ثنويت قدرت در بن‌مايه‌هاي تثليث «اوستا»

قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال دهم، شماره اول، پياپي 37، زمستان 1397

محمدابراهيم مالمير / دانشيار زبان و ادبيات فارسي دانشگاه رازي                                               dr.maalmir@gmail.comسحر يوسفي / دانشجوي دکتري زبان و ادبيات فارسي دانشگاه رازي

دريافت: 13/03/1397 ـ پذيرش: 06/08/1397

چکيده
کتاب اوستا، در شمار کهن‌ترين سرودها و متن‌هاي ايراني است که روزگاري در شمار کتاب‌هاي آسماني بوده و طي مراحل گوناگون، دست‌خوش تحوّلاتي بنيادين شده و آن را از بن‌ماية توحيدي‌اش دور ساخته است. ثنويت و تثليث هر يک مباني اعتقادي هستند که از ديرباز تاکنون در آيين‌ها و مذاهب الهي و غيرالهي نمود مي‌يابند. پژوهش‌هاي انجام شده دربارة اوستا، بيشتر معتقد به ثنوي‌گري با تأثير از آيين «زروان» با محوريت دو قدرت «اهورامزدا» و «اهريمن» است و پژوهش‌هاي تاريخي در متون گوناگون، به مثلث قدرت اهورامزدا، آناهيتا و ميترا تکيه دارد. اين پژوهش به شيوة «توصيفي ـ تحليلي» مي‌کوشد با استناد مستقيم به اوستا و غيرمستقيم به ساير منابع، بازتاب نقش روحانيان در تاريخ و نيز شاهان عصر هخامنشي و ساساني را در اوستا بررسي مي‌کند و شاخه‌اي از پوشش تفکر تثليثي را در دين زرتشت نشان دهد که ريشه‌هاي آن را بيش و پيش از آنکه در زروانيسم بجوييم، بايد در ميتراييسم جست‌وجو کنيم.

کليدواژه‌ها: ثنويت، تثليث، اهورامزدا، آناهيتا، ميترا، اوستا.