معصومه سادات ميرمحمدي

مقايسه صلح پايدار در انديشة انسان‌محور كانت و صلح عادلانه در انديشة متفكران شيعي

سال دوم، شماره چهارم، پاييز 1390، ص 117 ـ 146

Ma'rifat-i Adyān, Vol.2. No.4, Fall 2011

معصومه‌سادات ميرمحمدي*

چكيده

«صلح» به عنوان يكي از بنيادي‌ترين نيازهاي بشر در طول تاريخ، همواره كانون‌ توجه و معركه آراي فيلسوفان و متفكران بوده است. يكي از طرح‌هايي كه بر پايه انسان‌محوري‌ محض در عصر مدرنيته مطرح شد و محرك بسياري از گام‌هاي آغازين در عرصه صلح بين‌الملل تلقي گرديد، طرح «صلح پايدار» كانت است. اما از بررسي گفتمان مبتني بر انديشه شيعه، كه مقصد نظام هستي را در پرتو آموزه‌هاي شريعت اسلام و احكام الهي ترسيم مي‌كند، رويكردي خاص نسبت به صلح استنباط مي‌شود كه در محور آن، انسان عاقل دين‌محور است كه آن را «صلح عادلانه» مي‌ناميم. اين مقاله به مقايسه دو رويكرد، يعني رويكرد لائيك كانت به صلح پايدار، كه مبتني بر الزامات عقلي و اخلاقي است و رويكرد متفكران شيعه به صلح عادلانه، كه مبناي صلح را تأمين عدالت مي‌داند، مي‌پردازد. رويكرد اخير، به دليل ريشه‌يابي علل تحقق صلح و ارائه طرحي جامع در زمينه بسترسازي براي صلح، از كارآمدي بيش‌تر و چشم‌اندازي روشن‌تر برخوردار است.

كليدواژه‌ها: صلح پايدار، كانت، صلح عادلانه، شيعه، عدالت اجتماعي و سياسي، عدالت اقتصادي.

شماره مجله: 
8
شماره صفحه: 
117

مشروعيت جنگ‌هاي صليبي از ديدگاه روحانيان مسيحي و مقايسه آن با ماهيت جهاد مسلمانان در برابر صليبي‌ها

، سال دوم، شماره دوم، بهار 1390، ص 89 ـ 116
Ma'rifat-i Adyān, Vol.2. No.2, Spring 2011

معصومه‌سادات ميرمحمدي*

چكيده

يكي از طولاني‌ترين جنگ‌هايي كه تاريخ به خود ديده،‌ جنگ‌هاي صليبي است كه نزديك به دو قرن، بهانة قلم‌فرسايي مورّخان شده است. اينكه علّت اين جنگ‌ها چه بوده و آغازگران و ادامه‌دهندگان اين جنگ‌ها در مشروعيت‌بخشي به اين خشونت‌ها چه توجيهي داشته‌اند،‌ و اينكه جهاد مسلمانان در برابر متجاوزان مسيحي در انديشة فقيهان معاصر اين جنگ‌ها چه ماهيت و مبنايي داشته است، جاي بحث و تأمّل دارد.

فرضية اصلي اين نوشتار آن است كه جنگ‌هاي صليبي، نمونة تمام‌عياري از جنگ‌هاي مقدّس بوده‌اند كه آموزه‌سازي روحانيان مسيحي در باب «جنگ عادلانه» نتوانسته است ماهيت آنها را تغيير دهد؛ زيرا روايات تاريخي از اين جنگ‌ها، اجازة انطباق آنها با آموزة جنگ عادلانه را نمي‌دهد. جهاد مسلمانان با صليبي‌ها نيز ـ چه در قالب جهاد به ظاهر ابتدايي و چه در قالب جهاد تدافعي و پيش‌دستانه ـ ماهيت جهاد دفاعي داشته است كه فقيهان شيعه و سنّي معاصرِ اين جنگ‌ها، آن را مشروع دانسته‌اند.

كليدواژه‌ها: اسلام، مسيحيت، آگوستين، آكويناس، جنگ‌هاي صليبي، جنگ مقدس، جنگ عادلانه، جهاد دفاعي.

شماره مجله: 
6
شماره صفحه: 
89
محتوای تغذیه