محمدمهدي عليمردي

زن در هستي شناسي زرتشتي؛ محبوب يا منفور؟

سال ششم، شماره اول، پياپي 21، زمستان 1393

ابوالقاسم جعفري / دانشجوي دكتري دين پژوهي دانشگاه اديان و مذاهب    Agjafari@yahoo.com
محمدمهدي عليمردي / استاديار دانشگاه اديان و مذاهب    
فائزه بيدگلي / كارشناس ارشد دانشگاه اديان و مذاهب    
دريافت: 10/9/1393 ـ پذيرش: 22/1/1394
چكيده
در كيش زرتشت، كه جهان كنوني را از منظر دوگانه‌انگار خويش، محل تازش اهريمن به آفريده‌هاي نيك اهورامزدا مي‌داند، هويت و هستي زن جايگاه ويژه‌اي دارد. زن از يك‌سو، مزداآفريده و داراي سرشتي پاك دانسته مي‌شود كه همانند مرد داراي اختيار و مسئول اعمال خويش است. از سوي ديگر، به دليل برخي نشانه‌هاي زنانه، از نظر جسماني آسيب‌پذير و محل تازش اهريمن است؛ هر ماه بايد دوران دشتان خود را به دور از خانواده و با احكامي سخت بگذراند. اين نگاه خاص به زن، به‌عنوان موجودي آسيب‌پذير، در مقابل مرد كه بهترين آفريدة اهورامزدا است، تا بدانجا پيش مي‌رود كه در برخي متون، او را موجودي طفيلي و ثانوي جنس مذكر دانسته و دليل آفرينش او را تنها به زادن مرد محدود كرده‌اند. اين نوشتار كه به روش توصيفي ـ تحليلي و بهره‌گيري از منابع اوليه اوستايي و پهلوي و نيز از آثار علمي محققان پيشتاز مطالعات زرتشتي، به روش اسنادي تدوين شده است، ابتدا اشاره‌اي اجمالي به هستي‌شناسي آيين زرتشت كرده، سپس، ديدگاه‌هاي گوناگون در پيرامون جايگاه زن در آفرينش دوگانه‌انگار(ثنوي) زرتشتي مورد بررسي قرار مي‌دهد. حاصل اينكه دو نگاه مثبت‌نگر و منفي‌نگر در مورد زن در متون و سنت آيين زرتشت وجود دارد كه اولي، در متون و ادبيات نخستين آيين زرتشت و دومي، به مرور زمان در سنت و متون پهلوي، كه متوني متأخر و مربوط به دورة ساسانيان مي‌باشد، ديده مي‌شود. با فاصله گرفتن آيين زرتشت از بنيانگذار آن و نفوذ انحرافات اساسي در ادبيات ديني اين آيين، ديدگاه موبدان نسبت به زن نيز به افراط گراييده و نگاه منفي مذاهب گنوسي، مانويت و مانويت در اين نگرش خود را نمايان كرده است.
كليدواژه‌ها: زن، جهي، ايوكزن، سترزن، خودسرزن، خويدوده، اسپندارمذ، سي شوي.

 

شماره مجله: 
21
شماره صفحه: 
123

جستاري در عقايد و آموزه‌هاي ساي‌بابا؛ نقد و بررسي كلامي

سال پنجم، شماره دوم، پياپي 18، بهار 1393

سيدمحمد روحاني / کارشناس ارشد کلام اسلامي دانشگاه اديان و مذاهب           mohammadrohani59@Yahoo.com

محمدمهدي عليمردي / استاديار دانشگاه اديان و مذاهب                          alim536@yahoo.com

دريافت: 19/10/1392 ـ پذيرش: 3/3/1393

 

چکيده

اين مقاله به بررسي اجمالي زندگي سَتْهيه ساي بابا و مهم‌ترين آموزه‌هاي او، تبيين و شباهت‌ها و تفاوت‌هاي آن با اديان و مکاتب معنوي هند، به‌ويژه مکتب هندويي ادوَيته وِدَه‌نته (Advaita Vedanta) و آموزه‌هاي عرفا و بزرگان سلف او مانند ساي باباي شْريدي مي‌پردازد. به نظر مي‌رسد بيشتر آموزه‌هاي وي ريشه در مکاتب باستاني هندي و تعاليم شخصيت‌هاي مشهور پيش از خودش دارد، که ساي بابا آنها را در قالبي امروزي بيان کرده‌ است. با نقد و بررسي آموزه‌ها و دعاوي مهم وي، يعني اينکه تجسد خداوند است و اعمال فوق بشري انجام مي‌دهد، اين نتيجه حاصل مي‌شود که هيچ‌يک از تعاليم وي از منظر خداشناختي، جهان‌شناختي و نجات‌شناختي، با تعاليم الهي سنخيتي ندارد. همچنين اعمال به ظاهر جادويي وي نيز، اولاً، در بسياري از موارد ثابت شده که چيزي جز تردستي نيست و ثانياً، حتي اگر واقعيت نيز مي‌داشت داعيه خدا بودن وي را ثابت نمي‌کرد.

كليدواژه‌ها: نجات، تجسد، عشق، هندو، وحدت وجود، فنا، تمرکز، معجزه، جادو.

 

شماره مجله: 
17
شماره صفحه: 
97

حجاب و پوشش در اديان زرتشت، يهود و مسيحيت

 

 

 

 

، سال اول، شماره سوم، تابستان 1389، ص 117 ـ 138

Ma'rifat-i Ādyan, Vol.1. No.3, Summer 2010

حجاب و پوشش
در اديان زرتشت، يهود و مسيحيت

مهناز عليمردي* / محمدمهدي عليمردي**

چكيده

براساس جهان‏بيني اديان الاهي، انسان خليفه خداوند و مركز و محور جهان هستي است. وي عهده‌دار رسالت كسب معرفت، تهذيب نفس و اصلاح جامعه است. و حيات او در جهان آخرت نيز استمرار دارد. علاوه بر حفظ كرامت انسان، استعدادهاي معنوي و عقلاني بشر در پرتو رهيافت‏هاي فطري و هدايت‏هاي وحياني شكوفا مي‌شود. حجاب و پوشش از جمله موضوعاتي است كه رعايت آن موجب حفظ كرامت انسان است.

برخي معتقدند پوشش و حجاب، صرفاً نتيجه تعامل فرهنگي بين فرهنگ‌هاست. در نتيجه اديان الاهي در مورد چگونگي حضور زن در برابر نامحرم، قانوني خاص ندارند. از ديدگاه ايشان، آنچه امروز به صورت دستوري شرعي درآمده، مستندي شرعي ندارد. اين مقاله با رويكرد نظري و اسنادي، به تحقيق درباره صحت و سقم اين نظر پرداخته و مستندات ديني پوشش و حجاب را در سه دين زرتشت، يهود، مسيحيت تبيين و تشريح كرده است.

كليد واژه‌ها: حجاب، پوشش، عفاف، زرتشت، يهود، مسيحيت.

شماره مجله: 
3
شماره صفحه: 
117
محتوای تغذیه