TY  - JOUR
    ID  - 5003358
    TI  - خوانش رفتاری آیة «تمنای موت» یهود در چارچوب نظریة اقدام جمعی اولسون
    JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
    JA  - 16
    LA  - fa
    SN  - 2008-8116
        AU  - Firoozi, Nematollah
      AD  - 
          AU  - Badri, Houra
      AD  - 
        Y1  - 2026
    PY  - 2026
    VL  - 17
    IS  - 3
    SP  - 57
    EP  - 80
  KW  - تمنای موت
KW  - آیة ۶ سورة جمعه
KW  - نظریة اقدام جمعی
KW  - سواری مجانی
KW  - کالای عمومی
KW  - تفاسیر فریقین
    DO  - 10.22034/marefateadyan.2026.5003358
    AB  - این پژوهش به تحلیل مفهوم «تمنّای موت» در آیة ۶ سورة جمعه و تبیین علل امتناع یهود از پذیرش این چالش قرآنی می‌پردازد. هدف، بازخوانی آیه در چهارچوبی میان‌رشته‌ای با بهره‌گیری از نظریة «اقدام جمعی» اولسون است. مسئلة اصلی، چرایی سرپیچی یهودیان از این خواست با وجود ادعای «ولایت انحصاری» است. پژوهش با رویکردی تحلیلی ـ تطبیقی با روش ترکیبی (تفسیری، تاریخی و نظریه‌محور) انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهند «تمنای موت» در چهار محور قابل صورت‌بندی است: ۱. ابزاری برای سنجش وابستگی به دنیا و خلوص نیت؛ ۲. آزمونی الهی برای ارزیابی ایمان واقعی و پیوند آن با عمل صالح؛ ۳. رویکردی انتقادی در مواجهه با ادعاهای برتری‌جویانه و انحصارطلبی؛ ۴. تجلی مباهله برای افشای ادعاهای فاقد پشتوانه. در نظریة اولسون، امتناع یهود از تمنای مرگ، مصداق «سواری مجانی» و «محاسبة عقلانی فردی» در برابر هزینه‌های جمعی است؛ قرآن با افزایش هزینة ادعای ولایت تا حد جان، منطق پنهان رفتار جمعی آنان را آشکار می‌کند. «تمنای موت»، فراتر از چالش‌‌های کلامی، به‌مثابة ابزاری تحلیلی برای بررسی رفتار گروه‌های دینی، خوانشی نوین و میان‌رشته‌ای از قرآن در پیوند با نظریه‌های مدرن علوم اجتماعی است.
    UR  - https://marefateadyan.nashriyat.ir/node/5003358
    L1  - https://marefateadyan.nashriyat.ir/sites/marefateadyan.nashriyat.ir/files/article-files/5003358-1791608304.pdf
    ER  -