بررسي اوضاع مذهبي و باورهاي اعتقادي پادشاهان عصر مياني ساساني (پيروز اول، قباد اول و خسرو اول) بر اساس نوشته‌هاي پروكوپيوس مورّخ رومي

ضمیمهاندازه
6.pdf383.28 کیلو بایت

سال دهم، شماره اول، پياپي 37، زمستان 1397

ابراهيم رايگاني / استاديار گروه باستان‌شناسي دانشگاه نيشابور    raigani.khalefe@gmail.com
دريافت: 23/08/1396 ـ پذيرش: 22/01/1397
چکیده
پروکوپیوس وقایع‌نگار رومی، مشاورِ قضایی بلیزاریوس افسر و فرماندة مقطعی ارتش روم در زمان امپراتوری ژوستینین بود. وی تاریخ فرهنگی و اجتماعی زمان پادشاهانی همچون پیروز اول، قباد اول و همچنین خسرو اول را آن‌گونه که بوده، به رشتة تحریر درآورده است. از خلال نوشته‌های پروکوپیوس اوضاع مذهبی و همچنین اعتقادی پادشاهان مذکور نیز قابل برداشت است. برخی از منابع درجه یک به زبان پهلوی و همچنین نوشته‌های سده‌های اولیة اسلامی در زمینة تاریخ ساسانی، بخش زیادی از گفته‌های پروکوپیوس را تأیید مي‌کند. هدف از انجام این پژوهش بررسی وضعیت مذهبی و نحوة نگرش پادشاهان ساسانی به مذهب زرتشت در واپسین دورة شاهنشاهی ساسانی است. براین اساس، مهم‌ترین پرسش پژوهش حاضر تأثیر نگاه پادشاهان ساسانی به مذهب زرتشت و تأثیر این نگرش بر سیاست‌های داخلی و خارجی آنها به شمار می‌رود. نگارنده در پژوهش پیش‌رو کوشيده است تا به کمک «تحلیل محتوا» به بررسی موضوع پژوهش بپردازد. نتیجه آنکه براساس نوشته‌های پروکوپیوس، راست‌دینی پادشاهان مذهبی بیشتر تابع شرایط و اوضاع سیاسی داخلی و خارجی وقت بوده که مهم‌ترین مؤلّفه در این زمینه، جنگ‌های میان ساسانیان و روم شرقی بوده است. گاهی عدول از قوانین مذهبی زرتشتی توسط پادشاهان ساسانی، به علل ذکر شده در بالا و همچنین ویژگی‌های شخصیتی و روانی پادشاه بوده است. بنابراین، پادشاه هرجا لازم بود، قوانین مذهبی را به نفع خود تعدیل می‌نمود.
کليدواژه‌ها: پروکوپیوس، پادشاهان میانی ساسانی، اوضاع مذهبی، اعتقادات.
 


 

شماره مجله: 
37
شماره صفحه: 
101