Comparative Conceptology of "Monotheists" and "Sabians" in Quran
Article Type:
Research
Writers:
Javad Mohammadi / PhD student of Quranic Sciences and traditions (Bu Ali University of Hamadan) / jvdmohamadi@gmail.com
Abstract:
The present paper mainly tries to comparatively study the concepts of "Monotheists" and "Sabians" in the Holy Quran and find out whether they are synonym or not. Since different religious societies and groups existed during the revelation of Quran and studying these groups and societies has some problems and complexities, the comparative study of related Quranic terms will be of great help to solve these problems. Using a descriptive-analytical method, the present paper tries to organize the discussions on the basis of a logical and fundamental conceptology. The research findings show that "monotheist" and "monotheists" mentioned in Quranic verses do not refer to a particular group or faith; rather, it is an adjective for religion and faith generally. However, "Sabians" are particular religious groups that are included among the people of book, so they are different from "monotheists".
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :مفهوم‌شناسی تطبیقی «حنفاء» و «صابئین» در قرآن
Abstract:
مقصود اصلی این پژوهش، مفهوم شناسی تطبیقی «حنفاء» و «صابئین» و بررسی اینکه آیا این دو اصطلاح در قرآن کریم، مفهوم واحدی دارند یا خیر؟ از آنجایی که جوامع و گروه های دینی مختلفی در عصر نزول قرآن می زیسته اند و بررسی برخی از آنان با مشکلات و پیچیدگی هایی روبه روست، بررسی تطبیقی اصطلاحات استعمال شده در قرآن در این حوزه، می تواند کمک شایانی به رفع این معضلات نماید.
روش ما در این پژوهش، روشی توصیفی ـ تحلیلی است و تلاش شده است تا مباحث بر مبنای یک معنا شناسی منطقی و اصولی سامان داده شود. حاصل پژوهش نشان می دهد که «حنیف» و «حنفاء» در عرف آیات قرآن، اشاره به گروه خاص و آیین خاص ندارد، بلکه معمولاً وصف دین و آیین قرار می گیرد، اما «صابئین» یک گروه دینی خاصی است که در زمره‌ی اهل کتاب قرار دارند. بنابراین، از «حنفاء» متمایز هستند.
Keywords:
References:
- ابن العبرى، غريغوريوس الملطى (1992م)، تاريخ مختصر الدول، تحقيق آنطون صالحانى اليسوعى، چ سوم، بيروت، دار الشرق.
- ابن دريد محمد بن الحسن (1987م)، جمهرة اللغه، تحقيق رمزي منير بعلبكي، بيروت، دار العلم.
- ابن فارس، ابو الحسين احمد (1399ق)، مقاييس اللغة، تحقيق عبدالسلام محمد هارون، بيروت، دارالفكر.
- ابن منظور محمدبن مكرم (1414ق)، لسان العرب، چ سوم، بيروت، دار صادر.
- ازهري، أبو منصور محمد بن أحمد (2001م)، تهذيب اللغه، تحقيق محمد عوض مرعب، بيروت، دار إحياء التراث العربي.
- ثعالبي نيشابوري، ابي‌منصور بن اسماعيل (1885م)، فقه الغه، بيروت، اباء اليسوعيين.
- جواد علي (1422ق)، المفصل فى تاريخ العرب قبل الإسلام، چ چهارم، بيروت، دارالساقي.
- جوهري، اسماعيل بن حماد (1990م)، الصحاح في اللغه، چ چهارم، بيروت، دارالعلم للملايين.
- حقى بروسوى، اسماعيل (بى‌تا)، تفسير روح البيان، بيروت، دارالفكر.
- دهخدا، علي‌اكبر (1377ش)، لغت نامه دهخدا، چ دوازدهم، تهران، دانشگاه تهران.
- رازي، ابوالفتوح (1408ق)، روض الجنان و روح الجنان في تفسيرالقرآن، مشهد، بنياد پژوهش هاى اسلامى آستان قدس رضوى.
- راغب اصفهاني، حسين‌بن محمد (1412ق)، المفردات في غريب القرآن، بيروت، نشر دار العلم.
- راميار، محمود، (1384ش)، تاريخ قرآن، چ ششم، تهران، امير كبير.
- سيوطى جلال‌الدين (1404 ق)، الدر المنثور فى تفسير المأثور، قم، كتابخانه آيةالله مرعشى نجفى.
- شهاب‌الدين أحمد الخفاجي (1282ق)، شفاء الغليل فيما في كلام العرب من الدخيل، بي‌جا، مكتبه الوهبيه.
- شهرستاني، محمدبن عبدالكريم ابي بكر احمد (1414ق)، الملل و النحل، چ سوم، بيروت، دارالمعرفه.
- طباطبايى، سيدمحمدحسين (1417 ق)، الميزان فى تفسير القرآن، قم، دفتر انتشارات اسلامى.
- طبرسى، فضل‌بن حسن (1372 ش)، مجمع البيان فى تفسير القرآن، تهران، ناصر خسرو.
- طبرى ابو جعفر محمد بن جرير (1412ق)، جامع البيان فى تفسير القرآن، بيروت، دار المعرفه.
- طوسي، محمدبن حسن (بي تا)، التبيان فى تفسير القرآن، بيروت، دار احياء التراث العربى.
- عبد الرحمن‌بن محمدبن خلدون (1408/1988)، ديوان المبتدأ و الخبر فى تاريخ العرب و البربر و من عاصرهم من ذوى الشأن الأكبر، تحقيق خليل شحادة، چ دوم، بيروت، دار الفكر.
- عروسى حويزى، عبدعلى‌بن جمعه، (1415ق)، تفسير نور الثقلين، بي‌چا، قم، اسماعيليان.
- عز الدين أبو الحسن على بن ابى الكرم معروف بابن الأثير (1385 ق/1965م)، الكامل في التاريخ، بيروت، دار صاد ـ دار بيروت.
- فراهيدي، خليل‌بن احمد (1410ق)، كتاب العين، چ دوم، قم، هجرت.
- محمودپور، محمد، (1383ش)، «معني‌شناسي وكاربرد‌شناسي حنيف در قرآن»، مطالعات اسلامي، ش65 و66، از ص211تاص222.
- مسعودي، أبو الحسن على‌بن الحسين، (1374 ش)، مروج الذهب و معادن الجوهر، ترجمه ابو القاسم پاينده، چ پنجم، تهران، علمى و فرهنگى.
- مسعودي، علي‌بن الحسين (بيتا)، التنبيه و الاشراف، تصحيح عبدالله اسماعيل صاوي، قاهره، دارالصاوي.
- مقدسى، مطهربن طاهر (بى‌تا)، البدء و التاريخ، بي‌جا، مكتبة الثقافة الدينية.
- مكارم شيرازى، ناصر (1374ش)، تفسير نمونه، تهران، دار الكتب الإسلامية.
- يعقوبى، احمدبن أبى يعقوب‌بن جعفربن وهب (بيتا)، تاريخ اليعقوبى، بيروت، دار صادر.
- Bell, R. (1970), Bell Introduction to the Quran, Edinburgh: Edinburgh University Press.
- BOSWORTH, C.E. (1995), The Encyclopedia of Islam. Leiden: Brill.
- Jeffery, A. (1938), THE FOREIGN VOCABULARY OF THE QUR’AN, Baroda: Oriental Institute.
- Lewis, B. (1991), The Encyclopedia of Islam, Leiden: Brill.
- McAuliffe, J. D. (2001-2005), Encyclopedia of the Quran, Leiden – Boston: Brill.
Copyright © 2012 The Author(s). This article is published under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
Mohammadi, Javad, , Mohammad javad. (2012) Comparative Conceptology of "Monotheists" and "Sabians" in Quran. معرفت ادیان (Ma`rifat Adyan), 3(2), 25-42
Javad Mohammadi; Mohammad javad ."Comparative Conceptology of "Monotheists" and "Sabians" in Quran". معرفت ادیان (Ma`rifat Adyan), 3, 2, 2012, 25-42
Mohammadi, J, , M.(2012) 'Comparative Conceptology of "Monotheists" and "Sabians" in Quran', معرفت ادیان (Ma`rifat Adyan), 3(2), pp. 25-42
