مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت ادیان 2008-8116 1 2 2010 04 10 مقایسه «انسان‌شناسی» اسلامی با مکتب یوگا ـ سانکهیه 23 46 12 FA مهدی کریمی Journal Article 2010 05 04 Many are those who think that Yoga is some kind of exercises of meditation, not knowing that Yoga, one of the important philosophical systems in India and Samkhya, is coupled together and forms one system. Accordingly, without Samkhya, these exercises do not have sound basis, and if one does not observe it, one's practice is incorrect. Perhaps the most important part of any philosophical system is the way it views true human aspects. Giventhis, we have made a comparison between Islamic anthropology and Yoga Samkhya to bring out the similarities and differences between them, hoping that it will pave the way to a proper understanding of the truth. According to Islam and Yoga school, man has a metaphysical origin, the knowledge of which plays a major role in ensuring man's safety, but in Islam the word safety implies something other than that which Yoga school implies. Although both schools stress the importance of salvation, self-refinement, meditation and practice, there are sharp differences between them in as far as condition, type, method and objective are concerned. بسیاری با یوگا به عنوان نوع خاصی از حرکات تمرکزبخش آشنایی دارند. اما غافلند از اینکه یوگا یکی از نظام های مهم فلسفی هند است که در طول زمان با زوج دیگری به نام «سانکهیه» ترکیب شده و نظام خاصی را به وجود آورده است. از این رو، هیچ یک از این حرکات بدون آن پشتوانه و مبانی فکری نیست و بدون توجه به آن هم عمل به آن صحیح نمی باشد. شاید مهم ترین بخش یک نظام فلسفی، نوع نگرش آن به محورهای اصیل انسانی باشد. این امر در این نوشتار ما را به بررسی مقایسه ای انسان شناسی اسلامی و یوگا- سانکهیه سوق داد تا کشف نقاط اشتراک و افتراق ما را به درک عمیق تری از حقیقت نایل گرداند. در اسلام و در مکتب یوگا، انسان دارای اصلی ماورایی است که معرفت آن، نقش مهمی در نجات انسان دارد. اما مفهوم «نجات» در این دو اندیشه، بسیار متمایز از یکدیگر است. هر دو آیین بر خودسازی، تهذیب، تفکر، عمل و ریاضت تأکید بسزایی دارند، ولی تفاوت های مهمی در شرط، نوع، روش و هدف آنها وجود دارد که در این نوشتار تبیین خواهد شد.