برهمن

بررسي جهان هستي به‌مثابة رؤيا از ديدگاه شنکره

سال سيزدهم، شماره دوم، پياپي 50، بهار 1401، ص117-134

نوع مقاله: پژوهشي

زهرا اسكندري / استاديار گروه معارف اسلامي، دانشگاه آزاد اسلامي، واحد داريون    eskandari66z@gmail.com
دريافت: 14/07/1399 ـ پذيرش: 16/10/1399

شماره مجله: 
50
شماره صفحه: 
177

آيين هندو؛ گوناگوني طرح‌ها در فرايند آفرينش و انحلال جهان

سال سوم، شماره اول، زمستان 1390، ص 93 ـ 112

Ma'rifat-i Adyān, Vol.3. No.1, Winter 2012

جعفر احمدي*

چكيده

آيين هندو، از جمله اديان فلسفي جهان است كه به تفصيل دربارة آغاز و انجام جهان سخن گفته است. در متون ديني و نيز مكتب هاي فلسفي آيين هندو، تبيين هاي گوناگوني از اين مبحث جهان شناسي به چشم مي خورد كه از اين جهت با اديان ديگر تفاوت آشكار دارد. مطابق اين آيين، جهان آفريدگاري دارد كه آن را از نيستي و عدم بيرون كشيده و به دايرة هستي آورده است. آيين هندو دربارة فرايند و چگونگي اين آفرينش چند طرح را مطرح مي كند كه از آن جمله مي توان به آفرينش از آب، آفرينش بر پاية «پْرَكْرتي» و «پوروشه» يا ماده و روح، آفرينش بر پاية ذرات چهارگانه، آفرينش بر پاية «برهمن» و «مايا»، و آفرينش بر پاية «برهمن»، «روح» و «ماده» اشاره كرد. از سوي ديگر، فرجام جهان در آيين هندو را نيز بايد در همين طرحِ دوره هاي آفرينش مطالعه كرد. بر اساس اين طرح، جهان پس از آفرينش، دوره هاي هزاران هزار ساله را پشت سر مي گذارد تا اينكه به خود فرجام خود مي رسد؛ آن گاه دچار انحلال و نيستي مي شود. مدت دوره هاي آفرينش و انحلال جهان برابر است و يكي پس از ديگري فرا خواهند رسيد و اين چرخش پيوسته، تا ابد به گردش خود ادامه خواهد داد.

كليدواژه گان: آفرينش، انحلال، پْرَكرتي، پوروشه، دوره هاي جهان، برهمن، مكتب هاي فلسفي هند.

شماره مجله: 
9
شماره صفحه: 
93

ادوار تاريخي آيين هندو و نقش آن در تحول نظام خدايان هندو

سال دوم، شماره چهارم، پاييز 1390، ص 93 ـ 116

Ma'rifat-i Adyān, Vol.2. No.4, Fall 2011

امير خواص*

چكيده

آيين هندو از نظر تاريخي، تاكنون با پنج دورۀ دگرگوني روبه‌رو بوده است كه عبارتند از: 1. دورة پيش از تاريخ؛ 2. دورۀ وده‌اي؛ 3. دورۀ كلاسيك؛ 4. دورۀ ميانه؛ 5. دورۀ معاصر يا مدرن. اين نوشتار در پي بيان اين نكته است كه در پي اين ادوار پنج‌گانه كه سبب تحولاتي در آيين هندو شده است، نظام خدايان نيز ـ كه در بيشتر دوره‌ها، نظامي چندخدايي بوده است ـ دگرگوني‌هايي پذيرفته است كه مي‌توان آنرا نظام چندخدايي خاصي دانست كه ماكس مولر آن را هنوتئيسم ناميده است؛ به اين صورت كه جايگاه خدايان در اين آيين دگرگون شده است.

كليدواژه‌ها: آيين هندو، ادوار تاريخي، نظام خدايان، برهمن، برهما، ويشنو، شيوه و دوه.

شماره مجله: 
8
شماره صفحه: 
93
محتوای تغذیه