Ma`rifat-e Adyan, Volume 15, Issue 4, No 60, Year 2026, Pages 7-24

    The Manifestation of God's Attributes in the Tanakh and the Qur'an with an Emphasis on Mystical Interpretations

    Writers:
    Saeideh Alvan / Ph.D. Student, Department of Quranic and Hadith Sciences, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran / saeedehalvan@gmail.com
    ✍️ Bakhshali Qanbari / Assistant Professor of Religions and Mysticism, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran / Bak.Qanbary@iauctb.ac.ir
    Mohammad Reza Aram / Assistant Professor of the Department of Quranic and Hadith Sciences, Science and Research Department, Islamic Azad University, Tehran, Iran
    7-24 2026/08/13 2026/08/13 2026/08/13
    doi10.22034/marefateadyan.2024.2021471✓
    Abstract: 
    God Manifestation and knowledge through His attributes is one of the important issues in Tanakh, Jewish mysticism and tradition, and also in Qur'an, and Islamic mysticism and tradition. Comparing the ideas of the two Holy books can lead to new results, which is the topic of this research, using descriptive, analytical and comparative methods. According to the results, the manifestation of God's attributes and their mystical interpretations in both books are understandable for everyone; but the manner through which God revels Himself to man is not the same in the two books. The manifestation of God’s attributes in the Qur'an and the Tanakh is not specific to mystics, seekers and prophets, perhaps ordinary people can also perceive the Divine manifestation, based on their own perception. Although the expression of the Divine manifestations has significant commonalities and has different levels in both books, but the manifestation of God's attributes and the ways to perceive them have a wide scope in Tanakh and many people can witness this type of manifestation; but according to the Holy Qur'an, only special people, and in limited cases some of the general public, may perceive these manifestations.
    Keywords: 
    manifestation
    attributes
    God
    Tankh
    Qur'an
    mystical interpretations
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :تجلی صفاتی خدا در تنخ و قرآن با تأکید بر تفاسیر عرفانی
    Abstract: 
    تجلی و شناخت خداوند از طریق صفات، ازجمله مسائل مهم در تنخ و سنت و عرفان یهودی و قرآن و سنت و عرفان اسلامی است که مقایسه‌ی نظرات این دو می‌تواند نتایج تازه‌ای به‌دنبال آورد که با استفاده از روش‌های توصیفی، تحلیلی و مقایسه‌ای مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج نشان داد که تجلی صفاتی خدا در هر دو کتاب و تفاسیر عرفانی آنها برای همگان قابل ‌درک است؛ اما طریقه‌ی آشکار شدن خدا بر انسان، در مواردی در این دو یکسان نیست. تجلی صفاتی در قرآن و تنخ فقط مختص عرفا، سالکان و انبیا نیست و انسان‌های عادی نیز به‌اندازه‌ی فهم خودشان می‌توانند تجلی الهی را درک کنند. هرچند بیان تجلیات الهی در هر دو کتاب دارای مراتب و اشتراکات قابل توجهی نیز است، اما تجلی صفاتی خدا و راه‌های دستیابی به آن در تنخ دامنه‌ی گسترده‌ای دارد و افراد زیادی می‌توانند این نوع تجلی را شاهد باشند؛ ولی در قرآن کریم خواص و در موارد محدودی برخی از عموم مردم می‌توانند از درک چنین تجلی‌ای برخوردار باشند.
    Keywords: 
    تجلي
    صفات
    خدا
    تنخ
    قرآن
    تفاسير عرفاني
    References: 
    • کتاب مقدس. ترجمة فاضل خان ‌همدانی. تهران: اساطیر.
    • ابن‌منظور، محمد بن مکرم (1414ق). لسان العرب. بیروت: دار صادر.
    • اشرفی، عباس (1395). عبادات در ادیان توحیدی: یهودیت، مسیحیت زرتشتی و اسلام. مشهد: ترانه.
    • ایزیدور، اپستاین (1388). یهودیت. ترجمة بهزاد سالکی. تهران: حکمت و فلسفۀ ایران.
    • آشتیانی، جلال‌الدین (1375). شرح مقدمۀ قیصری بر فصوص الحکم. تهران: تبلیغات اسلامی.
    • آنترمن، آلن (1385). باورها و آیین‌های یهودی. ترجمة رضا‌ فرزین‌. قم: مرکز‌ مـطالعات و تـحقیقات ادیان و مذاهب.
    • بستانی، فؤاد افرام (1375). فرهنگ ابجدی عربی – فارسی. تهران: اسلامی.
    • بوکر، جان وستر (1389). ادیان جهان. ترجمة سیدنیما اورازانی. قزوین: سایه گستر.
    • البهی، محمد (1973م). من مفاهیم القرآن فی العقیدۀ و السلوک. قاهره: مکتبۀ الوهبه.
    • پرچم، اعظم (1383). بررسی تطبیقی مسائل وحی و نبوت از دیدگاه قرآن و عهدین. تهران: کنکاش.
    • تیسن، هنری (بی‌تا). الهیات مسیحی. ترجمة میکائیلیان. تهران: حیات ابدی.
    • تیواری، کدار ناث (1378). دین‌شناسی تطبیقی. ترجمة فنایی و ابراهیمیان. تهران: محسن اول.
    • جامی، عبدالرحمان (1370). نقد النصوص. تهران: بی‌جا.
    • جرجانی، علی ‌بن محمد (1368). التعرفات. تهران: ناصرخسرو.
    • جندی، مؤیدالدین (1361). شرح فصوص الحکم. مشهد: دانشگاه مشهد.
    • حسینی دشتی، سیدمصطفی (1369). معارف و معاریف. قم: اسماعیلیان.
    • دانش‌پژوه، منوچهر (1379). فرهنگ اصطلاحات عرفانی. تهران: فروزان روز.
    • رازی، نجم‌الدین (1387). مرصادالعباد. مصحح: عزیزاله علیزاده. تهران: فردوس.
    • سجادی، سیدجعفر (1379). فرهنگ اصطلاحات و تعبیرات عرفانی. تهران: طهوری.
    • سمعانی، احمد (1368). روح الارواح (فی شرح اسماء الملک الفتاح). تهران: علمی و فرهنگی.
    • سیوطی، عبدالرحمن ‌بن ابوبکر (1363). الاتقان فی علوم القرآن. قم: افست.
    • شولم، گرشوم (1393). گرایش‌ها و مکاتب اصلی عرفان یهود. ترجمة علیرضا فهیم. تهران: دانشگاه ادیان و مذاهب.
    • طباطبائی، سیدمحمدحسین (1373). المیزان فی تفسیر القرآن. قم: اسلامی.
    • طریحی، فخرالدین (1395). مجمع البحرین. تهران: بی‌جا.
    • علم مهرجردی، نسرین و شاکر، محمدکاظم (1391). رابطۀ انسان باخدا؛ تمثل، تجسد یا تجلی؟. انسان‌پژوهی دینی، (28)، 5-30.
    • غزالی، ابوحامد محمد (1358). المنقذ من الضلال. قاهره: دارالکتب الحدیثه.
    • فخر رازی، ابوعبدالله (1412ق). المباحث المشرقیه. بیروت: دارالکتاب العربی.
    • قشیری، عبدالکریم (1385). ترجمة رسالۀ قشیریه. ترجمة عثمانی. تهران: علمی و فرهنگی.
    • کاشانی، عبدالرزاق (1370). اصطلاحات الصوفیه. قم: بیدار.
    • کاشانی، عزالدین (1376). مصباح الهدایه و مفتاح الکفایه، قم، هما.
    • کلاباذی، ابوبکر (1407ق). التعریف لمذهب اهل التصوف. دمشق: بی‌جا.
    • ماسون، دنیز (1389). قرآن و کتاب مقدس درون‌مایه‌های مشترک. تهران: سهروردی.
    • صدرالمتألهین، محمد بن ابراهیم (1399). تفسیر القرآن الکریم صدرالمتالهین. ترجمۀ محسن بیدارفر. قم: بیدار.
    • المیسری، عبدالوهاب (1383). دایرۀ المعارف یهود و صهیونیسم. تهران: مطالعات و پژوهش‌های خاورمیانه.
    • ناس، جان (1381). تاریخ جامع ادیان. تهران: علمی فرهنگی.
    • وان وورست، رابرت ای (1384). مسیحیت از لا‌به‌لای متون. ترجمۀ باغبانی و رسول‌زاد. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
    • هوشنگی، لیلا و نعمتی، دل‌آرا (1394). مقایسۀ قرآن و عهدین. تهران: سمت.
    • هیک، جان (1386). اسطورۀ تجسد خدا. قم: مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب.
    • هیلنز جان (1387). راهنمای ادیان زندۀ جهان. ترجمة عبدالرحیم گواهی. قم: بوستان کتاب.
    References: 
    • Fāżel Khān Hamadānī. The Holy Book [Ketab-e Moqaddas]. Tehran: Esātir.
    • Ibn Manzur, M. (1414 AH). Lisan al-Arab. Beirut: Dar Sader.
    • Ashrafi, A. (2016). Worship in Monotheistic Religions: Judaism, Christianity, Zoroastrianism, and Islam. Mashhad: Taraneh.
    • Epstein, I. (2009). Judaism. Translated by Behzad Salaki. Tehran: Wisdom and Philosophy of Iran.
    • Ashtiani, J. (1996). Commentary on the Introduction of Qaysari on Fusūs al-Hikam. Tehran: Islamic Propaganda Organization.
    • Anterman, A. (2006). Jewish Beliefs and Rituals. Translated by Reza Farzin. Qom: Center for the Study and Research of Religions and Sects.
    • Bustani, F. A. (1996). Arabic-Persian Alphabetical Dictionary. Tehran: Islamic.
    • Bucker, J. W. (2010). World Religions. Translated by Sayed Nima Ourazani. Qazvin: Sayeh Gostar.
    • Al-Bahiy, M. (1973). Concepts of the Quran in Creed and Behavior. Cairo: Maktabat al-Wahba.
    • Parcham, A. (2004). Comparative Study of the Issues of Revelation and Prophethood from the Perspective of the Quran and the Testaments. Tehran: Konkas.
    • Thiessen, H. (No date). Systematic Theology. Translated by Mikaelian. Tehran: Eternal Life.
    • Tiwari, K. N. (1999). Comparative Study of Religions. Translated by Fanai and Ebrahimian. Tehran: Mohsen Avval.
    • Jami, A. (1991). Naqd al-Nusus. Tehran: Bi-Ja.
    • Jorjani, A. M. (1989). Definitions. Tehran: Nashr Khosro.
    • Jundi, M. (1982). Commentary on Fusūs al-Hikam. Mashhad: Mashhad University.
    • Hosseini Dashti, S. M. (1990). Knowledge and Chapters. Qom: Esmailian.
    • Danesh-Pajouh, M. (2000). Dictionary of Mystical Terms. Tehran: Forouzan Rooz.
    • Razi, N. (2008). Merṣad al-‘Ebād. Edited by Azizollah Alizadeh. Tehran: Ferdows.
    • Sajjadi, S. J. (2000). Dictionary of Mystical Terms and Expressions. Tehran: Tohouri.
    • Sam’ani, A. (1989). Ruh al-Arwah (Fi Sharh Asma’ al-Malik al-Fattah). Tehran: Elmi va Farhangi.
    • Suyuti, A. (1984). Al-Itqan fi Ulum al-Quran. Qom: Offset.
    • Scholem, G. (2014). Main Trends and Schools of Jewish Mysticism. Translated by Alireza Fahim. Tehran: University of Religions and Sects.
    • Tabataba’i, S. M. (1994). Al-Mizan fi Tafsir al-Quran. Qom: Islamic.
    • Tabrizi, F. (2016). Majma’ al-Bahrain. Tehran: Bi-Ja.
    • Elmi Mehrjerdi, N., & Shaker, M. K. (2012). Human's Relationship with God; Representation, Incarnation or Manifestation?. Religious Anthropology, 28, 5-30.
    • Ghazali, A. M. (1980). The Savior from Error. Cairo: Dar al-Kutub al-Haditha.
    • Fakhr Razi, A. A. (1412 AH). Al-Mabahith al-Mashriqiyya. Beirut: Dar al-Kitab al-Arabi.
    • Qushayri, A. (2006). Translation of the Qushayriyya Treatise. Translated by Osmani. Tehran: Elmi va Farhangi.
    • Kashani, A. (1991). Dictionary of Sufi Terms. Qom: Bidar.
    • Kashani, I. (1997). Misbah al-Hidaya and Miftah al-Kifaya, Qom, Homa.
    • Kalabadhi, A. B. (1407 AH). Introduction to the Doctrine of the Sufis. Damascus: Bi-Ja.
    • Mason, D. (2010). The Quran and the Bible: Shared Themes. Tehran: Sohravardi.
    • Sadr al-Din Shirazi, M. (1980). Exegesis of the Noble Quran by Sadr al-Muta'allihin. Translated by Mohsen Bidarfar. Qom: Bidar.
    • Al-Misri, A. (2004). Encyclopedia of Jews and Zionism. Tehran: Middle Eastern Studies and Researches.
    • Noss, J. (2003). A History of World Religions. Tehran: Elmi va Farhangi.
    • Van Voorst, R. E. (2005). Christianity through the Texts. Translated by Baghbani and Rasoulzad. Qom: Imam Khomeini Educational and Research Institute.
    • Hooshangi, L., & Nemati, D. (2015). Comparison of the Quran and the Testaments. Tehran: SAMT.
    • Hick, J. (2007). The Myth of God Incarnate. Qom: Center for the Study and Research of Religions and Sects.
    • Helms, J. (2008). Guide to the World's Living Religions. Translated by Abdolrahim Gawahi. Qom: Bustan-e Ketab.
    • Bromiley, G. (2001). Introduction to the Theology of Karl Barth. Retrieved from [insert URL here]
    • Sperling, D. C. (1988). The growth of Islam among Mijikenda of the Kenya coast. London.
    • The Zohar (1931). Translated by H. Sperling. London.
    • 308 reads
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Alvan , Saeideh, Qanbari , Bakhshali , Aram, Mohammad Reza. (2026) The Manifestation of God's Attributes in the Tanakh and the Qur'an with an Emphasis on Mystical Interpretations. Ma`rifat-e Adyan, 15(4), 7-24 https://doi.org/10.22034/marefateadyan.2024.2021471.

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Saeideh Alvan ; Bakhshali Qanbari ; Mohammad Reza Aram."The Manifestation of God's Attributes in the Tanakh and the Qur'an with an Emphasis on Mystical Interpretations". Ma`rifat-e Adyan, 15, 4, 2026, 7-24

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Alvan , S, Qanbari , B, Aram, M.(2026) 'The Manifestation of God's Attributes in the Tanakh and the Qur'an with an Emphasis on Mystical Interpretations', Ma`rifat-e Adyan, 15(4), pp. 7-24

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Alvan , S, Qanbari , B, Aram, M. The Manifestation of God's Attributes in the Tanakh and the Qur'an with an Emphasis on Mystical Interpretations. Ma`rifat-e Adyan, 2026; 15(4): 7-24