مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت ادیان 2008-8116 17 3 2026 09 06 بررسی عرفان‌های نوظهور از نگاه علامه مصباح یزدی 5002845 10.22034/marefateadyan.2026.5002845 FA حسن قره باغی دکتری - فلسفه دین مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) 0009-0009-5201-546x امیر پژوهنده 0000-0003-0085-5853 حمیدرضا گودرزی دکتری تخصصی 0009-0004-0164-0875 Journal Article 2025 10 14 در این پژوهش دیدگاه علامه مصباح یزدی درباره عرفان‌های نوظهور به صورت توصیفی-تحلیلی بررسی می‌گردد. مقاله با تحلیل سخنرانی‌ها و آثار مرتبط ایشان، تلاش دارد خاستگاه عرفان‌ها و معنویت‌های نوظهور را واکاوی کند، تفاوت آن‌ها با رویکرد اسلامی را تبیین و پیامدهای این گرایش‌ها را تحلیل نماید. علامه مصباح یزدی بر این باور است که عرفان‌های نوظهور، ریشه در تمدن غرب و سرخوردگی معنوی دارند و با وعده‌ی دستیابی آسان‌تر به آرامش و قدرت روحی، جوانان را از مسیر دین منحرف می‌کنند. به باور وی، برخلاف معنویت اصیل اسلامی که بر بندگی خدا و تقرب به خدا تأکید دارد، عرفان‌های نوظهور عمدتاً در پی کسب حالت روحی برتری هستند و ارتباطی با خدا یا معرفتش ندارند. ایشان با تصریح بر اینکه عرفان‌های کاذب نمی‌توانند جایگزین دین شده و انسان را به کمال حقیقی برسانند، این گرایشات را دام بزرگ شیطان دانسته که آموزه‌های دینی به مخاطره می‌اندازد و زندگی انسانی را به انحراف می‌کشاند. این تحقیق نشان می‌دهد ایشان معتقد است مقابله با تاثیرات فرهنگی-تربیتی عرفان‌های کاذب در چهار مقوله تحقق می‌یابد؛ 1)تبیین مبانی معرفتی دین، 2)الگوسازی و تشویق جوانان، 3)توجه به منابع اصیل مانند آثار شهید مطهری و نهایتا 4)گفت و گو و تعامل سازنده با جوانان.