مسيحيت

ارزیابی تحلیلی روش کلیسای کاتولیک در بسط عدالت اجتماعی

* محمدرضا اسدي / دكتري اديان و عرفان، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    reza.shaer@gmail.com
سيدعلي حسني / دانشيار گروه اديان و عرفان، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره
دريافت: 23/09/1398 ـ پذيرش: 11/02/1399
چکیده
کلیسای کاتولیک با ادعای اصالت، جامعيت و مرجعيت، توانسته است قلمرو اجتماعی وسيعي در جهان امروز براي خود تدارك ببیند. روش این کلیسا برای بسط عدالت اجتماعی چیست و این روش تا چه اندازه مي‌تواند کارآمد تلقی شود؟ هدف اين مقاله، یافتن ابعاد مثبت و منفی روش کلیسای کاتولیک در زمینۀ بسط عدالت اجتماعی از راه ارزیابی تحلیلی آن است. مقالۀ پیش‌رو با معرفی و ارزیابی روش کاتولیک در این زمینه، با شيوة توصيفي‌تحليلي نشان خواهد داد كه اگرچه ضرورت بسط عدالت اجتماعي در مسيحيت کاتولیک مورد توجه قرار گرفته و سنت كاتوليك، به‌ويژه از شوراي واتيكاني دوم، گام‌هاي مثبتي براي كمك به برقراري عدالت اجتماعي برداشته است، اما وجود برخی چالش‌ها و فقدان دستوراتي مشخص در این فرقۀ مسیحی براي مبارزۀ عملی با ظلم‌هاي اجتماعي، ارائة نظامی منسجم و موفق براي اجراي عدالت اجتماعي را با مشكل مواجه كرده است.
كليدواژه‌ها: ظلم، عدالت، عدالت اجتماعي، مسيحيت، كليساي كاتوليك، بسط، روش.
 


 

شماره مجله: 
45
شماره صفحه: 
63

جريان‌شناسي انتقادي حقوق بشر با تحليل مفهوم پايه از كرامت انسان مبتني بر اسلام و مسيحيت

سال دهم، شماره سوم، پياپي 39، تابستان 1398

محمدجواد ارسطا / استاديار دانشگاه پرديس فارابي
محمدرضا برته / دانشجوي دکتري، دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام    mbarteh@Yahoo.com
دريافت: 22/10/1397 ـ پذيرش: 08/02/1398
چکیده
حقوق بشر در دنیای معاصر، بسان گفتمان غالب ارزیابی و ارزش داوری انسان تراز قرن بیست و یکم به کار بسته می‌شود؛ کاربستی که رفته‌رفته ابعاد حقوقی آن به سویه‌های سیاسی، امنیتی و حاکمیتی‌اش سرازیر مي‌شود و به نُرمی از حکومت‌داری بدل مي‌گردد؛ استاندارد فزوني‌طلبي که هر ملاک و فهمی را ولو مبتنی بر ادیان و تمدن‌های کهن، به گوشة انزوا می‌نهد. پایه‌ای‌ترین مفهومی که حقوق بشر معاصر خود را بر آن بنا نهاده، کرامت انسان است. تحلیل هندسة مفهومی حقوق بشرِ مبتنی بر کرامت، چالش‌های پنهانی را به عرصه می‌کشد که تاکنون مجال چندانی برای ظهور و بروز نداشته‌اند.
جریان مطالعات انتقادی حقوق بشر که ضمن ریشه‌یابی این‌گونگی آن به‌روش تاریخ‌نگری، به نقد بنیادهای نظری، روش‌شناسی ارزش‌آفرینی، هنجارسازی حقوقی، کارکردها و از همه مهم‌تر آوردة حقوق بشر در دنیای کنونی مي‌پردازد، مورد تحلیل و جریان‌شناسی مقالة حاضر قرار گرفته و در ضمن چند پرسش اصلی، به بازخواني انتقادي هویت کرامت انسان و جایگاه و دلالت‌های حقوق بشر پرداخته است. آنچه پيش‌رو داريد، تلاشي است مبتني بر روش تحلیل هندسة مفهومی، بازشناسی شبکة دانشی و تطبیق کارکردی بین ادبیات رایج حقوق بشری، اسلام و مسیحیت.
کلیدواژه‌ها: کرامت، حقوق بشر، اسلام، مسیحیت، جریان‌شناسی انتقادی.
 


 

شماره مجله: 
39
شماره صفحه: 
25

بازخواني انجيل يوحنا بر مبناي مدل ويليام لد سشنز: ايمان به مثابة ارتباط شخصي

سال دهم، شماره دوم، پياپي 38، بهار 1398

مجتبي زرواني / دانشيار گروه اديان و عرفان دانشگاه تهران 
ميلاد اعظمي مرام / دانشجوي دکتري اديان و عرفان دانشگاه تهران   miladazamimaram@gmail.com
دريافت: 02/07/1397 ـ پذيرش: 10/11/1397
چکیده
ایمان، هم موضوع تأملات فلسفی و الهیاتی است و هم رفتار عملی مؤمنان؛ اما خود ایمان چیست؟ با تأمل بر خود مفهوم ایمان می‌توان سه مفهوم درونی و هم‌بسته را از هم تمییز داد: 1. متعلَق ایمان؛ 2. مؤمن؛ 3. ایمان. چون ایمان بدون مؤمن معنا نخواهد داشت و مؤمنان نیز به طرق مختلفی ایمانشان را نشان می‌دهند، با نمودهای ایمانی مختلفی روبه‌رو هستیم و همین امر ضرورت مدل‌بندی ایمان‌ورزی را نشان می‌دهد. تاریخ مسیحیت نشان می‌دهد که پدران کلیسا انجیل یوحنا را «انجیل معنوی» و معنویت‌گرایی شخصی را مشخصۀ‌ آن می‌دانستند. این نوشتار به‌ دنبال آن است تا با استفاده از مدل‌بندی ایمان‌ورزی از سوی ویلیام لد سشنز و اتخاذ مدل ارتباط شخصی، به بازخوانی معنویت‌گرایی شخصی انجیل یوحنا بپردازد. مطالعه و واکاوی گفته‌ها، تمثیل‌ها و نشانه‌ها در انجیل یوحنا نشان می‌دهد که این انجیل بر یک ارتباط شخصی، متقابل، محبت‌محور، پویا و زنده بین فردفرد مسیحیان و عیسي مسیح تأکید دارد.
کلیدواژه‌ها: ایمان، مدل‌بندی ایمان، مسیحیت، ارتباط شخصی.


شماره مجله: 
38
شماره صفحه: 
81

از مسيح شبان تا پاپ حاکم و از پاپ حاکم تا پاپ معلم اخلاق

سال نهم، شماره اول، پياپي 33، زمستان 1396

اسماعيل علي‌خاني / استاديار مؤسسة پژوهشي حکمت و فلسفة ايران                                         Ismailalikhani@gmail.com

دريافت: 28/02/1396 ـ پذيرش: 23/08/1396

شماره مجله: 
33
شماره صفحه: 
41

بررسي كارنامه معرفتي الهيات آزادي بخش نيم قرن پس از ظهور

سال ششم، شماره چهارم، پياپي 24، پاييز 1394

مجتبي نماينده نياسر / دانشجوي دكتري مطالعات تطبيقي اديان ـ دانشگاه اديان و مذاهب Mojtaba.nemayandeh1366@gmail.com

حسين حيدري / استاديار گروه اديان دانشگاه كاشان                                                     Golestan1387@gmail.com

دريافت: 8/4/1394 ـ پذيرش: 15/9/1394

چكيده

«الاهيات آزادي بخش»، در آغاز عمدتاً پديده اي وابسته به آيين كاتوليك رومي و تا حد بسياري  مديون نيروي محرك شوراي واتيكاني دوم بود. متألهان آزادي بخش باور داشتند كه آرمان رهايي مستمندان و ستمديدگان در كتاب مقدس، به ويژه با بخش «خروج» بني اسرائيل و در زندگي، مرگ، و رستاخيز عيسي ناصري منعكس شده است. اين مكتب الاهياتي، به جز همسويي با ماركسيسم در آرمان مبارزه با استثمار، از نظر روش شناسي، تا حد زيادي مديون آن بود و بر چرخة «عمل  ـ   تفكر ـ   عمل» تأكيد مي كرد.                          
شكست سوسياليسم، حاكميت نسبي سكولاريسم و بازگشت سياست اقتصادي نوليبرالي در منطقه آمريكاي لاتين، به اين احساس دامن زد كه الهيات آزادي بخش رو به نابودي است. ولي نسل دوم رهبران نهضت، با توجه به معرفت شناسي سيال و انتقاديِ نسل اول، گسترة بررسي هاي خود را پيرامون موضوعات جهاني سازي و نظام  سرمايه داري، حقوق بشر، حقوق زنان و كودكان، مسئله اخلاق زيست محيطي و... تعميق بخشيدند.                    
اين مقاله با رويكرد تحليلي، مباني الهيات آزادي  بخش را با آيين كاتوليك در باب رستگاري انسان، جايگاه مسيح در نجات بشر، هرمنوتيك     آزادي بخش كتاب مقدس و بازتعريف وظايف كليسا بررسي و به اختصار نوآوري هاي اين جنبش را در پنجاه سال ارزيابي مي كند.

كليدواژه ها: مسيحيت، آيين كاتوليك، الهيات آزادي بخش، شوراي واتيكاني دوم.


شماره مجله: 
24
شماره صفحه: 
85

چالش هاي فراروي آيين پروتستان

سال ششم، شماره چهارم، پياپي 24، پاييز 1394

حسن صفايي / دانشجوي دكتري اديان ابراهيمي مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره                                                 

سيدعلي حسني / استاديار گروه اديان مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره                         seyedAli5@Gmail.com

دريافت: 21/4/1394 ـ پذيرش: 3/10/1394

چكيده

امروزه آيين پروتستان از گسترة متنوعي در جهان مسيحيت برخوردار است. آنچه كه موجب شد اين نهضت از جايگاه متمايزي در مسيحيت برخوردار باشد، تاكيد بزرگان اين جنبش بر لزوم اصلاحات در كليساي كاتوليك و ضرورت بازگشت به كتاب مقدس، به عنوان تنها منبع حجيت است. علي رغم ميل سران اين جنبش، اصلاحات در نهايت به جدايي از كليساي روم منجر گرديد. نهضت پروتستان، با تأكيد بر اهميت فهم افراد  از كتاب مقدس، وجود روحانيت و ساختار كليسايي را مردود شمرده، خود را موظَف به حضور آزادانه و فعال در همة عرصه ها و تحت هدايت عيسي مسيح، به وسيلة ايمان مي داند. اين رويكرد، چالش هاي مهمي را براي پروتستان ها و ساير گروه هاي مسيحي ايجاد كرده است. اين پژوهش، با مراجعه به منابع تاريخي نهضت اصلاح ديني و فرقه هاي برخاسته از آن، درصدد نقد و بررسي خط مشي اصلاحي و بيان مشكلات ناشي از آن است و نشان مي دهد كه چگونه اتخاذ چنين رويكردي، پروتستان ها را عميقاً به چالش كشانده، موجبات تفرقه آنها را فراهم آورده است. اين پژوهش نمونه اي عيني را در معرض ديد جريانات اصلاح طلب قرار مي دهد و وقوع برخي مخاطرات ناگوار ناشي از اصلاحات ديني را بيان مي كند.

كليدواژه ها: مسيحيت، آيين پروتستان، كشيش بودن مؤمنان، فهم كتاب مقدس، چالش هاي اصلاح ديني.

 

 

شماره مجله: 
24
شماره صفحه: 
67

خاستگاه اخلاق مسيحي در عهد جديد

سال ششم، شماره چهارم، پياپي 24، پاييز 1394

سميه عمادي انداني / دکتري علوم، قرآن و حديث دانشگاه اصفهان                                        s.emadi64@yahoo.com

دريافت: 4/4/1394 ـ پذيرش: 5/9/1394

چکيده

اخلاق مسيحي به عنوان يکي از قديمي ترين سنت هاي اخلاق ديني، تأثير بسياري بر مکاتب اخلاقي پس از خود داشته است. ازاين رو، توجه پژوهشگران اين حوزه را به خود جلب کرده است. عهد جديد، خاستگاه اوليه و اصلي اخلاق مسيحيت، به شمار مي رود. هر  چند اين کتاب مقدس، يک اثر اخلاقي به شمار نمي رود و تعاليم اخلاقي بخش مستقل و مشخصي از آن را به خود اختصاص نمي دهد، ولي با تحليل گزار ه هاي فقهي، موعظه اي و روايي آن، مي توان تعاليم اخلاقي بسياري از آن استخراج نمود. اين نوشتار سعي دارد نمايي کلي از ويژگي هاي اخلاق عهد جديد، آسيب ها و رويکردهاي اخلاقي اين کتاب را به تصوير کشيده، برخي آموزه هاي اخلاقي و تربيتي موجود در اين کتاب را بازگو كند.

کليدواژه ها: اخلاق، مسيحيت، عهد جديد، انجيل.

 

 

شماره مجله: 
24
شماره صفحه: 
47

انجيل برنابا در تعارض با قرآن كريم

سال ششم، شماره اول، پياپي 21، زمستان 1393

حسـين حيدري / استاديار گروه اديان و فلسفه دانشگاه كاشان heydari@kashanu.ac.ir

خديجه كاردوست فيني / كارشناس ارشد اديان دانشگاه كاشان Erfan407@gmail.com

محمدمهدي قرباني / دانشجوي دكتري علوم قرآني دانشگاه كاشان mmgh114@gmail.com

دريافت: 10/3/1393 ـ پذيرش: 6/9/1393

چكيده

يوسف، ملقب به برنابا، اهل قبرس، گرچه در زمرة دوازده حواري مسيح نبوده، ولي به دليل جايگاه بي نظيرش در ترويج و گسترش مسيحيت نخستين در ميان غيريهودى ها، همانند پولس در رتبه رسولان به شمار آمده و در عهد جديد 33 بار از او نام برده شده است. وي بنابر سنت مسيحي، گرچه انجيلي نگاشته، ولي دست كم تا سده سيزدهم ميلادي نسخه اي از انجيل وي، مورد اطلاع، انتساب يا در دست مسيحيان يا مسلمانان نبوده است.
در سده هاي اخير، اثري منسوب به برنابا متشرشده كه در آن همانند قرآن، تثليث وتصليب عيسي انكار شده و به ظهور پيامبر خاتم صلي الله عليه و آله نويد داده شده است. وي معتقد است: بر سردر بهشت شهادتين مسلمانان نقش بسته است و در نتيجه اين رأي، با استقبال گروهي از علماي مسلمان مواجه شده است.
اين مقاله پس از معرفي اجمالي برنابا و پيشينة تاريخي انجيل منسوب به وي، موارد تعارض باورهاي ديني آن را با قرآن كريم برجسته مي كند. از جمله اين كه، آدميان فرزند خدا و ذاتاً گناهكارند. انبيا، به جز عيسي عليه السلام، از جمله ابراهيم، هارون، ايوب و.. گناه و محبت شرك آميز داشته اند. درجهان شناسي، اين انجيل، 144 هزار پيامبرآمده است. ده جهنم، هفت طبقه دوزخ و نه آسمان وجود دارد. فرشتگان دچار معصيت و نافرماني مي شوند، و مأموران عذاب دوزخ نه فرشتگان، بلكه شياطين هستند.

كليدواژه ها:كتاب مقدس، برناباي رسول، مسيحيت، قرآن كريم، اناجيل برساخته، عيسي مسيح.

شماره مجله: 
21
شماره صفحه: 
7

تثليث مريمي يا تثليث روح‌القدسي؛ كدام يك مورد انكار قرآن

سال پنجم، شماره اول، پياپي 17، زمستان 1392

حسين نقوي / استاديار گروه اديان و عرفان مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني Sadeqnaqavi@Yahoo.com
دريافت: 10/12/1392ـ پذيرش: 10/3/1393
چكيده
آموزة الوهيت حضرت عيسي علیه السلام و آموزة تثليث در مسيحيت، موضوعي بسيار مهم هستند. البته اين آموزه‌ها، از جهات گوناگون قابل نقد مي‌باشند: از لحاظ عقلي، تاريخي، از ديد عهد جديد و نيز از منظر قرآن كريم. نكته مهم در اين ميان، اين است كه تثليثِ مشهور ميان مسيحيان، متشكل از پدر، پسر و روح‌القدس است، ولي قرآن در رد الوهيت حضرت عيسي و مادرش حضرت مريم، آيات بسياري را مطرح كرده است. اين امر موجب شده است كه برخي از مسيحيان گمان كنند كه قرآن، تثليث مسيحيان را درست درك نكرده و آن را متشكل از پدر، پسر و مادر (حضرت مريم) تلقي كرده است. اين مقاله بر آن است تا به اين تصور اشتباهِ برخي مسيحيان پاسخي درخور بدهد، هرچند از سوي برخي نويسندگان مسلمان، پاسخ‌هاي خوبي به آن داده شده است، ولي به نظر مي‌رسد اين پاسخ‌ها، كامل و جامع نيستند. پاسخ صحيح اين است كه قرآن هم تثليث روح‌القدسي و هم تثليث مريمي را رد كرده است؛ قرآن كاملاً آگاهانه و هوشمندانه عمل كرده و از تاريخ مسيحيت و باور مسيحيان كاملاً آگاه بوده است.
كليدواژه‌ها: مسيحيت، الوهيت، تثليث، اقانيم، توحيد و آيات قرآن.
 

شماره مجله: 
17
شماره صفحه: 
27

نقد و بررسي نظرية گناه ازلي در مسيحيت

سال پنجم، شماره اول، پياپي 17، زمستان 1392

بهروز افشار / استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد بابل Afshar.1347@yahoo.com
دريافت: 8/12/1392ـ پذيرش: 8/3/1393
چكيده
مسئله گناه اوليه پس از پولس رسول، نخستين بار به وسيله قديس آگوستين مورد بحث و بررسي كلامي قرار گرفت. به نظر او، انسان به دليل گناه اوليه آدم و حوا گناهكار است و تنها لطف و عنايت الهي است كه انسان را به سوي خير هدايت مي‌كند. اين مقاله با روش نظري و مطالعه تورات و انجيل درصدد تبيين دقيق اين نظريه و بررسي آن با توجه به ديدگاه‌هاي برخي متكلمان و فيلسوفان است. اين تحقيق نشان مي‌دهد با اينكه در عهد قديم و جديد، اثري از تعليم آموزه گناه نخستين وجود ندارد، با اين حال امروزه، بسياري از فرقه‏هاي مسيحي در خصوص فراگير بودن گناه آدم اتفاق‌نظر دارند. از نگاه آنان، نه‌تنها پيامبران الهي در گناه اصلي شريك هستند، بلكه تمامي كودكان نيز از بدو تولد گناهكار به دنيا مي‏آيند. پولس رسول و ديگران از نظريه‌پردازان آن هستند. درحالي‌كه علّامه طباطبائي و ديگران از منتقدان جدي اين آموزه مي‌باشند.
كليدواژه‌ها: گناه نخستين، كتاب مقدس، قرآن كريم، مسيحيت.

شماره مجله: 
17
شماره صفحه: 
69
محتوای تغذیه