TY  - JOUR
    ID  - 5003719
    TI  - روایت اساطیری آفرینش زن در کیش زرتشتی
    JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
    JA  - 16
    LA  - fa
    SN  - 2008-8116
        AU  - kordi, elahe
      AD  - 
          AU  - Elmi Daneshvar, Mahdi
      AD  - استادیار گروه ادیان شرق دانشگاه ادیان و مذاهب
          AU  - Farhudi, Mustafa
      AD  - استادیار
        Y1  - 2026
    PY  - 2026
    VL  - 18
    IS  - 1
    SP  - 
    EP  - 
  KW  - فمینیسم
KW  - گفتمان دینی
KW  - متون پهلوی
KW  - جِه
KW  - زن
    DO  - 10.22034/marefateadyan.2026.5003719
    AB  - این پژوهش با هدف واکاوی رابطه‌ی میان روایت اساطیری آفرینش زن و نهادینه‌سازی تبعیض جنسیتی در عصر ساسانی انجام شده است. پرسش محوری آن بررسی چگونگی بازنمایی روایت اساطیری آفرینش زن در دین زرتشتی است. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعه‌ی متون اولیه‌ی پهلوی است. یافته‌ها نشان می‌دهد که در اساطیر زرتشتی متأخر، زن در تقابل دوگانه‌ی «نیک» و «پلید» بازنمایی می‌شود: از سویی با دیو جِه که نماد فساد و اغواست هم‌سان‌پنداری می‌شود و از سوی دیگر در قالب مَشیانه، به‌عنوان عامل هبوط و دروغ، مسئولیت شرّ مضاعف را بر دوش می‌گیرد. این گفتمان اساطیری، که آفرینش زن را ذاتاً آلوده به بن‌مایه‌های اهریمنی تصویر می‌کند، به‌مثابه‌ی ابزاری ایدئولوژیک در دست موبدان و قانون‌گذاران ساسانی عمل کرد تا مجموعه‌ای گسترده از محدودیت‌های طهارتی (ماننـد احکام مربوط به دشتان)، حقوقی و اجتماعی را علیه زنان توجیه و نهادینه کند. در نتیجه، این روایت‌ها نه‌تنها بازتاب دهنده‌ی نگرش‌های مردسالارانه‌ی عصر خود بودند، بلکه در مشروعیت‌بخشی به سلسله‌مراتب جنسیتی و تثبیت فرودستی ساختاری زنان در آن جامعه نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا کردند.
    UR  - https://marefateadyan.nashriyat.ir/node/5003719
    L1  -     ER  -