اسطوره

تحليل نقش مايه هاي اساطيرِ آن جهاني

سال هفتم، شماره سوم، پياپي 27، تابستان 1395

سروناز پريشانزاده / دانشجوي دكتري پژوهش هنر دانشگاه الزهرا علیها السلام             Sarvenazparish@Gmai.com

ابوالقاسم دادور/ استاد دانشكده هنر دانشگاه الزهرا علیها السلام                                                                             

مريم حسيني / استاد دانشكده ادبيات دانشگاه الزهرا علیها السلام

دريافت: 16/01/1395 ـ پذيرش: 21/06/1395

چكيده

شمايل هاي ديني، نوعي بيان تصويري و روشي براي بازنمايي مفاهيم و معاني دروني دين است. هنرمند درك خود از امور فرامادي و نامتناهي را در قالب تجربيات محسوس و قابل درك باز نمايي مي كند؛ بدين معنا هنر به وسيلۀ تجسم تصويري و نمادين، راهي به ژرفناي بُعد معرفت شناختي دين مي گشايد تا از طريق تفسير و تأويل، درك امور قدسي را ممكن سازد. اين نمادهاي مصور در طول تاريخ موجب شكل گيري اسطوره ها شده اند. اين مقاله با روشي توصيفي و تحليلي و تحليل محتوا درصدد است شمايل نگاري مسيحي در روسيۀ قرن پانزدهم ميلادي را از جهت نقش مايه هاي نمادين موجود در آن، كه سابقۀ تاريخي آن به اساطير پيشين بازمي گردد، در مقايسه اي تطبيقي با نگارگري بازديد پيامبر اسلام از دوزخ در قرن نهم هجري در ايران را بررسي كرده، و وجوه اشتراك و افتراق و تأثير و تأثر آنها بر يكديگر را مورد واكاوي قرار دهد. نتايج حاصله از اين پژوهش، بيانگر اين است كه بر اساس پيوند هميشگي اسطوره با تصاوير نمادين با كاركردهاي اخلاقي و معرفتي، شمايل هاي دوزخي در هر دو فرهنگ اسلامي و مسيحي را مي توان نوعي تصوير اسطوره اي قلمداد كرد كه نظريۀ نقش مايه هاي آيكونوگرافيك، مي تواند در آشكارگي زيرساخت هاي محتوايي و شكلي آنها نقش مؤثري داشته باشد.

كليدواژه ها: دانش نقش مايه ها، اسطوره، معراج نامۀ حضرت محمد صلی الله علیه و آله، شمايل نگاري عيسي مسيح علیه السلام، آن جهاني.

 

شماره مجله: 
27
شماره صفحه: 
133

لوگوس، اسطوره‌اي هادي به حقيقت

سال دوم، شماره سوم، تابستان 1390، ص 47 ـ 78
Ma'rifat-i Adyān, Vol.2. No.3, Summer 2011

 

جواد اكبري مطلق*

چكيده *

يكي از دغدغه‌هاي فكري بشر، بحث از نمايندگان خداوند در زمين است؛ يعني پيامبران الهي كه واسطة بين خدا و انسان‌‌ها هستند. از سوي ديگر، چون اين واسطه‌ها، پيام الهي را توسط وحي به انسان‌ها منتقل مي‌كنند، و اساس وحي را هم (كلمه) تشكيل مي‌دهد، بررسي نقش وحي در سه دين مهم ابراهيمي ضروري است. البته، شريعت موسوي و محمدي(ص) از جهات بسياري نزديك به هم است. گرچه در هزاره دوم، پس از موسي(ع) و قبل از پيامبر اكرم(ص)، ديني الهي آمده است كه اصل و نهاد آن با دو حدش، يعني يهود و اسلام برابر است و تأكيد بر توحيد دارد، اما در درون مسئله توحيد، بحث تجسد خدا در عيسي(ع) را مطرح نموده است. در مسيحيت، كلمه وحياني الهي يا حكمت دين يهود و عقل و نور محمدي(ص)، كه بعدها در اسلام مطرح شد، ناگهان تبديل به تجسد شده است. با توجه به اين، كوشش نموده­ايم بحث حكمت در يهود، تجلي امكاني واسطه الهي در جهان اسلام و واسطه وجوبي آن، در مسيحيت را به نقد بگذاريم؛ چراكه تبيين اين پديده در يونان باستان، روشنگر «حكمت» موسوي، «تجسد» عيسوي و «واسطه فيض» محمدي است؛ كه درصدد يافتن رابطه بين انسان و خالق هستند.

كليدواژه‌ها: لوگوس، آرخه، اسطوره، تجسد، صادر اول، الهيات سخن، حقيقت محمديه.

شماره مجله: 
7
شماره صفحه: 
47
محتوای تغذیه