مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت ادیان 2008-8116 18 1 2026 12 06 تحلیل تطبیقی مفاهیم قبالای لوریایی و اندیشه فلسفی شلینگ 5003736 10.22034/marefateadyan.2026.5003736 FA امینه رحمانی دانشجوی دکتری - علوم و تحقیقات 0000-0001-7803-2676 طاهره حاج ابراهیمی دانشیار - ادیان وعرفان دانشگاه علوم و تحقیقات 0000-0001-6127-2649 فاطمه لاجوردی استادیار 0000-0003-1836-40 Journal Article 2026 04 08 This article examines the conceptual relationship between Lurianic Kabbalah and the philosophy of Friedrich Wilhelm Joseph Schelling. In the first part, several fundamental concepts of Lurianic Kabbalah are explained, including Tzimtzum (divine self‑contraction), the Breaking of the Vessels and the emergence of the Qliphoth, as well as Tikkun, understood as the process of restoration and the reestablishment of divine order. These ideas provide a cosmological framework for understanding the emergence of multiplicity, the possibility of evil, and the necessity of restoring order in the world. The article then examines Schelling’s view on freedom, evil, and the inner dynamism of the divine, particularly with reference to his middle‑period writings and the Stuttgart Private Lectures. In these works, evil is understood not merely as something external, but as an internal possibility within the process of the manifestation of the Absolute. Using a comparative textual analysis, the study shows that notable conceptual similarities exist between certain structural elements of these two systems of thought, especially in explaining the relation between the Absolute and the finite world, and in understanding evil as an internal possibility within the process of manifestation. At the same time, the article distinguishes between conceptual similarity and claims of historical influence, emphasizing that the available evidence does not necessarily indicate Schelling’s direct familiarity with Lurianic Kabbalah. Therefore, these parallels are better understood as a form of structural resonance between two different intellectual traditions.. این مقاله به بررسی نسبت مفهومی میان قبالای لوریایی و فلسفه فریدریش ویلهلم یوزف شلینگ می‌پردازد. در بخش نخست، مفاهیم بنیادی قبالای لوریایی، از جمله «صیمصوم» به معنای خودمحدودسازی الهی، «شکستن ظروف» و پیدایش «کلیپوت»، و نیز «تیقون» به‌عنوان فرایند ترمیم و بازگرداندن نظم الهی تبیین می‌شوند. این مفاهیم چارچوبی کیهان‌شناختی برای فهم پیدایش کثرت، امکان شر و ضرورت بازسازی نظم جهان فراهم می‌کنند. در ادامه، دیدگاه شلینگ درباره مسئله آزادی، شر و پویایی درونی امر الهی بررسی می‌شود؛ به‌ویژه با اتکا به آثار دوره میانی او و درس‌گفتارهای اشتوتگارت. در این آثار، شر نه صرفاً امری بیرونی، بلکه امکانی درونی در فرایند ظهور و تجلی امر مطلق تلقی می‌شود. این پژوهش با روش تحلیل تطبیقی متون نشان می‌دهد که میان برخی عناصر ساختاری این دو دستگاه فکری شباهت‌های مفهومی قابل توجهی وجود دارد، به‌ویژه در تبیین نسبت میان امر مطلق و جهان متناهی و نیز در فهم شر به‌عنوان امکانی درونی در فرایند ظهور. با این حال، مقاله میان شباهت مفهومی و ادعای تأثیر تاریخی تمایز می‌گذارد و تأکید می‌کند که شواهد موجود لزوماً از آشنایی مستقیم شلینگ با قبالای لوریایی حکایت نمی‌کند. از این رو، این همسانی‌ها بیشتر به‌صورت همخوانی ساختاری در دو سنت فکری متفاوت قابل فهم‌اند.