جایگاه «نفس» نزد سعدیا گائون
نوع مقاله:
پژوهشی
نویسندگان:
چکیده:
مفهوم «نفس» از موضوعات مهمی است که در بین متفکران ادیان و مکاتب فلسفی مختلف بحث مفصلی دربارهی آن مطرح شده است. به دلیل اهمیت آن، فیلسوفان و متألهان در زمینهی ماهیت و خصوصیات نفس به نزاع و کشمکش پرداخته اند. سعدیا گائون، فیلسوف یهودی قرون میانه، از جمله عالمان یهودی است که به این مسئله پرداخته است. دیدگاه وی در خصوص مسئلهی نفس، یکی از مناقشه برانگیزترین نظریات سعدیاست که اختلاف نظر را در بین پژوهشگران به وجود آورده است. وی پس از بیان دیدگاه های فیلسوفان یونانی، با استدلال عقلی و اشارات نقلی به رد نظریات ایشان می پردازد و سپس نظریهی خویش را دربارهی نفس بیان می کند. در نوشتار پیش رو به بررسی آرای سعدیا گائون در زمینهی نفس، و بسترهای فکری او و همچنین میزان وام داری یا اصالت تفکر وی در موضوع مورد بحث می پردازیم. آن گونه که به نظر می رسد، وی در مواجهه با مسئلهی نفس رویکرد تلفیقی (سنتتیک) دارد.
Article data in English (انگلیسی)
Title:
The Position of “Soul” according to Saadia Gaon View
Abstract:
The concept of "soul" is one of the important topics discussed in detail by thinkers in different religions and philosophical schools. Because of its importance, philosophers and theologians have argued about the nature and characteristics of the soul. Saadia Gaon, a medieval Jewish philosopher, is one of the Jewish scholars who has addressed this issue. His views on the issue of the soul are among the most controversial views of Saadia, which have caused controversy among scholars. After discussing the views of the Greek philosophers, he refutes their theories with rational reasoning and narrative allusions, and then proposes his theory of the soul. The present paper examines Saadia Gaun's views on the soul, his intellectual backgrounds, as well as the extent of the originality of his ideas about the subject under discussion. He seems to have a synthetic approach to the issue of the soul.
References:
References:
- کتاب مقدس، 2009م، ترجمه قدیم با حروفچینی و رسمالخط جدید، چ پنجم، انتشارات ایلام.
- ابنحزم اندلسي، علي بن احمد، 1416ق، الفصل في الملل و الاهواء و النحل، بيروت، دار الكتب العلميه.
- ابوریده، محمد عبدالهادی، 1946، ابراهیم بن سیار النظام و آراؤه الكلامية و الفلسفية، قاهره: لجنة التأليف و الترجمة.
- اخوان الصفا، 1405ق، رسائل اخوان الصفا و خلان الوفا، قم، مرکز النشر.
- ارسطو، 1349، دربارة نفس، ترجمه علیمراد داوودی، تهران، حکمت.
- اشعری، ابوالحسن علي بن اسماعيل، 1389، مقالات الاسلاميين و اختلاف المصلين، تحقيق محمد محيي الدين عبدالحميد، قاهره، مكتبة النهضة المصرية.
- افلاطون، 1353، جمهوری، ترجمه محمدحسن لطفی، تهران، خوشه.
- ایجی، عضدالدين و ميرسيدشريف جرجانی، 1325ق، شرح المواقف، ج6، قم، منشورات الشریف الرضی.
- باقلانی، ابوبکر، 1425ق، الانصاف في ما يجب اعتقاده، بيروت: دار الكتب العلميه.
- بدوی، عبدالرحمن، 1374، تاريخ انديشههاي كلامي در اسلام، ج1، ترجمه حسين صابري، مشهد، بنياد پژوهشهاي اسلامي.
- تهانوی، محمد بن علي، 1996م، موسوعة كشاف اصطلاحات الفنون و العلوم، ج1، بيروت، مكتبة لبنان ناشرون.
- جوینی، ملك، 1416ق، الارشاد، بيروت، دار الكتب العلميه.
- ـــــ ، 1965م، لمع الادلة في قواعد عقايد اهل السنة و الجماعة، بيروت، عالم الكتب.
- خراسانی، شرفالدین، 1367، «اخوان الصفا»، در: دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج2، تهران، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.
- خیاط معتزلی، عبدالرحیم بن محمد، 1925م، الانتصار، مکتبة الثقافة الدینیة، قاهره.
- زریابخویی، عباس، 1367، «ابراهیم بن سیار نظام»، در: دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج2، تهران، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.
- سالم، محمدعزیز نظمی، 1983م، ابراهیم بن سیار النظام و الفکر النقدی فی الاسلام، اسکندریه مصر، مؤسسة الشباب الجامعة.
- سعدیا گائون، سعید بن یوسف، 1880م، الامانات و الاعتقادات، لایدن، بریل.
- شهرستانی، عبدالكريم، 1364، الملل و النحل، ج1و 3، قم، منشورات الشريف الرضي.
- طوسی، محمد بن حسن، 1358، تمهید الاصول، شرح رساله جمل العلم و العمل سید مرتضی، ترجمه عبدالحسین مشکوةالدینی، تهران، انجمن اسلامی حکمت و فلسفه.
- علمالهدی، سيدمرتضي، 1411ق، الذخيرة في علم الكلام، قم، مؤسسة النشر الاسلامي.
- فارابی، ابونصر، 1346، السیاسات المدنیة، حیدرآباد، دائرةالمعارف العثمانیه.
- قجاوند، مهدی و سيدصدرالدين طاهری، 1393، «جسمانگاری متکلمان دربارة نفس»، انسانپژوهی دینی، ش31، ص125-146.
- همدانی، قاضي عبدالجبار، 1965م، المغني في ابواب التوحيد و العدل، ج11، تحقيق جورج قنواتي، قاهره، دارالمصريه.
- Blumenthal, Henry.J. 1986,»Body and Soul in philoponus«, in: The Monist, Vol. 69, No.3, p370-382.
- Burnet, John, 1930, Early Greek Philosophy, London: A&C. Black Ltd.
- Davidson, Herbert, 1967, »Saadia’s List of Theories of the Soul«, in: Jewish Medieval and Renaissance Studies, series 4, p75-94.
- ـــــ , 1987, Proofs for Eternity, Creation and the Existence of God in Medieval Islamic and Jewish Philosophy, New York: Oxford University Press.
- Diels, Hermann, 1879, Doxographi graeci, Berlin: G. Reimer.
- Frank, Daniel H. and Leaman, Frank, 1997, Routledge History of World Philosophies, London: Routledge, Volume2.
- Freudenthal, Gad, 1996, »Stoic Physics in the Writings of R. Saadia Ga’on al-Fayyumi and its Aftermath in Medieval Jewish Mysticism«, in: Arabic Sciences and Philosophy, No.6: p113–136.
- Guttmann, Jakob, 1882, Die Religionsphilosophie des Saadia, Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht.
- Guttmann, Julius, 1964, philosophies of Judaism, Translated by: David W. Silverman, New York: Holt, Rinehart and Winston, Inc.
- Hertz, Joseph H. 1987, Authorized Daily Prayer Book, London: Soncino Press.
- Horovitz, Saul, 1970, Die Psychologie bei den jüdischen Religions-Philosophen des Mittelalters von Saadia bis Maimuni, New York: Gregg.
- Husik, Isaak, 1916, A History of Medieval Jewish Philosophy, New York: The Macmillan Company.
- Ivry, Alfred, 2007, »Body and Soul«, in: The Encyclopaedia Judaica, Vol.4, Second Edition, p30-31.
- ـــــ , 2007, »Soul«, in: The Encyclopaedia Judaica, Vol.19, Second Edition, p33-35.
- Jospe, Raphael, 2009, Jewish philosophy in the Middle Ages, Boston: Academic Studies Press.
- Malter, Henry, 1921, Saadia Gaon: His Life and Works, Philadelphia: The Jewish Publication Society of America.
- Marquet, Yves, 1986, »Ikhwan al-Safa«, in: The Encyclopaedia of Islam, Vol.3, p1071-1076.
- Philoponus, John, 2005, On Aristotle on the Soul, Translated by: Philip J. van der Eijk, London: Bloomsbury.
- Plato, 2000, The Republic, Trnslated by: Tom Griffith, Cambridge: Cambridge University Press.
- Saadya Gaon, Saeed Ben Yosef, 1946, The Book of Doctrines and Beliefs, Translated by: Alexander Altmann, Indianapolis: Hackett pulishing.
- ـــــ , 1891, Tafsīr Kitāb al-Mabādī, Translated by: Mayer Lambert, Paris: Verdier.
- Schreiner, Martin, 1895, Der Kalam in der jüdischen Literatur, Berlin: H. Itzkowski.
- Schweid, Eliezer, 2008, translated by: Leonard Levin, The Classic Jewish Philosophers, Leiden: Koninklijke Brill, V3.
- Shofield. M, Raven. J. E. and Kirk. G. S, 1983, The Presocratic Philosophers a Critical History with a Selection of Texts, Cambridge: Cambridge University Press.
- Sirat, Collete, 1985, A History of Jewish Philosophy in the Middle Ages, Cambridge: Cambridge University Press.
- The Talmud of Babylonia, 1984, Translated by Tzvee Zahavy etal, Atlanta: Scholars Press.
- The Holy Bible, 1982, New King James Version, Nashville: Thomas Nelson Inc.
- Wolfson, Harry.A, 1976, The Philosophy of the Kalam, Cambridge: Harvard University Press.
- ـــــ , 1979, Repercussions of the Kalam in Jewish Philosophy, Cambridge: Harvard University Press.
شیوه ارجاع به این مقاله:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
رحمانی نژاد، محسن، علمی، قربان، گذشته، ناصر.(1399) جایگاه «نفس» نزد سعدیا گائون. فصلنامه معرفت ادیان، 11(3)، 65-81
محسن رحمانی نژاد؛ قربان علمی؛ ناصر گذشته."جایگاه «نفس» نزد سعدیا گائون". فصلنامه معرفت ادیان، 11، 3، 1399، 65-81
رحمانی نژاد، محسن، علمی، قربان، گذشته، ناصر.(1399) 'جایگاه «نفس» نزد سعدیا گائون'، فصلنامه معرفت ادیان، 11(3), pp. 65-81
