رويكردهاي مختلف ميان‌رشتگي در تعامل اسطوره و قرآن كريم

قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال نهم، شماره چهارم، پياپي 36، پاييز 1397

زهرا محققيان / استاديار پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي    z.mohaghegh@gmail.com
دريافت: 26/01/1397 ـ پذيرش: 14/06/1397
چکيده
در ساليان اخير، يکي از انواع تعاملات شاخه‌هاي مختلف علوم انساني با يکديگر، مطالعات ميان‌رشته‌اي مرتبط با اسطوره است که گفتمان‌هاي مختلفي را در دانش‌هاي متعددي همانند تاريخ، اسطوره‌شناسي، هنر، ادبيات، زبان‌شناسي و غيره ايجاد کرده است. انديشمندان و محققان هر يک از اين علوم، توانسته‌اند همگام با اين گفتمان‌ها، نظريه‌ها، روش‌ها و حتي تعاريف تازه‌اي از اسطوره و راهبردهاي نويني براي مطالعة آن ارائه کنند. شناخت تمايزات اين علوم مختلف و آشنايي با صاحب‌نظران هر يک و انديشه‌هاي ايشان، نقش بسيار مؤثري در توسعة مطالعات قرآني داشته و راهبردهاي نويني را براي پژوهشگران حوزة دين در اين زمينه فراهم ساخته است.
در اين راستا، پژوهش حاضر بر آن است که بدون هيچ‌گونه پيش‌داوري يا تحميل باوري، انواع مطالعات ميان‌رشته‌اي ممکن ميان اسطوره (به معناي عام آن) و قرآن کريم را به بحث بگذارد و از آنجا انواع تعاملات ممکن ميان اين دو حوزه را از دريچة علوم مرتبط بررسي نمايد. مطابق يافته‌هاي اين تحقيق، دست‌كم چهار شاخة اصلي تاريخ، زبان‌شناسي، ادبيات و علم کلام را مي‌توان به‌عنوان رايج‌ترين گفتمان‌ها در اين زمينه ـ که در دوران معاصر رشد يافته و شکل گرفته‌اند ـ نام برد. البته هر يک از اين شاخه‌ها، خود زيربخش‌هايي نيز دارند که در نهايت، تعاملي ترارشته‌اي را در اين حوزه رقم مي‌زنند.
کليدواژگان: مطالعات اسطوره‌اي، نقد اسطوره‌اي، اسطوره‌شناسي قرآن.