مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت ادیان 2008-8116 17 4 2026 12 06 بررسی رویکرد جدلی غزالی در مواجهه با آموزه الوهیت مسیح ( با تکیه بر کتاب الرد الجمیل علی الوهیه عیسی) 5003845 10.22034/marefateadyan.2026.5003845 FA سیدمحمدحسن صالح استادیار گروه ادیان و عرفان، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران 0009-0001-2365-1936 رضا قزی دکتری - گروه ادیان مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) 6037997578243116 Journal Article 2026 05 17 یکی از مهم ترین اعتقادات مسیحیت، آموزه الوهیت عیسی است که درمواجهه دانشمندان مسلمان با مسیحیان مورد توجه قرار گرفته است. غزالی در کتاب الرد الجمیل علی الوهیه عیسی سعی نموده است با رویکرد جدلی و در نظر گرفتن حجیت کتاب مقدس، مفاهیم و عناوینی که مورد استفاده مسیحیان برای اثبات آموزه الوهیت عیسی است را نقد کند. در این مقاله با مراجعه مستقیم به کتاب الرد الجمیل ابعاد مختلف این نقد با روش توصیفی تحلیلی واکاوی شده است. بر اساس نتایج به دست آمده غزالی معتقد است در مواردی که ظاهر متن با عقل سلیم ناسازگار است باید به صورت روشمند به تاویل برده شده و از معنای ظاهری عبور کرد. از اینرو عناوینی مانند خدا، خداوند، کلمه، وجود ازلی و نور معانی استعاری داشته و مفید اثبات کمالات خاص عیسی است و نه الوهیت او. هم چنین معجزات عیسی اختصاصی به او نداشته و لذا الوهیت او را اثبات نمی کند.