Ma`rifat-e Adyan, Volume 12, Issue 2, No 46, Year 2026, Pages 7-20

    A Comparative Analysis of Creation from Non-existence in the Quran, the Old Testament and the New Testament

    Article Type: 
    Research
    Writers:
    ✍️ Mojtaba Nouri / PhD Student in Religions and Mysticism, IKI / mojtaba_nouri_kouhbanani@iran.ir
    Morteza Sane’i / Assistant Professor, Department of Religion and Mysticism, IKI / sanei@iki.ac.ir
    7-20 2026/08/12 2026/08/12 2026/08/12
    Abstract: 
    Using a descriptive-analytical method this paper studies the quality of creation in the works of philosophers and theologians. This article tries to analyze the quality of creation from the perspective of the Holy Quran and the Bible. The creation from non-existence is one of the important issues that should be studied from a religious point of view and finally the related issues should be clarified, because it is the basis of many scientific and religious issues. In the following, the confusion that some people have committed and have separated the realm of religion and reason has been presented and then its answer has been expressed from the point of view of Islam, which is the only answerer to this question. Finally, the results of the discussions are mentioned.
    Keywords: 
    Holy Quran
    the Old Testament and the New Testament
    creation from nothing
    creation from nothing (la men sha'e)
    creation from not something (men la sha'e).
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :تحلیل مقایسه‌ای خلق از عدم در قرآن و عهدین
    Abstract: 
    درباره‌ی چگونگی آفرینش، دیدگاه های گوناگونی در آثار فلاسفه و متکلمانِ وجود دارد که در نوشتار پیش رو به شیوه‌ی توصیفی تحلیلی به بررسی این مسئله پرداخته شده است. در این مقاله تلاش بر این است که از منظر قرآن کریم و کتاب مقدس، نحوه‌ی آفرینش، واکاوی و تبیین شود. خلق از عدم، از بحث های مهمی است که باید از نظر دینی به آن پرداخت و در نهایت بحث های مرتبط با آن را روشن کرد؛ چراکه پایه‌ی بسیاری از مسائل علمی و دینی است. در ادامه، خلطی که برخی مرتکب شده و حوزه‌ی دین و عقل را جدا کرده اند، در قالب یک اشکال مطرح شده و پاسخ آن از زبان اسلام ـ که تنها پاسخگو به این اشکال است ـ بیان گردیده است. در پایان، به نتیجه‌ی حاصل از بحث های صورت گرفته اشاره شده است.
    Keywords: 
    عهدین
    قرآن کریم
    خلق لا من شیء
    خلق من لا شیء
    خلق از عدم
    References: 
    • امام چهارم، علی بن الحسین، 1376، الصحيفة السجادية، قم، الهادی.
    • ابن‌طاووس، علی بن موسی، بی‌تا، مهج الدعوات (ترجمه طبرسی)، تهران، رايحه.‏
    • ابن‌فارس، احمدبن فارس، 1404ق، معجم المقاییس اللغة، قم، مکتب الاعلام الاسلامی.
    • ابن‌منظور، محمدبن مکرم، 1414ق، لسان العرب، بیروت، دارالفكر للطباعة و النشر و التوزيع ـ دار صادر.
    • ابن‌میمون، موسی، 2006م، دلالة الحائرین، قاهرة، مكتبة الثقافة الدينة.
    • أزدی، عبدالله بن محمد، بی‌تا، کتاب الماء، تهران، مؤسسه مطالعات تاريخ پزشكي، طب اسلامي و مكمل ـ دانشگاه علوم پزشكي ايران.‏
    • آگوستین، اورلیوس، 1382، اعترافات آگوستین قدّیس، ترجمه افسانه نجاتی، تهران، پیام امروز.
    • بحرانی، سید هاشم بن سلیمان، 1374، البرهان فی تفسیر القرآن، قم، موسسة البعثة.
    • برقی، احمد بن محمد بن خالد، 1371ق، المحاسن، قم، دارالکتب الاسلامية.
    • بهایی، محمد بن حسین، بی‌تا، مفتاح الفلاح في عمل اليوم و الليلة من الواجبات و المستحبات (ط- القديمة)، بیروت، دارالأضواء.
    • جوادی آملی، عبدالله، 1388، زن در آیینه جلال و جمال، قم، اسراء.
    • حسینی زبیدی، محمد مرتضی، 1414ق، تاج العروس من جواهر القاموس، بیروت، دارالفکر.
    • حسینی قلعه بهمن، سید اکبر، 1397، الهیات تطبیقی: حقیقت غایی در ادیان، قم، مؤسسه امام خمینی
    • حسینی همدانی نجفی، محمد، 1363، درخشان پرتوی از اصول کافی، قم، چاپخانه علمیه قم.
    • خواص، امیر، 1389، «اندیشه‌های دینی موسی بن میمون با تأکید بر کتاب دلالة الحائرین»، معرفت ادیان، ش5، ص21-41.
    • راغب اصفهانی، حسین بن محمد، 1412ق، مفردات الفاظ القرآن، بیروت ـ دمشق، دارالقلم.
    • رستگار، زهره، 1390، منشأ، تنوع و ساختار آموزة آفرینش در اندیشه اسلامی، تهران، دانشگاه تربیت معلم ـ دانشکده ادبیات و علوم انسانی.
    • رمضانی مقدم، فاطمه،1390، خلق از عدم از دیدگاه متکلمین شیعه، سیستان و بلوچستان، دانشگاه سیستان و بلوچستان.
    • شريف شيرازى، محمد هادى بن معين‌الدين محمد (آصف شيرازى)، 1388، الكشف الوافي في شرح أصول الكافي (للشريف الشيرازي)، قم، دارالحدیث.
    • صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 1383، شرح اصول الکافی (صدرا)، تهران، موسسة مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
    • طاهری اطاقسرا، سیده خورشید، 1396، بررسی خلق از عدم از دیدگاه علامه طباطبائی، مازندران، دانشگاه مازندران ـ دانشگاه الهیات و معارف اسلامی (پايان‌نامه).
    • طباطبائی، سیدمحمدحسین، 1417ق، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، دفتر انتشارات اسلامی جامعة مدرسین حوزه علمیه قم.
    • طبرسی، احمد بن علی، بي‌تا، الاحتجاج علی اهل اللجاج (للطبرسی)، ترجمه احمد غفاری مازندراني، تهران، مرتضوی.
    • طبرسی، فضل بن حسن، 1413ق، مختصر مجمع البیان، قم، مؤسسة النشر الإسلامي.
    • طبری آملی صغیر، محمد بن جریر بن رستم، 1413ق، دلائل الإمامة، قم، بعثت.
    • طریحی، فخرالدین بن محمد، 1375، مجمع البحرین، تهران، مرتضوی.
    • عروسى حويزى، عبد على بن جمعة، 1415ق، تفسیر نور الثقلین، قم، اسماعیلیان.
    • عسکری، حسن بن عبدالله، 1400ق، الفروق فی اللغة، بیروت، دارالآفاق الجديدة.
    • علوی عاملی، احمد بن زین العابدین، 1385، الحاشية علي اصول الكافي (علوي عاملي)، قم، دارالحدیث.
    • عیاشی، محمد بن مسعود، 1380ق، تفسیر العیاشی، تهران، المطبعة العلمية.
    • فراهیدی، خلیل بن احمد، 1409ق، کتاب العین، قم، هجرت.
    • فیض کاشانی، محمدمحسن بن شاه مرتضی، 1406ق، الوافی، اصفهان، کتابخانه امام امیرالمؤمنین علی.
    • ـــــ ، 1415ق، تفسیر الصافی، تهران، مكتبة الصدر.
    • قمی مشهدی، محمد بن محمدرضا، 1368، تفسیرکنز الدقائق و بحر الغرائب، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
    • قمی، علی بن ابراهیم، 1404ق، تفسیر القمی، قم، دارالکتاب.
    • کاظمیان، داود، 2012م، تفسیر کاربردی عهد قدیم، بی‌جا، سازمان انتشاراتی (David c. cook).
    • کفعمی، ابراهیم بن علی عاملی، 1405ق، المصباح للکفعمی، جنة الأمان الواقية، قم، دار الرضی (زاهدی).
    • کلینی، محمدبن یعقوب، 1407ق، الکافی، تهران، دارالکتب الاسلامية.
    • كبير مدني شيرازي، سيد على خان بن احمد، 1384، الطراز الاول و الکناز لما علیه من لغة العرب المعول، مشهد، موسسة آل‌البيت لاحیاء التراث.
    • مازندرانی، محمد صالح بن احمد، 1382ق، شرح الكافي ـ الأصول و الروضة ( للمولى صالح المازندراني)، تهران، المكتبة الاسلامية.
    • مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، 1403ق، بحارالانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی.
    • ـــــ ، 1404ق، مرآة العقول فی شرح اخبار آل‌الرسول، تهران، دارالکتب الاسلامية.
    • مصطفوی، حسن، 1368، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
    • مفتاح، احمدرضا و دیگران، 1393، تعالیم کلیسای کاتولیک، قم، دانشگاه ادیان و مذاهب.
    • مک دونالد، ویلیام، 1995م، تفسیر کتاب مقدس برای ایمان‌دارن، سایت رازگاه، سازمان انتشاراتی توماس نلسون.
    • مک‌گراث، آلیستر، 1393، درسنامه الهیات مسیحی، ترجمه محمدرضا بیات و دیگران، قم، دانشگاه ادیان و مذاهب.
    • میرداماد، محمدباقر بن محمد، 1403ق، التعليقة على أصول الكافي (ميرداماد)، قم، خیام.
    • واحدی، علی بن احمد، 1415ق، الوجیز فی تفسیر الکتاب العزیز، لبنان ـ بیروت، دارالقلم.
    • هاشمی خوئی، میرزا حبیب‌الله، بی‌تا، منهاج البراعة في شرح نهج‌البلاغة (خوئى)، تهران، مكتبة الاسلامية.
    • هیل توماس و تورسون استیفان، 2001م، تفسیر کاربردی عهد جدید، ترجمه آرمان رشدی و فریبرز خندانی، بی‌جا، بی‌نا.
    • 304 reads
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Nouri, Mojtaba, Sane’i , Morteza. (2026) A Comparative Analysis of Creation from Non-existence in the Quran, the Old Testament and the New Testament. Ma`rifat-e Adyan, 12(2), 7-20

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Mojtaba Nouri; Morteza Sane’i ."A Comparative Analysis of Creation from Non-existence in the Quran, the Old Testament and the New Testament". Ma`rifat-e Adyan, 12, 2, 2026, 7-20

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Nouri, M, Sane’i , M.(2026) 'A Comparative Analysis of Creation from Non-existence in the Quran, the Old Testament and the New Testament', Ma`rifat-e Adyan, 12(2), pp. 7-20

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Nouri, M, Sane’i , M. A Comparative Analysis of Creation from Non-existence in the Quran, the Old Testament and the New Testament. Ma`rifat-e Adyan, 2026; 12(2): 7-20