@article {
author = {kordi, elahe and Elmi Daneshvar, Mahdi and Farhudi, Mustafa},
title = {روایت اساطیری آفرینش زن در کیش زرتشتی},
journal = {معرفت ادیان 69 ، زمستان 1405},
volume = {18},
number = {1},
pages = {-},
year  = {2026},
publisher = {Imam Khomeini Educational and Research Institute},
issn = {2008-8116},
eissn = {2980-809X},
doi = {10.22034/marefateadyan.2026.5003719},
abstract = {This study investigates the relationship between the mythological narrative of the creation of woman and the institutionalization of gender discrimination in the Sasanian period. Its central question examines how the mythic account of woman’s creation is represented within the Zoroastrian religious tradition. The research employs a descriptive–analytical method based on the study of primary Pahlavi texts. The findings indicate that in later Zoroastrian myths, women are represented within a dualistic opposition of “good” and “evil.” On the one hand, they are associated with the demon Jeh, the symbol of corruption and seduction; on the other, in the figure of Mashyane, woman assumes responsibility for the Fall and falsehood, thereby bearing the burden of a doubled evil. This mythic discourse, which portrays the creation of woman as inherently tainted by Ahrimanic elements, functioned as an ideological instrument in the hands of Sasanian priests and lawmakers, enabling them to justify and institutionalize a wide range of purity regulations (such as those concerning menstruation), as well as legal and social restrictions imposed upon women. Consequently, these narratives not only reflected the patriarchal attitudes of their time but also played a decisive role in legitimizing gender hierarchies and consolidating the structural subordination of women within that society.},
keywords = {feminism, religious discourse, Pahlavi texts, Jeh, woman, },
title_fa = {روایت اساطیری آفرینش زن در کیش زرتشتی},
abstract_fa ={این پژوهش با هدف واکاوی رابطه‌ی میان روایت اساطیری آفرینش زن و نهادینه‌سازی تبعیض جنسیتی در عصر ساسانی انجام شده است. پرسش محوری آن بررسی چگونگی بازنمایی روایت اساطیری آفرینش زن در دین زرتشتی است. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعه‌ی متون اولیه‌ی پهلوی است. یافته‌ها نشان می‌دهد که در اساطیر زرتشتی متأخر، زن در تقابل دوگانه‌ی «نیک» و «پلید» بازنمایی می‌شود: از سویی با دیو جِه که نماد فساد و اغواست هم‌سان‌پنداری می‌شود و از سوی دیگر در قالب مَشیانه، به‌عنوان عامل هبوط و دروغ، مسئولیت شرّ مضاعف را بر دوش می‌گیرد. این گفتمان اساطیری، که آفرینش زن را ذاتاً آلوده به بن‌مایه‌های اهریمنی تصویر می‌کند، به‌مثابه‌ی ابزاری ایدئولوژیک در دست موبدان و قانون‌گذاران ساسانی عمل کرد تا مجموعه‌ای گسترده از محدودیت‌های طهارتی (ماننـد احکام مربوط به دشتان)، حقوقی و اجتماعی را علیه زنان توجیه و نهادینه کند. در نتیجه، این روایت‌ها نه‌تنها بازتاب دهنده‌ی نگرش‌های مردسالارانه‌ی عصر خود بودند، بلکه در مشروعیت‌بخشی به سلسله‌مراتب جنسیتی و تثبیت فرودستی ساختاری زنان در آن جامعه نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا کردند.},
keywords_fa = {فمینیسم ,گفتمان دینی ,متون پهلوی ,جِه ,زن ,},
url = {https://marefateadyan.nashriyat.ir/node/5003719},
eprint = {}
}