مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت ادیان 2008-8116 17 1 2026 03 06 بررسی تحلیلی کلیساهای پنطیکاستی موج سوم در آمریکای لاتین: مطالعات موردی و پیامدها 91 112 5002669 10.22034/marefateadyan.2025.5002669 FA سیدمحمدرضا میریوسفی دانشجوی دکتری - ادیان و عرفان موسسه امام خمینی(ره) 0000-0002-0666-8349 Journal Article 2025 09 15 The phenomenon of "Third Wave Churches" in Latin America has grown significantly since the 1980s, ushering global Christianity into a new phase. In this stage, Pentecostal churches have distanced themselves from their classical theological boundaries and introduced new organizational and cultural elements into the religious and social sphere. Investigating the mechanism and consequences of the transition of these churches from small home gatherings to massive urban megachurches is the central question of this research. The aim of this article is a historical-social analysis of this change and transition, examining the factors influencing its expansion, and explaining its impacts on various dimensions of spiritual, social, cultural, and political life in Latin American societies. The research method is qualitative-comparative, involving document analysis, case studies in four countries (Brazil, Guatemala, Colombia, and Mexico), and a review of statistical and media sources. The research findings indicate that Third Wave churches, through the use of mass and digital media, transnational networking, and the promotion of prosperity theology, have become active actors in the political and economic spheres, gaining lasting influence in the public arena. Therefore, these churches are not merely a religious and theological movement but a significant factor in redefining cultural identity and the religious economy in Latin America. پدیدة «کلیساهای موج سوم» در آمریکای لاتین از دهة 1980م رشد چشمگیری داشته و مسیحیت جهانی را وارد مرحلة نوینی کرده است. در این مرحله، کلیسای پنطیکاست از مرزهای الهیاتی کلاسیک خود فاصله گرفته و عناصر سازمانی و فرهنگی جدیدی را وارد فضای دینی و اجتماعی کرده است. بررسی سازوکار و پیامدهای گذار این کلیساها از اجتماعات کوچک خانگی تا مگاکلیساهای عظیم شهری، مسئلة اصلی ما در این پژوهش است. هدف این مقاله، تحلیل تاریخی ـ اجتماعی این تغییر و گذار، بررسی عوامل مؤثر در گسترش آن و تبیین تأثیرات آن در ابعاد مختلف حیات معنوی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی جوامع لاتین است. روش این تحقیق، کیفی ـ مقایسه‌ای بوده که شامل تحلیل اسناد، مطالعات موردی در چهار کشور (برزیل، گواتمالا، کلمبیا و مکزیک) و بررسی منابع آماری و رسانه‌ای است. از یافته‌های تحقیق این است که کلیساهای موج سوم توانسته‌اند به‌کمک رسانه‌های جمعی و دیجیتال، شبکه‌سازی فراملی، و ترویج الهیات کامیابی، به کنشگران فعال در عرصة سیاست و اقتصاد محلی تبدیل شوند و در عرصة عمومی نفوذ پایداری یابند. بنابراین، این کلیساها نه صرفاً یک جریان مذهبی و الهیاتی، بلکه یک عامل مهم در بازتعریف هویت فرهنگی و اقتصاد دینی در آمریکای لاتین هستند. https://marefateadyan.nashriyat.ir/sites/marefateadyan.nashriyat.ir/files/article-files/5002669-1785136840.pdf