ایشان رسمی مرسوم بوده و حتی در ویژگی‌‌های آن نیز همسانی عمیق و چشمگیری وجود داشته است. جالب توجه آنکه در میان دیگر اقوام هندواروپایی نیز این آیین را با همان ویژگی‌‌های همسان بازمی‌یابیم. بر این اساس، مسئلة این پژوهش بررسی خاستگاه و ماهیت آیین قربانی انسانی در دورة هخامنشی و ارتباط آن با باورهای اقوام هندواروپایی مرتبط با ایزدبانوی زمین است. این پژوهش بر اساس شیوة بررسی داده‌‌ها به‌روش کیفی و با رویکرد تطبیقی و نیز بر اساس شیوة گردآوری اسنادی یا کتابخانه‌‌ای به این نتیجه دست می‌‌یابد که خاستگاه آیین قربانی انسانی در دورة هخامنشی ریشه در باورهای اقوام هندواروپایی دارد که در آن پس از ورود به سرزمینی نو یا جنگی تازه، به ایزدبانوی زمین قربانی انسانی تقدیم می‌‌شد. شواهد گسترده از مستندات اسطوره‌ای، آیینی، زبان‌شناسی و باستان‌‌شناسی خاستگاه هندواروپایی آن را تأیید می‌‌کند. UR - https://marefateadyan.nashriyat.ir/node/5002533 L1 - https://marefateadyan.nashriyat.ir/sites/marefateadyan.nashriyat.ir/files/article-files/5002533-1791608338.pdf ER -