TY - JOUR ID - 5002090 TI - بازخوانی جایگاه زن در فقه زرتشتی دوره ساسانی JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 16 LA - fa SN - 2008-8116 AU - khalili, somayeh AD - Y1 - 2026 PY - 2026 VL - 17 IS - 1 SP - 113 EP - 130 KW - فقه زرتشتی‌ KW - دوره ساسانی KW - ازدواج KW - طلاق DO - 10.22034/marefateadyan.2025.5002090 AB - مطالعة جایگاه زن در فقه زرتشتی دورة ساسانی به فهم تاریخی پیوند دین، قانون و ساختار قدرت در ایران باستان کمک می‌کند. این پژوهش با تمرکز بر ساختار ازدواج و طلاق می‌کوشد تا نشان دهد که نهاد خانواده در این نظام چگونه در خدمت حفظ نسب پدری، استمرار نظم طبقاتی ـ دینی و تنظیم روابط جنسیتی قرار گرفته است. مسئلة اصلی، تحلیل جایگاه حقوقی زن در چهارچوب قواعد فقهی و نسبت آن با ولایت و سرپرستی مردانه است. تحقیق پیش رو با روش توصیفی ـ تحلیلی و با اتکا بر منابع پهلوی، به بررسی مفهومی گونه‌های ازدواج، سازوکار طلاق و اختیارات زنان می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهند که زن در اغلب اشکال ازدواج، حتی در مقام همسر رسمی، از استقلال کامل حقوقی برخوردار نبوده و اختیار طلاق عمدتاً در دست مردان قرار داشته است. همچنین نهاد سرپرستی پس از طلاق نیز استمرار می‌یافت و جایگاه زن را در چهارچوب ولایت تعریف می‌کرد. بدین ترتیب، فقه زرتشتی در دورة ساسانی نقشی مؤثر در سامان‌دهی حقوق خانواده و تثبیت الگوهای مسلط اجتماعی ایفا کرده است. UR - https://marefateadyan.nashriyat.ir/node/5002090 L1 - ER -