كاتوليك

مؤلفه‌هاي حقيقت دعا از نظر شيعه و كاتوليك؛ وجوه شباهت و افتراق

سال دهم، شماره دوم، پياپي 38، بهار 1398

مهاجر مهدوي‌راد / کارشناس ارشد اديان و عرفان، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    ali1945reza@gmail.com
سيد علي حسني / دانشيار گروه اديان و عرفان، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره
دريافت: 05/11/1396 ـ پذيرش: 07/04/1397
چکیده
«دعا» در شیعه و کاتولیک جایگاه ویژه‌ای دارد؛ دعا در شیعه، به‌عنوان عبادت و مخّ عبادت تلقی شده و در کاتولیک، به‌عنوان حامل سرّ فصح است. اين مقاله با رويکرد تحليلي و مقايسه‌اي، درصدد بررسي مقايسه‌اي مؤلفه‌های حقیقت دعا در این دو مذهب و بيان وجوه تشابه و تمایز آن دو است. روی‌آوری به خدا و طلب، دو مقولة «اصلی» و توجه قلب، فطری بودن مطلوب و عبودیت، ازجمله مؤلفه‌های «مکمل» حقیقت دعا در شیعه است. صعود ذهن به‌سوی خدا و طلب، دو مؤلفه «اصلی» و حامل سرّ فصح، حرکت محبت، الهام روح‌القدس، از جمله مؤلفه‌های «مکمل» حقیقت دعا در کاتولیک است. می‌توان گفت: در مؤلفه‌های اصلی، حقیقت دعا میان شیعه و کاتولیک، نوعی همپوشانی وجود دارد. توجه قلبی، روی‌آوری به خدا، شاهد دیدن خدا، از جمله مؤلفه‌های «مکمل» مشترک حقیقت شیعی و کاتولیکی هستند. ابتنای دعای شیعی بر توحید محض و دعای کاتولیک بر تثلیث، محوریت دعای کاتولیک بر محبت و تأکید دعای شیعی بر خوف و رجاء، مسئله الهام‌کنندگی دعا، توسط روح‌القدس و پاسخ ایمان بودن دعا، از جمله وجوه افتراق مؤلفه‌های «مکمل» حقیقت دعای شیعی و کاتولیک است.
كليدواژه‌ها: مؤلفه‌های دعا، حقیقت دعا، شیعه، کاتولیک.


شماره مجله: 
38
شماره صفحه: 
7

گستره آيين هاي مقدس، شعائر و نمادهاي ديني شيعه و كاتوليك؛ بررسي مقايسه اي

سال هفتم، شماره سوم، پياپي 27، تابستان 1395

حسين اربابي/ دانشجوی دکتری فلسفه و کلام دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم                hossein.arbabi@yahoo.com

محمد فولادي / استاديار گروه جامعه شناسي مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره                             fooladi@iki.ac.ir

دريافت: 25/01/1395 ـ پذيرش: 23/06/1395

چكيده

شيعه و كاتوليك به عنوان دو مذهب كليدي در اسلام و مسيحيت، به طور خاص در حوزه آيين هاي مقدس، نمادها و شعائر ديني از شباهت‏هاي قابل توجهي برخوردارند. بيان اين مهم مي‏تواند زمينه گفت وگوي ادياني و هم‏گرايي ميان آنها را فراهم سازد. اين پژوهش با اين هدف و با رويكرد توصيفي- تحليلي، گستره آيين هاي مذهبي، شعائر و نمادهاي ديني شيعه و كاتوليك را مقايسه نموده، در بررسي مقايسه اي اشتراكات و تمايزات آنها را برجسته نموده است. از جمله اشتراكات آنها اين است كه هريك بر اين مسئله اذعان دارند كه شعائر ديني منحصر در امور منصوص نمي شود. بر اين اساس، عرف متدينان مجاز هستند كه با حفظ شرايط، شعائر ديني را به غير موارد منصوص سرايت دهند. همچنين هر دوي آنها در دين خود، با گرايش‏هاي مخالفي روبه رو هستند كه هرگونه دخالت عرف در حوزه، مناسك و شعائر را مصداق بدعت مي‏شمارند. با وجود چنين اشتراكاتي، تمايزاتي نيز در اين عرصه ميان آن دو مذهب وجود دارد: از جمله اينكه شعائر منصوص كاتوليك بسيار اندك و ناچيز است. ازاين رو، هرگز قابل مقايسه با شعائر منصوص شيعه نيست. اين امر، بيش از هر چيز بيانگر جايگاه ويژه شعائر و مناسك ديني نزد شيعه و حاكي از وثاقت حداكثري آن است.

كليدواژه ها: شعائر ديني، شيعه، كاتوليك، آيين هاي مقدس، شعائر نوظهور، بدعت.

 

 

شماره مجله: 
27
شماره صفحه: 
25

جايگاه زيارت در آيين كاتوليك و مذهب شيعه؛ بررسي و مقايسه

سال هفتم، شماره اول، پياپي 25، زمستان 1394

محمد فولادي / استادیار گروه جامعه‌شناسی مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خمینی ره                              Fooladi@iki.ac.ir

شماره مجله: 
25
شماره صفحه: 
7

عقلانيت آموزة «لطف» از ديدگاه اماميه و مسيحيت كاتوليك

سال پنجم، شماره سوم، پياپي 19، تابستان 1393

حسن دين‌پناه / دانشجوي دكتري اديان مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني            hasandinpanah@gmail.com

محمدحسين طاهري / استاديار گروه اديان مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني        taheri-akerdi@iki.ac.ir

دريافت: 28/2/1393 ـ پذيرش: 20/6/1393

چكيده

اساس دين‌داري، تعقّل و عقلاني ‌بودن آموزه‌هاي اساسي هر دين است. يكي از آموزه‌هاي كليدي اماميه و آيين كاتوليك، ضرورت «لطف» يا «فيض» خداوند براي رسيدن انسان به سعادت و رستگاري است. اين مقاله، با روش تحليلِ اسنادي به بررسي معقوليت آموزة لطف در كلام اماميه و الهيات كاتوليك مي‌پردازد. ازاين‌رو، پس از طرح و بررسي دلايل ضرورت لطف در هر دو مذهب، به اين نتيجه دست يافت كه قاعدة لطف در اماميه بر استدلال‌هاي عقلي محكم استوار است، درحالي‌كه آموزة «فيض» در مسيحيت كاتوليك، بر مجموعه‌اي از پيش‌فرض‌هاي درون‌ديني محض، كه پولس و پدران كليسا وجود آنها را مسلّم گرفته‌اند، مبتني است. ازاين‌رو اثبات عقلاني آن دشوار است.

كليدواژه‌ها: قاعدة لطف، آموزة فيض، اماميه، كاتوليك، معقوليت.

شماره مجله: 
19
شماره صفحه: 
25

بررسي و تحليل ريشه‌ها و زمينه‌هاي تاريخي مذهب انگليكن

سال چهارم، شماره سوم، پياپي 15، تابستان 1392، ص 73 ـ 95

 

 منصوره نجات‌نيا / دانشجوي كارشناسي ارشد اديان و عرفان دانشگاه آزاد اسلامي تهران مركزي parsouya@yahoo.com

بخشعلي قنبري / استاديار گروه اديان و عرفان دانشگاه آزاد اسلامي تهران مركزي

دريافت: 14/ 8/ 1392 ـ پذيرش: 23/ 11/ 1392

چكيده

در اوايل دهه 1520م، افكار اصلاح‌طلبان، بخصوص لوتر در انگلستان مورد بحث قرار گرفت. اين بحث، زمينة نارضايتي گسترده مردم اين كشور از كليساي كاتوليك را فراهم آورد. ظهور اصلاح‌طلبان و قدرت گرفتن آنان در برخي مناطق تحت سيطره پاپ، قدرت وي را تا حد زيادي كاهش داد. هرچند انگلستان، نخستين كشوري بود كه از سلطنت قوي و مستحكمي برخوردار بود، اما نزاع پادشاه و پاپ منجر به ايجاد يك كليساي مستقل انگليكن در مسيحيت شد. انگليكانيسم، خود فرقه‌اي مجزا و مستقل است و جز هيچ‌يك از فرقه‌هاي ديگر مسيحيت، مانند كاتوليك و پروتستان و ارتدوكس نيست. انگليكن‌ها در بسياري از نقاط جهان، با كليسا‌هاي ليبرال پروتستان تركيب شده‌اند. با توجه به شباهت‌هاي بسيار زياد از نظر سياسي، تركيب شغلي و تحصيلي با پروتستان‌هاي ليبرال به‌عنوان بخشي از پروتستان‌هاي ليبرال طبقه‌بندي مي‌شوند. اليزابت دوم، ملكه انگلستان هم‌اكنون رئيس تشريفاتي كليساي انگلستان است.

كليدواژها: قرون وسطا، كاتوليك، لوتر، پاپ، انگليكن، پروتستان، ارتدوكس، كانتربري.

شماره مجله: 
15
شماره صفحه: 
73

بررسي تطبيقي مباني «قاعدة لطف» در اماميه و آموزة «فيض» در مسيحيت كاتوليك

سال چهارم، شماره دوم، پياپي 14، بهار 1392، ص 73 ـ 95

محمدحسین طاهری / استادیار گروه ادیان موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) Taheri-akerdi@iki.ac.ir

 حسن دین‌پناه / دانشجوی کارشناسی ارشد ادیان، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) hasandinpanah@gmail

 دريافت: 10/ 6/ 1392 ـ پذيرش: 25/ 10/ 1392

چکيده

یکی از آموزه‌هایی که در امامیه و مسیحیت کاتولیک داراي اسمی مشترک است، آموزة grace، لطف یا فیض الهی است. همان‌گونه که قاعده لطف، ‌از مهم‌ترین قواعد در كلام امامیه است، از مسئلة فیض نیز به‌عنوان هستة مرکزی، برای اثبات ساير آموزه‌های الهیات کاتولیک، استفاده می‌شود. از منظر دو مذهب، لطف و فیض الهي نوعي مداخله و تدبیر خداوند در زندگي انسان است كه موجب دوری فرد از گناه، و رساندن او به رستگاري و نجات مي‌شود. با وجود این، دو آموزه مبانی واحدی ندارند. برای بررسی این ادعا لازم است نسبت میان این دو، مورد تأمل قرار گیرد. این مسئله ابعاد گوناگونی دارد.
این مقاله با رويكرد نظري و بررسي اسنادي به بیان مبانی، شباهت‌ها و تفاوت‌های اين دو قاعده به‌صورت بررسی تطبیقی مي‌پردازد. در این پژوهش نشان دادیم که آن ‌دو، از حیث مبانی و پیش‌فرض‌ها تفاوت بنیادین دارند هرچند اندک شباهتی در میان مبانی آن دو مشاهده می‌شود.

کلیدواژه‌ها: قاعدة لطف، آموزة فیض، امامیه، کاتولیک، حکمت، رحمت.

شماره مجله: 
2
شماره صفحه: 
73

آداب و مراتب روحانيت در كليساي كاتوليك رم و انگليس

    سال چهارم، شماره اول زمستان، 1391، ص 67 ـ 84
Ma'rifat-i Adyān, Vol.4. No.1, Winter 2013

منصوره نجات‌نيا* / بخشعلي قنبري**

چكيده
هرچند كليساي انگليس، بين دو كليساي كاتوليك و پروتستان است، اما اين كليسا را جزء شاخه‌هاي پروتستاني متمايل به كاتوليك قرار مي‌دهند. اين كليسا، معتدل‌ترين كليسا در اصول و عقايد است و ارائه‌كننده مطالعات روشمند الهيات مسيحي، و به‌عنوان يك كليساي علمي و آكادميك مطرح مي‌باشد.
رتبه‌هاي روحانيت در كليساي انگليس برطبق اصول و قوانيني صورت مي‌پذيرد؛ شخص وارد مدارس الهياتي مسيحيت مي‌شود و پس از گذراندن مراحلي، به كشيش‌ها كمك مي‌كند كه به او «شماس» مي‌گويند. بعد از گذراندن دوره‌‌هاي خاص، به حوزه كليسائي مربوط معرفي مي‌شوند و درجه كشيشي را از دست اسقف اعظم و يا اسقف دريافت مي‌كنند. از ميان كشيش‌ها، افرادي كه واجد شرايط خاصي باشند، پس از طي دوره‌هاي علمي و خدمت در كليسا، به مقام اسقفي نائل مي‌شوند. در كليساي كاتوليك پاپ رم، رهبر مسيحيان جهان است و ازآنجاكه انتصاب او با واسطه به عيسي مسيح مي‌رسد، سخنش براي همه حجيت دارد سلسه‌مراتب روحانيوني كه در كليساي كاتوليك رم خدمت مي‌كنند، عبارت است از: پاپ رهبر كليسا؛ كاردينال؛ اسقف اعظم؛ اسقف؛ كشيش و ديكون (شماس).
كليدواژه‌ها: انگليس، كاتوليك، پروتستان، كشيش، شماس، اسقف، پاپ، كاردينال.

شماره مجله: 
13
شماره صفحه: 
67

معنا و ماهيت كليساي كاتوليك

سال دوم، شماره اول، زمستان 1389، ص 131 ـ 152

Ma'rifat-i Adyān, Vol.2. No.1, Winter 2011

محمدحسين طاهري*

چكيده

كليساي كاتوليك كه امروزه خود را آيينة تمام نماي مذهب كاتوليك رومي و حتي مسيحيت راستين مي‌داند، با تأسيس نهاد كليسا، همه امور مربوط به فرقة كاتوليك را برعهده دارد. پاپ، كه در رأس تشكيلات كليسايي قرار دارد و خود را وارث سلسله مراتب روحاني مسيحي مي‌داند، به پطرس وصي عيسي و از طريق او به مسيح كه خداست، مي‌رسد. اين نوشتار با رويكرد تحليلي و توصيفي تلاش مي‌كند تا معنا و ماهيت كليساي كاتوليك را بيان كند و در ميان معاني متعدد، معناي مورد اعتماد كاتوليك‌ها را تبيين نمايد. ابتدا به معنا و ماهيت كليسا و سپس، به معنا و ماهيت كاتوليك اشاره مي‌شود. بديهي است با درك درست از ماهيت كليساي كاتوليك، مي‌توان به مطالعه پيرامون آن پرداخت و در تحقيقات علمي و بررسي‌هاي تطبيقي داوري درست ارائه داد.

كليد واژه‌ها: مسيحيت، ماهيت، كليسا، كاتوليك، مسيح، پطرس، پاپ.

شماره مجله: 
5
شماره صفحه: 
131
محتوای تغذیه