انسان

مطالعة تطبیقی شاخصه‌های معنوی روح‌القدس و سیمرغ

فاضله آشنا/ دکتري ادبيات فارسي، دانشگاه اروميه    sanam12121212@yahoo.com
محمدامير عبيدي‌نيا / دانشيار دانشگاه اروميه
بهمن نزهت / استاد دانشگاه اروميه
دريافت: 04/03/1398 ـ پذيرش: 25/07/1398
چکیده
نیاز فطری انسان به کمال و آگاهی باعث شده است در تمامی ادیان مسیری برای رسیدن به این مقام ترسیم شود؛ اما طبیعی است دینی که تعالیم آن به‌طور کامل از سوي آفریدگار طرح شده باشد، می‌تواند دقیق‌ترین مسیر را ارائه دهد. در این مسیر، موجودات مقرب الهی حضور دارند و مؤمنان را یاری می‌دهند. مقالة حاضر تلاش کرده است با تطبیق روح‌القدس از مسیحیت و سیمرغ از عرفان اسلامی به این سؤال مهم پاسخ دهد که چه تفاوت‌هايي در بنیاد آنها و چه شباهت‌های بنیادینی میان کارکردهای معنوی این دو برای تعالی معنوی مؤمنان وجود دارد. تفاوت‌ها در دو مورد است: يکي بینش غیرتوحیدی مسیحیان دربارة ذات خداوند، که باعث شده است روح‌القدس برخلاف سیمرغ، منشأ و صاحب آگاهی و کمال نیز باشد؛ در حالي‌که سیمرغ تنها سفیر الهی است؛ تفاوت دوم به ذات این دو موجود برمی‌گردد که سیمرغ اساساً نمادي است برای بازنمایی عالم؛ اما روح‌القدس موجودی روحانی است که گاه نمادهایی نیز برای آن تصوّر شده است. تشابهات، مربوط به روند کمال‌بخشی بود؛ هم سیمرغ و هم روح‌القدس بدون محدودیت، امکان تکامل را برای بندگان مهیا کرده‌اند؛ اما تنها افرادی از این موهبت برخوردار می‌شوند که ظرفیت کمال را در خود ایجاد کرده باشند. نهایت کمال در هر دو مورد، یکی شدن با آن موجود است؛ در روح‌القدس، نهایت سلوک، پر شدن از روح‌القدس است؛ و در سیمرغ، انتهای راه، فنا شدن در نور.
کلیدواژه‌ها: روح‌القدس، سیمرغ، کمال، آگاهی، انسان.
 

شماره مجله: 
41
شماره صفحه: 
45

اسارت و رهايي به روايت سانكهيه و نخجيران مثنوي

سال نهم، شماره اول، پياپي 33، زمستان 1396

بخشعلي قنبري / دانشيار اديان و عرفان دانشگاه آزاد تهران مركز(مركزي)                                   bghanbari768@gmail.com

دريافت: 25/05/1395 ـ پذيرش: 20/11/1395

شماره مجله: 
33
شماره صفحه: 
115

«عهد» در كتاب مقدس و قرآن كريم

سال چهارم، شماره دوم، پياپي 14، بهار 1392، ص 5 ـ 24

دل‌آرا نعمتي پيرعلي / استاديار دانشگاه آزاد اسلامي، واحد كرج delara.nemati@kiau.ac.ir

دريافت: 15/ 6/ 1392 ـ پذيرش: 2/ 11/ 1392

چكيده

«عهد» در كاربردهاي قرآني به معاني پيمان، فرمان و توصيه آمده است كه اين معاني سه‌گانه در متعهد ساختن انسان به تكليف الهي قدر مشترك مي‌يابند. عهد خداوند با انسان، دو صورت باطني و قولي دارد. عهد باطني خداوند با انسان، همان اعطاي مقام امامت مي‌باشد كه مسبوق به افاضات الهي و تحقق حالتي دروني در انسان است كه به‌واسطۀ آن اصطفاء، عصمت، حقيقت عبوديت، كمال ارتباط و نزول وحي تحقق مي‌يابد. عهد انسان با خداوند نيز دو صورت قولي و باطني دارد: عهد قولي انسان در قبال خداوند و مردم قابل تصور است كه همان مسئوليت‌پذيري است. عهد باطني انسان عبارت از پايمردي در راه ايمان و التزام عملي به عقايد و تكاليف است. صرف‌نظر از اينكه عهد قديم به‌طور مشخص به عهد باطني خداوند با انسان نپرداخته، اما در خصوص عهد قولي خداوند و نيز عهد انسان با خدا، با تعاليم قرآن در كليات مشترك است. برخلاف عهد جديد كه مناسك شرعي را عامل تقرب به خدا نمي‌داند، بلكه ايمان به مسيح و حقيقت تصليب را، موجب اتحاد انسان با مسيح و عامل رستگاري انسان برمي‌شمارد.

كليدواژه‌ها: عهد، خدا، انسان، عهد قديم، عهد جديد، قرآن كريم.

شماره مجله: 
2
شماره صفحه: 
5

بررسي مهم‌ترين مؤلّفه‌هاي جهان‌بيني هندويي در متون پورانه‌اي

، سال اول، شماره چهارم، پاييز 1389، ص 165 ـ 187

Ma'rifat-i Adyān, Vol.1. No.4, Fall 2010

محمدرسول ايماني*

چكيده

پورانه‌ها، كه در دسته‌بندي كلاسيك متون هندويي در گروه متون سْمِرتي(غير مُنزَل) جاي داده دارند، از جمله تأثيرگذارترين متون هندويي در شكل‌دهي هندسه ی فكري و نظام الاهياتي هندوئيسم متأخر و معاصر به شمار مي‌روند. پورانه‌ها با نگاهي وحدت وجودي به جهان و با قرار دادن موجودات در سلسله مراتب تجلّيات برهمن، خدايان متكثّر هندويي را در يك نظام الاهياتي واحد مي‌گنجاند و به كاركردهاي متنوّع خداياني كه تا آن‌زمان در ارتباطي نامشخّص با هم به سر مي‌بردند، انسجام مي‌بخشد. همچنين پورانه‌ها، با ارائه طرحي از مراحل و مراتب خلقت، كه موجودات بر اساس شدّت و ضعفِ معرفت، در يك سلسله طولي قرار دارند، خلقت انسان را در مراحل پاياني و تأمين كننده ی هدف نهايي برهمن از خلق كائنات معرّفي كرده و بدين وسيله، نقشي محوري براي او در نظام هستي رقم مي‌زند. اين نوشتار، تلاشي در جهت جهان‌بيني هندويي، با تكيه بر آموزه‌ها و تعاليم پورانه‌اي، در سه حوزه ی خداشناسي، جهان‌شناسي، انسان‌شناسي و نجات‌شناسي مي‌باشد.

كليد واژه‌ها: هندوئيسم، متون هندويي، پورانه‌ها، حقيقت غايي، جهان، انسان، نجات.

شماره مجله: 
4
شماره صفحه: 
165
محتوای تغذیه