TY - JOUR ID - 5002200 TI - تبیین آموزة خلافت الهی در مذهب شیعه به‌مثابة مبنای فکری جامع و تمدن‌ساز در مقایسه با تفکر نیابت الهی در مسیحیت کاتولیک JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 16 LA - fa SN - 2008-8116 AU - nekonam, saeedeh AD - AU - karimivala, Mohammad reza AD - دانشیار - گروه معارف اسلامی دانشگاه قم Y1 - 2026 PY - 2026 VL - 17 IS - 1 SP - 7 EP - 28 KW - نیابت الهی KW - خلافت الهی KW - ولایت فقیه KW - امامت KW - کلیسا KW - پاپ KW - نظام شیعه DO - 10.22034/marefateadyan.2025.5002200 AB - با وجود نقش محوری نظریه‌های الهیاتی در شکل‌دهی به هویت و تمدن‌های دینی، پژوهش‌های اندکی به مقایسة هدفمند نیابت الهی در مسیحیت کاتولیک و خلافت الهی در شیعة امامیه پرداخته‌اند. فقدان مطالعه‌ای هدفمند که این دو آموزه را در چهارچوب الهیات تطبیقی مقایسه کند، به‌ویژه با تمرکز بر ظرفیت جامعیت و تمدن‌سازی اندیشة شیعی، ضرورت انجام این تحقیق را آشکار می‌سازد. این پژوهش با روش اسنادی ـ تحلیلی و بر پایة منابع اصیل دینی و متون معتبر الهیاتی انجام شده است و نشان می‌دهد که نیابت پاپی عمدتاً بر اقتدار نهادی کلیسا و تفسیر رسمی کتاب مقدس استوار است؛ درحالی‌که خلافت الهی در شیعه جایگاهی فراتر از نهاد دینی دارد و به‌عنوان نیابت تکوینی و تشریعی، از پیامبر تا امامان معصوم امتداد یافته و در عصر غیبت با نظریة ولایت فقیه استمرار پیدا کرده است. یافته‌ها بیانگر آن است که این الگو با تلفیق وحی، عقلانیت، عدالت اجتماعی و مشارکت مردمی، طرحی جامع برای حاکمیت الهی و سامان‌دهی جامعه بر مبنای کرامت انسانی ارائه می‌دهد و از ظرفیت بالای تمدن‌سازی برخوردار است. UR - https://marefateadyan.nashriyat.ir/node/5002200 L1 - ER -