از الهیات رهایی‌بخش تا پارادایم پاپ فرانسیس: تداوم و تحول عاملیت سیاسی و اجتماعی کلیسای کاتولیک در آمریکای لاتین معاصر
Article Type:
Research
Writers:
✍️ Seyyed Mohammad Reza Mir Yousef
/ استادیار ادیان و عرفان موسسه امام خمینی(ره) / abasehosyen@yahoo.com
/ استادیار ادیان و عرفان موسسه امام خمینی(ره) / abasehosyen@yahoo.com 10.22034/marefateadyan.2026.5004455⏳
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :از الهیات رهایی‌بخش تا پارادایم پاپ فرانسیس: تداوم و تحول عاملیت سیاسی و اجتماعی کلیسای کاتولیک در آمریکای لاتین معاصر
Abstract:
کلیسای کاتولیک در آمریکای لاتین برای دهه‌ها به عنوان یکی از ارکان اصلی قدرت سیاسی و اجتماعی شناخته می‌شد؛ اما ظهور پلورالیسم مذهبی، بحران مشروعیت و ریزش توده‌های مؤمن در رقابت با جنبش‌های پنطیکاستی، این نهاد سنتی را با چالشی ساختاری مواجه ساخته است. در این بستر، پژوهش حاضر با رویکردی کیفی و با استفاده از روش تحلیل گفتمان اسناد و متون مذهبی-سیاسی، تحول نقش سیاسی و اجتماعی کلیسا را از دوران اوج‌گیری «الهیات رهایی‌بخش» (دهه‌های ۶۰ تا ۸۰ میلادی) تا ظهور «پارادایم پاپ فرانسیس» واکاوی می‌کند. مسئله اصلی این است که کلیسای کاتولیک چگونه از گفتمان مبارزاتی و ضداستبدادیِ متکی بر عدالت طبقاتی به سوی دیپلماسی اخلاقی، زیست‌محیطی و مدنیِ پاپ فرانسیس متمایل شده و این گذار چه ظرفیت‌ها و محدودیت‌هایی را برای عاملیت دینی آن در آمریکای لاتین معاصر پدید آورده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که کلیسا اگرچه در حفظ انحصار سنتی خود ناکام بوده، اما با اتخاذ پارادایم پاپ فرانسیس توانسته است سرمایه اجتماعی خود را در دفاع از حاشیه‌نشینان، حقوق بومیان و عدالت زیست‌محیطی احیا کند؛ هرچند که شکاف میان سنت‌گرایان داخلی و اصلاح‌طلبان واتیکان همچنان چالش‌برانگیز است.
Copyright © 2026 The Author(s). This article is published under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
Mir Yousef, Seyyed Mohammad Reza. (2026) از الهیات رهایی‌بخش تا پارادایم پاپ فرانسیس: تداوم و تحول عاملیت سیاسی و اجتماعی کلیسای کاتولیک در آمریکای لاتین معاصر. معرفت ادیان (Ma`rifat Adyan), 18(1), - https://doi.org/10.22034/marefateadyan.2026.5004455.
Seyyed Mohammad Reza Mir Yousef."از الهیات رهایی‌بخش تا پارادایم پاپ فرانسیس: تداوم و تحول عاملیت سیاسی و اجتماعی کلیسای کاتولیک در آمریکای لاتین معاصر". معرفت ادیان (Ma`rifat Adyan), 18, 1, 2026, -
Mir Yousef, S.(2026) 'از الهیات رهایی‌بخش تا پارادایم پاپ فرانسیس: تداوم و تحول عاملیت سیاسی و اجتماعی کلیسای کاتولیک در آمریکای لاتین معاصر', معرفت ادیان (Ma`rifat Adyan), 18(1), pp. -
