مفهوم‌شناسي تطبيقي «حنفاء» و «صابئين» در قرآن

ضمیمهاندازه
2.pdf411.95 کیلو بایت

سال سوم، شماره دوم، بهار 1391، ص 25 ـ 40
Ma'rifat-i Adyān, Vol.3. No.2, Spring 2012

محمدجواد نجفي* / جواد محمدي**

چكيده
مقصود اصلي اين پژوهش، مفهوم‌شناسي تطبيقي «حنفاء» و «صابئين» و بررسي اينكه آيا اين دو اصطلاح در قرآن كريم، مفهوم واحدي دارند يا خير؟ از آنجايي‌كه جوامع و گروه‌هاي ديني مختلفي در عصر نزول قرآن مي‌زيسته‌اند و بررسي برخي از آنان با مشكلات و پيچيدگي‌هايي روبه‌روست، بررسي تطبيقي اصطلاحات استعمال‌شده در قرآن در اين حوزه، مي‌تواند كمك شاياني به رفع اين معضلات نمايد.
روش ما در اين پژوهش، روشي توصيفي ـ تحليلي است و تلاش شده است تا مباحث بر مبناي يك معنا‌شناسي منطقي و اصولي سامان داده شود. حاصل پژوهش نشان مي‌دهد كه «حنيف» و «حنفاء» در عرف آيات قرآن، اشاره به گروه خاص و آيين خاص ندارد، بلكه معمولاً وصف دين و آيين قرار مي‌گيرد، اما «صابئين» يك گروه ديني خاصي است كه در زمرة اهل كتاب قرار دارند. بنابراين، از «حنفاء» متمايز هستند.
كليدواژه‌ها: قرآن، حنفاء، صابئين، مفهوم‌شناسي تطبيقي.


* عضوهيئت علمي دانشگاه قم                  Najafi_m_j@yahoo.com
** دانشجوي دكتري علوم قرآن و حديث دانشگاه بوعلي همدان             jvdmohamadi@gmail.com
دريافت: 20/8/1391ـ پذيرش: 7/12/1391

شماره مجله: 
10
شماره صفحه: 
25