مطالعۀ تطبیقی فضای کالبدی کلیسا و مسجد بر پایۀ مباني انسان‌شناختی مسیحیت و اسلام

مرضيه سادات شجاعي / كارشناس ارشد پژوهش هنر، مؤسسه آموزش عالي هنر شيراز
مجيدرضا مقني‌پور / استاديار گروه هنر، دانشگاه شيراز     mmoghanipoor@yahoo.com

چکیده
بناهای مذهبی در ادیان مختلف یک هدف مشترک دارند و آن ایجاد فضایی معنوی برای نیایش است؛ این امر در سایة پشتوانه‌ها و اعتقادات مذهبی هر دین صورت می‌پذیرد و در اشکال منحصربه‌فردی بروز و ظهور می‌یابد. هدف پژوهش حاضر مقایسۀ فضای کالبدی کلیسا و مسجد بر پایة مبانی انسان‌شناختی ادیان مسیحیت و اسلام است؛ مسئلۀ اصلی در اینجا یافتن رابطه‌ای معنادار میان جایگاه انسان در  معارف دین مسیحیت و اسلام با فضای کالبدی کلیسا و مسجد است و اینکه چگونه می‌توان از برقراری این ارتباط، در جهت آشکار ساختن عوامل و وجوه پنهان و مؤثر بر شکل‌گیری فضای کالبدی کلیسا و مسجد بهره برد؟ روش پژوهش، توصیفی ـ تحلیلی و جمع¬آوری اطلاعات به صورت کتابخانه¬ای و از میان متون مقدس و منابع دینی دو آیین می¬باشد. همچنین فضای کالبدی کلیساهای گوتیک و مساجد مکتب اصفهان، به عنوان نمونه¬هایی از شاخص‌ترین مکاتب معماری دینی، پیکره¬های مطالعاتی پژوهش را شکل می¬دهند. براساس یافته‌های پژوهش، معماری کلیسا بر فاصله و عظمت پروردگار و سلطة او بر بندۀ خاطی و آلوده‌سرشت تاکید می‌ورزد؛ درحالی‌که معماری مسجد این عظمت را در وحدت میان معبود با عابدِ پاک‌سرشت جستجو می‌کند.  

کلیدواژه‌ها: فضای کالبدی، کلیسا، مسجد، مسیحیت، اسلام
 

شماره مجله: 
51