عهد عتيق

بررسي عصمت يوسف علیه السلام در روايات اماميه با نگاهي به قرآن و عهد عتيق

حسين نقوي / استاديار گروه اديان، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    naqavi@iki.ac.ir
دريافت: 29/08/1398 ـ پذيرش: 24/01/1399
چکیده
تاريخ زندگي پيامبران الهي، در برخي موارد دچار تحريف شده و روايات نادرست و افسانه‌هايي وارد آن شده است. اين نوشتار با رويکرد مجموعه‌نگري درصدد است تا عصمت حضرت يوسف علیه السلام را از منظر روايات اماميه بررسي کند و با عرضة آن به قرآن و نيز مقايسة آن با عهد عتيق، عصمت آن حضرت را اثبات ‌کند. اين نوشتار از اين جنبه و جنبه‌هاي ديگر ـ که در پيشينه بحث آمده ـ بديع و تازه بوده و از نوشته‌هاي مشابه متمايز است. ازآنجایی‌که براهين عقلي مقدم بر نقل هستند و عصمت پيامبران نيز با براهين عقلي اثبات مي‌شود، آيات و روايات متشابه که پندار عدم عصمت حضرت يوسف علیه السلام را به‌وجود آورده‌اند، بازبيني شدند. چهار لغزش به يوسف علیه السلام نسبت داده شده است که به‌ترتيب مربوط به آيات 23، 24، 42، 70، 99 و 100 است. مورد اول قصد زناي محصنه، مورد دوم توسل به غيرخدا، مورد سوم دروغ، و مورد چهارم کوتاهي در احترام به پدر است؛ که با بررسي تطبيقي در اين نوشتار، تمام اين موارد رد مي‌شوند و ساحت حضرت يوسف علیه السلام از اين اتهامات پاک مي‌شود. 
کليدواژه‌ها: عصمت، قرآن، روايات اماميه، عهد عتيق.
 


 

شماره مجله: 
44
شماره صفحه: 
33

بررسي تطبيقي داستان طالوت در «قرآن» و «عهد عتيق»

سال دهم، شماره اول، پياپي 37، زمستان 1397

دل‌آرا نعمتي پيرعلي / دانشيار علوم قرآن و حديث، دانشگاه آزاد اسلامي واحد کرج                         delara.nemati@kiau.ac.ir

دريافت: 17/05/1397 ـ پذيرش: 28/09/1397

شماره مجله: 
37
شماره صفحه: 
7

بررسي تطبيقي خطاناپذيري و حجيت متون مقدس اديان ابراهيمي

سال هفتم، شماره دوم، پياپي 26، بـهار 1395

جواد باغباني / استاديار گروه اديان مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره                                      Arani@Qabas.net

دريافت: 02/10/1394 ـ پذيرش: 23/3/1395

چکيده

دانشمندان اديان ابراهيمي، به دو موضوع «خطاناپذيري» و «حجيت» متون مقدس خويش توجه داشته اند. يکي از دلايل اين توجه متن محور بودن اسلام، يهوديت و مسيحيت است. وقتي يک مسلمان، يهودي و مسيحي بداند که کتاب مقدسش خطا و اشتباهي ندارد، يا به گونه اي اطمينان يابد که خطاها و اشتباهات احتمالي کتابش، به اعتبار آن صدمه نمي زند، انديشه ها و اعمالش را مستند به آن مي کند و با آرامش زندگي ديني خويش را ادامه مي دهد.  
خطاناپذيري قرآن کريم نزد مسلمانان و هر انديشمند منصفي قطعي است؛ زيرا از سندي متواتر برخوردار است. تحدي مي کند و فاقد اختلاف دروني است. قطعي بودن خطاناپذيري قرآن، مسلم بودن حجيت آن را به دنبال دارد.    
يهوديان عهد عتيق را مقدس و آسماني مي شمارند. البته تلقي آنان از تقدس عهد عتيق، با تلقي ما مسلمانان از تقدس قرآن کريم متفاوت است. آنان بر اين باورند که نويسندگان بشري عهد عتيق، هنگام نگارش اين کتاب ها، از عنايت و توجه خدا برخوردار بوده اند و اين کتاب ها حجتند و مي توان بر آنها اعتماد کرد.           
مسيحيان نيز مؤلف نهايى كتاب مقدس را خدا مي دانند که اين عمل را از طريق مؤلفان بشرى به انجام رسانده است. ازاين رو، کتاب مقدس نزد آنان حجت است. اما اين حجيت از طريق اثبات خطاناپذيري آن دو متن مقدس به دست نيامده است؛ زيرا عهد عتيق و عهد جديد، از سندي متواتر بهره نمي برند، تحدي نمي کنند و مشتمل بر اختلافات و تناقضات فراوان دروني اند.

کليدواژه ها: قرآن، عهد عتيق، عهد جديد، خطاناپذيري، حجيت، عام و خاص مطلق.

 

شماره مجله: 
26
شماره صفحه: 
23

يهود در جزيرةالعرب پيش از اسلام: تحليلي بر تأثير و تأثرات يهوديت و عرب جاهلي

سال پنجم، شماره چهارم، پياپي 20، پاييز 1393

امير خواص / استاديار مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره                                            sajed1362@yahoo.com

دريافت: 23/4/1393 ـ پذيرش: 26/8/1393

چکيده

هرچند خاستگاه شکل گيري يهوديت در سرزمين اعراب نبوده است، اما حوادثي که بر بني اسرائيل گذشت موجب پراکندگي آنها گرديد. از جمله مکان هايي که يهوديان به آنجا مهاجرت کردند، شبه جزيرة عربستان بود. در اين پژوهش تاريخي، حضور و فعاليت ها و تأثير و تأثرات يهوديت در ميان اعراب در زمان جاهليت تا ظهور اسلام بررسي مي شود. در بحث  از جغرافياي اديان و خروج يک دين از خاستگاه اصلي خود، گاه اين خروج، به صورت اختياري است که پيروان آن دين تلاش مي کنند آيين خود را به سرزمين هاي ديگر انتقال داده و پيروان جديدي را جذب نمايند و گاه نيز اين خروج، به دليل عوامل غيراختياري است. خروج آيين يهود از خاستگاه سرزمين خود، از نوع اخير مي باشد؛ زيرا يهوديت آييني است که پس از حضرت موسي علیه السلام به مرور رنگ قومي به خود گرفت و پيروان اين آيين، اعتقادي به تبليغ و ترويج آيين خود ندارند. بنابراين، حضور آنها در ميان اعراب در عصر جاهليت، عواملي غيرارادي داشته است. اما اين حضور هم تأثيراتي بر اعراب داشته و هم از آنها تأثير پذيرفته است. اين مقاله، با رويکرد تاريخي به بررسي اين موضوع مي پردازد.

کليدواژه ها: عرب، يهوديت، بني اسرائيل، عهد عتيق، جاهليت، بررسي تاريخي.

شماره مجله: 
20
شماره صفحه: 
67

بررسي تطبيقي خلقت آدم و حوا از منظر قرآن و عهد عتيق

سال چهارم، شماره دوم، پياپي 14، بهار 1392، ص 39 ـ 54

امیر خواص/ استاديار مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) sajed1362@yahoo.com

دريافت: 25/ 5/ 1392 ـ پذيرش: 3/ 10/ 1392

چکيده

داستان خلقت آدم و حوا به‌عنوان سرآغاز خلقت انسان در کتاب آسمانی قرآن و نیز در عهد عتیق بیان شده است. با توجه به اینکه دو دین ابراهیمی اسلام و یهودیت ریشه در وحی الهی دارند، نباید تفاوتی ميان روایت این دو کتاب از داستان خلقت آدم و حوا وجود داشته باشد، اما با بررسی حکایت این دو کتاب از داستان مزبور، اختلاف بسياري را شاهديم که نشان از راه یافتن دست تحریف در عهد عتیق دارد؛ چرا‌که دلایل متقنی وجود دارد که قرآن کریم از گزند تحریف مصون مانده است، اما در مورد عهد عتیق چنین نیست. گرچه یهودیان ارتدوکس معتقد به عدم تحریف کتاب خود هستند، اما شواهد بسياري از‌جمله در خود این داستان، خلاف آن را نشان می‌دهد. البته مشترکات متعددی نیز در روایت هر دو کتاب از این داستان یافت می‌شود.

کلید‌واژه‌ها: خلقت، آدم و حوا، قرآن، عهد عتیق.

شماره مجله: 
2
شماره صفحه: 
39

جايگاه عبادت در قرآن و عهد عتيق

سال چهارم، شماره اول زمستان، 1391، ص 27 ـ 44
Ma'rifat-i Adyān, Vol.4. No.1, Winter 2013

سكينه شياسي اراني*/ احمدرضا مفتاح**

چكيده
«عبادت» تسليم و خضوع در برابر معبود، همراه با اعتقاد به الوهيت اوست. عبادت انجام خواسته‌هاي خداوند است. درواقع، اطاعت و فرمانبرداري از خداوند قادر مطلق و ستايش و سپاس از اوست كه به ارادة خويش، نعمت‌هايش را به انسان عطا نموده است. در دين يهود نيز عبادت اطاعت از خداوند در تمام اوامر و بندگي ايشان است. عبادت در اسلام و يهوديت، گستره‌اي وسيع دارد و صرفاً شامل عباداتي همچون نماز، روزه و... نمي‌شود، بلكه هر كاري كه انسان با نيّت الهي و براي رضايت خداوند انجام دهد، عبادت محسوب مي‌شود.
عبادت در قرآن و عهد عتيق، به‌عنوان عهد و پيمان خداوند با بندگان بيان شده است. توحيد عبادي، اصلي‌ترين آموزه‌هاي پيامبران الهي و رهانيدن انسان از پرستش غيرخداست. عبادت، صراط مستقيم الهي است. «عبادت» مأموريت انسان است و همه موجودات جهان خداوند را تسبيح مي‌كنند. عبادت در قرآن و عهد عتيق از جايگاه خاصي برخوردار است و از مهم‌ترين مسائل زندگي انسان به‌شمار مي‌رود.
كليدواژه‌ها: عبادت، اطاعت، قرآن، عهد عتيق.

شماره مجله: 
13
شماره صفحه: 
27

بررسي تطبيقي «سنّت امداد» در قرآن كريم و عهد عتيق

سال چهارم، شماره اول زمستان، 1391، ص 45 ـ 66
Ma'rifat-i Adyān, Vol.4. No.1, Winter 2013

حسن صفايي* / سيد اكبر حسيني قلعه‌بهمن**

چكيده

بخش عمده‌اي از امدادهاي غيبي خداوند در قرآن كريم، مربوط به امت‌هاي پيشين و پيروان اديان گذشته است. در اين ميان آياتي كه دربارة بني‌اسرائيل يا قوم موسي(ع) نازل شده، از ساير امّت‌ها بيشتر به چشم مي‌خورد. بحث «امداد» از ديدگاه قرآن كريم در بعضي موارد به لحاظ نوع، شرايط و كاركردها، با عهد عتيق مشابهت دارد. امدادهاي خداوند هنگام خروج از مصر و ياري يهوه در بيابان و اعطاي انواع نعمت‌هاي درخواستي از سوي پروردگار در قرآن كريم هم مطرح است. هرچند در برخي موضوعات، بين قرآن كريم و عهد عتيق اختلاف وجود دارد. در قرآن كريم از تعهّد خداوند مبني بر اعطاي سرزمين، به ذرية ابراهيم(ع)، از طريق اسحاق(ع) و يعقوب(ع)، آن‌گونه كه در عهد عتيق به آن اشاره شده است، سخني به ميان نمي‌آيد. همچنين دادن سرزمين موعود به بني‌اسرائيل به‌طور مطلق مطرح نيست، بلكه منوط به عدم تخلف از دستورات الهي است. آنچه كه از آيات قرآن كريم استفاده مي‌شود، رهايي قوم بني‌اسرائيل از بندگي و اسارت فرعون و وراثت زمين در جهت عبادت آزادانه خداي متعال است. برخي ديگر از انواع امدادها، مربوط به جامعة مسلمانان در صدر اسلام است.
اين مقاله، ضمن اشاره به تفاوت‌ها و شباهت‌هاي موجود در اين زمينه، ويژگي‌هاي امدادهاي غيبي در قرآن كريم و عهد عتيق را از نظر مفهوم، انواع، شرايط و كاركردها بررسي مي‌كند.
كليدواژه‌ها: سنت، امداد غيبي، امداد خاص، قرآن كريم، عهد عتيق، بني‌‌اسرائيل

شماره مجله: 
13
شماره صفحه: 
45

مسيح در آيين يهود

سال اول، شماره اول، زمستان 1388، ص 75 ـ 98

مسيح در آيين يهود

امير خواص*

چكيده

يكي از مدعاهاي مسيحيان اين است كه حضرت عيسي‌عليه‌السلام همان مسيحاي انبياي موعود بني‌اسرائيل است. در مقابل، يهوديان منكر اين امر هستند و مدعي‌اند مسيحاي موعود هنوز ظهور نكرده است و در انتظار اويند.

اين مقاله با رويكرد تحليلي و بررسي اسنادي به بررسي عهد عتيق، تلمود و عرفان قبالاي يهود پرداخته و تلاش مي‌كند تا مجموعه ويژگي‌هاي مسيحا در اين نوشته‌ها، و انطباق آن بر شخصيت آن حضرت را بررسي نبوده و نشان دهد آيا در اين منابع، نشان و يا قرينه‌اي از الوهيت مسيحا مي‌توان يافت يا خير؟

كليدواژه‌ها: بني‌اسرائيل، مسيحا، يهود، عهد عتيق، عهد جديد، تلمود، قبالا.

شماره مجله: 
1
شماره صفحه: 
75
محتوای تغذیه