سيدمحمد حاجتي شوركي

کاوشي نو در معنا و مصداق‌يابي «مجوس» با تأکيد بر روايات اسلامي

سال سيزدهم، شماره چهارم، پياپي 52، پاييز 1401، ص7-24

نوع مقاله: پژوهشي

شماره مجله: 
52
شماره صفحه: 
7

آيين زرتشت: شريعت‌محور يا شريعت‌گريز؟

سيدمحمد حاجتي شوركي / دانشجوي دكتري اديان، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    Hajati65@chmail.ir        
حسين نقوي / استاديار گروه اديان، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    Sadeqnaqavi@yahoo.com    
چکیده
جعل احکام و قوانین در ادیان، مقدمة رسیدن به تکامل و سعادت ابدی است. لازمة وصول به این مقصد، این است که خدای جهان‌آفرین و آگاه به مصالح انسانی، احکام الهی را از طریق پیامبران به بشر رسانده باشد. در گاهان (=گات‌ها) منسوب به زرتشت پیامبر و تنها متن آسمانی نزد زرتشتیان، سخنی از شریعت نیامده است؛ بلکه بیشترِ مباحث فقهی و حقوقی، در وندیداد اوستا و سایر متون دینی زرتشتیان آمده است. شریعت زرتشتی در دوره‌های مختلف دچار تغییر و تبدیل شده است و به‌‌‌ تصریح موبدان زرتشتی، این امر ـ یعنی تغییر و حذف برخی احکام حقوقی و شرعی ـ همچنان ادامه دارد. منشأ این‌همه دگرگونی در احکام و قوانین تا به امروز، بدین سبب بوده است که این امور ساخته و پرداخته بشر بوده‌اند، نه وحی و کلام الهی. مقالة حاضر نخست به توصیف شریعت و مباحث مرتبط با آن در آیین زرتشت پرداخته و ادامة مباحث به تحلیل و بررسی مباحث مطرح شده اختصاص یافته است.
كليدواژه‌ها: آیین زرتشت، شریعت، شریعت‌‌‌‌گریزی، وحی الهی، وندیداد.

 


 

شماره مجله: 
35
شماره صفحه: 
123

بررسي تطبيقي امكان، ضرورت و كيفيت معاد در دين زرتشت و اسلام

سال ششم، شماره چهارم، پياپي 24، پاييز 1394

سيدمحمد حاجتی شورکی / دانشجوی کارشناسی ارشد دین شناسی مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خمینی  ره                        

محمد جعفری / استادیار گروه کلام مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خمینی ره                          mjafari125@yahoo.com

دريافت: 22/6/1394 ـ پذيرش: 27/11/1394

چكيده

باور به معاد، از اصول اساسي اديان الهي است. موضوع اين نوشتار، بررسي تطبيقي امكان، ضرورت و كيفيت معاد از منتظر دين زرتشت و اسلام است. دين زرتشت مانند اسلام، معتقد به حيات پس از مرگ و رستاخيز مردگان بوده و در متون اوستايي و پهلوي در موارد متعددي به حيات پس از مرگ و داوري نهايي اشاره شده است. اين نوشتار، پس از تبيين سه محور امكان، ضرورت و كيفيت معاد از ديدگاه دين زرتشت و اسلام، به بيان شباهت ها و تفاوت ها در اين زمينه پرداخته است. از جمله شباهت هاي دو دين در آموزه معاد، مي توان به ضرورت معاد و اعتقاد به معاد جسماني و روحاني اشاره كرد. فراواني بحث معاد در متون اسلامي، در مقايسه با متون زرتشتي، عدم طرح رستاخيز مردگان در اوستا و ذكر آن در قرآن، از جمله تفاوت ها به شمار مي آيد. اين مقاله، با روش تطبيقي و تحليلي تدوين يافته و تأكيد آن در ارائه مباحث بر قرآن، اوستا و متون پهلوي است.

كليدواژه ها: زرتشت، اسلام، معاد، امكان معاد، تن پسين، معاد جسماني.

 


شماره مجله: 
24
شماره صفحه: 
25

واكاوي تأثيرپذيري يهوديت از دين زرتشت

سال ششم، شماره اول، پياپي 21، زمستان 1393

سيدمحمد حاجتي شوركي / دانش پژوه كارشناسي ارشد دين شناسي مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره  hajaty65@chmail.ir

محمدحسين طاهري آكردي / استاديار گروه اديان مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره         taheri-akerdi@iki.ac.ir

دريافت: 15/9/1393 ـ پذيرش: 2/2/1394

چكيده

تأثيرپذيري اديان از يكديگر، همواره موضوعي مورد اختلاف محققان حوزه مطالعات اديان بوده است. يكي از حوزه هاي ادياني كه مورد توجه دانشمندان قرار گرفته است، مسئلة تأثيرپذيري يهوديت در دوره اسارت بابلي، از باورهاي زرتشتي گري است. بيشتر انديشمندان معتقدند تأثيرپذيري يهوديت از آموزه هاي دين زرتشت مي باشد. درحالي كه برخي محققان، اين نظريه را نپذيرفته اند، دسته اي نيز قائل به عدم قطعيت شده اند. دسته اول، آموزه هايي مانند رستاخيز مردگان، منجي و موعود، فرشته شناسي، و داوري نهايي عمومي را برمي شمارند كه به اعتقاد ايشان اين آموزه ها از دين زرتشت اقتباس شده است. اين مقاله، پس از بررسي ديدگاه هاي موجود، اين ديدگاه را مطرح كرده كه اين نوع تأثيرپذيري طبيعي بوده و به دليل ريشه هاي خدامحور هر دو دين، و وجود انبياي بني اسرائيل، نمي توان اين موارد را تأثيرپذيري يهوديت از دين زرتشت دانست.

كليدواژه ها: يهوديت، دين زرتشت، جلاي بابل، تأثير اديان، رستاخيز، منجي گرايي.

 

شماره مجله: 
21
شماره صفحه: 
85
محتوای تغذیه