رويكردهاي مختلف ميان‌رشتگي در تعامل اسطوره و قرآن كريم

ضمیمهاندازه
3.pdf561.94 کیلو بایت

سال نهم، شماره چهارم، پياپي 36، پاييز 1397

زهرا محققيان / استاديار پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي    z.mohaghegh@gmail.com
دريافت: 26/01/1397 ـ پذيرش: 14/06/1397
چکیده
در سالیان اخیر، یکی از انواع تعاملات شاخه‌های مختلف علوم انسانی با یکدیگر، مطالعات میان‌رشته‌ای مرتبط با اسطوره است که گفتمان‌های مختلفی را در دانش‌های متعددی همانند تاریخ، اسطوره‌شناسی، هنر، ادبیات، زبان‌شناسی و غیره ایجاد کرده است. اندیشمندان و محققان هر یک از این علوم، توانسته‌اند همگام با این گفتمان‌ها، نظریه‌ها، روش‌ها و حتی تعاریف تازه‌ای از اسطوره و راهبردهای نوینی برای مطالعة آن ارائه کنند. شناخت تمایزات این علوم مختلف و آشنایی با صاحب‌نظران هر یک و اندیشه‌های ایشان، نقش بسیار مؤثری در توسعة مطالعات قرآنی داشته و راهبردهای نوینی را برای پژوهشگران حوزة دین در این زمینه فراهم ساخته است.
در این راستا، پژوهش حاضر بر آن است که بدون هیچ‌گونه پیش‌داوری یا تحمیل باوری، انواع مطالعات میان‌رشته‌ای ممکن میان اسطوره (به معنای عام آن) و قرآن کریم را به بحث بگذارد و از آنجا انواع تعاملات ممکن میان این دو حوزه را از دریچة علوم مرتبط بررسی نماید. مطابق یافته‌های این تحقیق، دست‌كم چهار شاخة اصلی تاریخ، زبان‌شناسی، ادبیات و علم کلام را می‌توان به‌عنوان رایج‌ترین گفتمان‌ها در این زمینه ـ که در دوران معاصر رشد یافته و شکل گرفته‌اند ـ نام برد. البته هر یک از این شاخه‌ها، خود زیربخش‌هایی نیز دارند که در نهایت، تعاملی ترارشته‌ای را در این حوزه رقم می‌زنند.
کلیدواژگان: مطالعات اسطوره‌ای، نقد اسطوره‌ای، اسطوره‌شناسی قرآن.