TY - JOUR ID - 5003736 TI - تحلیل تطبیقی مفاهیم قبالای لوریایی و اندیشه فلسفی شلینگ JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 16 LA - fa SN - 2008-8116 AU - rahmani, Amenh AD - دانشجوی دکتری - علوم و تحقیقات AU - Haj Ebrahimi , Tahereh AD - دانشیار - ادیان وعرفان دانشگاه علوم و تحقیقات AU - Lajevardi, Fatemeh AD - استادیار Y1 - 2026 PY - 2026 VL - 18 IS - 1 SP - EP - KW - قبالا KW - اسحاق لوریا KW - شلینگ KW - صیمصوم KW - شر KW - آزادی DO - 10.22034/marefateadyan.2026.5003736 AB - این مقاله به بررسی نسبت مفهومی میان قبالای لوریایی و فلسفه فریدریش ویلهلم یوزف شلینگ می‌پردازد. در بخش نخست، مفاهیم بنیادی قبالای لوریایی، از جمله «صیمصوم» به معنای خودمحدودسازی الهی، «شکستن ظروف» و پیدایش «کلیپوت»، و نیز «تیقون» به‌عنوان فرایند ترمیم و بازگرداندن نظم الهی تبیین می‌شوند. این مفاهیم چارچوبی کیهان‌شناختی برای فهم پیدایش کثرت، امکان شر و ضرورت بازسازی نظم جهان فراهم می‌کنند. در ادامه، دیدگاه شلینگ درباره مسئله آزادی، شر و پویایی درونی امر الهی بررسی می‌شود؛ به‌ویژه با اتکا به آثار دوره میانی او و درس‌گفتارهای اشتوتگارت. در این آثار، شر نه صرفاً امری بیرونی، بلکه امکانی درونی در فرایند ظهور و تجلی امر مطلق تلقی می‌شود. این پژوهش با روش تحلیل تطبیقی متون نشان می‌دهد که میان برخی عناصر ساختاری این دو دستگاه فکری شباهت‌های مفهومی قابل توجهی وجود دارد، به‌ویژه در تبیین نسبت میان امر مطلق و جهان متناهی و نیز در فهم شر به‌عنوان امکانی درونی در فرایند ظهور. با این حال، مقاله میان شباهت مفهومی و ادعای تأثیر تاریخی تمایز می‌گذارد و تأکید می‌کند که شواهد موجود لزوماً از آشنایی مستقیم شلینگ با قبالای لوریایی حکایت نمی‌کند. از این رو، این همسانی‌ها بیشتر به‌صورت همخوانی ساختاری در دو سنت فکری متفاوت قابل فهم‌اند. UR - https://marefateadyan.nashriyat.ir/node/5003736 L1 - ER -