عشق

نسبت سنجي اخلاق پولسي و اخلاق فضيلت ارسطويي

سال هفتم، شماره چهارم، پياپي 28، پاييز 1395

مهراب صادق نيا / استاديارگروه اديان ابراهيمي دانشگاه اديان و مذاهب                                 sadeghniam@gmail.com

حميده اميريزداني / دانشجوي دكتري مطالعات تطبيقي اديان دانشگاه اديان و مذاهب   amiryazdanihamideh@gmail.com

دريافت: 28/04/1395 ـ پذيرش: 10/09/1395

چكيده

مسئله اخلاق نزد ارسطو و پولس، پاسخ به اين پرسش است كه چگونه بايد بود؟ و نه، چه بايد كرد؟ موضوع در هر دو اخلاق، فضايل هستند و نه اعمال. در نتيجه، اخلاق در هر دو، از مجموعه قواعد و اصول رفتاري، به پرداختن به خويشتن بدل مي شود. با اين حال، اختلاف مباني پولس و ارسطو، امكان يكساني اين دو متفكر  را  در  سامان دهي نـظرية اخـلاقي واحدي فروكاهد. شالوده اخلاق پولس بر پايه سه اصل ايمان، اميد و عشق است. ارسطو بر فضايل چهارگانة عدالت، حكمت، شجاعت و عفت تأكيد دارد كه هريك پيامدهاي معرفت شناختي چندي را در حوزه اخلاق بـه دنبال دارد. ثانياً، تأكيد بر نـقش فيض در سعادت انسان، در اخلاق پولس از يك سو و تعريف متفاوت فضيلت و تكيه  بر  نقش معرفت شناسانه حكمت عملي در اخـلاق ارسطو از سوي ديگر، اين تفاوت را بارزتر مي سازد. به رغم تأثير پولس از فرهنگ يوناني در شكل دهي الهياتش، وي كاملاً مستقل از اخلاق فضيلت ارسطو، مباني اخلاقي خويش را ساماندهي كرده است. تعريف اخلاق فضيلت نزد ارسطو، بررسي مختصات كلي اخلاق پولس و بازخواني سه اصل مذكور در رسالات وي و شرح و بسط تمايز آن با اخلاق ارسطو، از جمله موضوعاتي است كه اين پژوهش بدان پرداخته است.

كليدواژه ها: پولس، ارسطو، اخلاق  فضيلت، ايمان، اميد، عشق، داوري نهايي.

 

شماره مجله: 
28
شماره صفحه: 
49

جستاري در عقايد و آموزه‌هاي ساي‌بابا؛ نقد و بررسي كلامي

سال پنجم، شماره دوم، پياپي 18، بهار 1393

سيدمحمد روحاني / کارشناس ارشد کلام اسلامي دانشگاه اديان و مذاهب           mohammadrohani59@Yahoo.com

محمدمهدي عليمردي / استاديار دانشگاه اديان و مذاهب                          alim536@yahoo.com

دريافت: 19/10/1392 ـ پذيرش: 3/3/1393

 

چکيده

اين مقاله به بررسي اجمالي زندگي سَتْهيه ساي بابا و مهم‌ترين آموزه‌هاي او، تبيين و شباهت‌ها و تفاوت‌هاي آن با اديان و مکاتب معنوي هند، به‌ويژه مکتب هندويي ادوَيته وِدَه‌نته (Advaita Vedanta) و آموزه‌هاي عرفا و بزرگان سلف او مانند ساي باباي شْريدي مي‌پردازد. به نظر مي‌رسد بيشتر آموزه‌هاي وي ريشه در مکاتب باستاني هندي و تعاليم شخصيت‌هاي مشهور پيش از خودش دارد، که ساي بابا آنها را در قالبي امروزي بيان کرده‌ است. با نقد و بررسي آموزه‌ها و دعاوي مهم وي، يعني اينکه تجسد خداوند است و اعمال فوق بشري انجام مي‌دهد، اين نتيجه حاصل مي‌شود که هيچ‌يک از تعاليم وي از منظر خداشناختي، جهان‌شناختي و نجات‌شناختي، با تعاليم الهي سنخيتي ندارد. همچنين اعمال به ظاهر جادويي وي نيز، اولاً، در بسياري از موارد ثابت شده که چيزي جز تردستي نيست و ثانياً، حتي اگر واقعيت نيز مي‌داشت داعيه خدا بودن وي را ثابت نمي‌کرد.

كليدواژه‌ها: نجات، تجسد، عشق، هندو، وحدت وجود، فنا، تمرکز، معجزه، جادو.

 

شماره مجله: 
17
شماره صفحه: 
97

نجات‌شناسي اُشو؛ نجات‌شناسي ابداعي يا پيروي از آيين تَنْتره

سال دوم، شماره چهارم، پاييز 1390، ص 147 ـ 171

Ma'rifat-i Adyān, Vol.2. No.4, Fall 2011

سيدمحمد روحاني*

چكيده

اين مقاله به نظرية نجات در جنبش اُشو و ريشه‌يابي آن پرداخته است: نخست، پس از بررسي اجمالي زندگي و مهم‌ترين آموزه‌هاي اُشو، سه پرسش مهمِ نجات‌شناسي، يعني نجات از چه؟ با چه؟ و به سوي چه؟ چنين پاسخ داده ‌شده است: از ديدگاه اُشو آنچه بايد از آن نجات يافت، گرايش‌هاي جنسي محدود و ناقصي است که مانع از مراقبة کامل ذهن انسان مي‌شوند؛ ولي براي کم کردن اميال جنسي نبايد با آنها مبارزه کرد، بلکه بايد با هدايت استادي ورزيده و بدون محدوديت‌هاي معمول به آنها پاسخ داد. همچنين با تشکيل مدار الکتريکي ويژه‌اي بين دو جنس مخالف و رسيدن دو طرف به اوج لذت جنسي کامل، اين اميال بسيار کاهش يابند، و زمينه براي پيمودن مراحل مراقبه فراهم آيد. محور مراقبه در آموزه‌هاي اُشو، تهي شدن ذهن است، که ثمرة آن آرامش مطلق مي‌باشد. سرانجام نيز با ريشه‌يابي آموزه‌هاي اُشو ثابت مي‌کنيم که او تنها با ترکيب آموزه‌هاي مکاتب باستاني شرقي، به‌ويژه تَنْتْرَه و کوندَليني يُگه، و همچنين آيين بوداي ذِن، و ارائة آنها در قالبي امروزي‌تر،‌ عملاً برخلاف ادعايش، نجات‌شناسي منحصربه‌فردي ارائه نکرده است.

گفتني است گرچه خود اين آموزه‌ها در معرض نقدهاي جدي و مهلك قرار دارند به جهت اينكه غرض از نوشتار صرفاً تبين تقليدي بودن مكتب اُشو است، از آوردن نقدهاي مفصل پرهيز و در برخي قسمت‌ها اشاره‌اي به اندكي از آنها كرده‌ايم.

كليدواژه‌ها: نجات، خدا، خاموشي، عشق، هندو، مراقبه، روابط جنسي.

شماره مجله: 
8
شماره صفحه: 
147
محتوای تغذیه