TY - JOUR ID - 5003712 TI - پژوهشی میان¬پارادایمی در پندارۀ بدسرشتی انسان با تأکید بر افتراقات هسون¬تزو و توماس¬هابز JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 16 LA - fa SN - 2008-8116 AU - Dehghanzadeh, Sajjad AD - دانشیار - گروه ادیان و عرفان دانشگاه شهید مدنی آذربایجان AU - sharei, hasti AD - Y1 - 2026 PY - 2026 VL - 18 IS - 1 SP - EP - KW - سرشت انسان KW - عسون تزو KW - اخلاق KW - توماس هابز DO - 10.22034/marefateadyan.2026.5003712 AB - برخلاف قاطبۀ اهل نظر که منادی نیک¬سرشتی انسان بوده¬اند، هسون¬تزو، از قُدمای فلسفۀ چین، و توماس هابز، از فلاسفۀ مدرن غربی، تحت شرایط آشوب اجتماعی زمان خود، صراحتاً از شرارت طبیعت انسان سخن¬ گفته¬اند. تأملی ژرف در سازۀ فکری این دو فیلسوف نشان می¬دهد، ایشان به¬رغم همنوایی در نتیجه¬گیری، در مسلّمات اختلاف¬نظر¬ها دارند که این مهم به¬لحاظ پژوهشی تااندازه¬ای مغفول مانده¬¬ است. بنابراین، پژوهش فراروی بر بنیاد این مسأله شکل می¬گیرد که مبانی و تلقی¬های متفاوت هسون¬تزو و هابز در انگارۀ بدسرشت¬انگاری انسان کدامند؟ یافته¬ها نشان می¬دهند، سرشت انسان نزد این دو فیلسوف از کاربردهای معناشناختی متفاوتی برخوردار است. «سرشت» نزد هابز مساوق جوهر مادی و عبارت از همۀ آن¬چیزی که طبیعت مادی در نهاد انسان قرار داده است، حال آن¬که مقصود از «سرشت» نزد هسون¬تزو، فارغ همسانی یا مغایرت آن با ذات مجرّد، جوهری اخلاقی و علیّتی آسمانی است که به¬رغم ارجاع به غیر، هویتی متعیّن و صاحب ¬اراده دارد. UR - https://marefateadyan.nashriyat.ir/node/5003712 L1 - ER -