علي اسدي

بررسی تطبیقی عنایت‌های ویژة الهی در زندگی حضرت یوسف علیه السلام از دیدگاه قرآن و تورات

علي اسدي / استاديار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي    AliAsadiZanjani1110@yahoo.com
دريافت: 24/05/1398 ـ پذيرش: 08/11/1398
چکیده
قرآن با گزارش عنایت‌های ویژة الهی در زندگی یوسف علیه السلام، تصویر گویایی از توحید در ربوبیت و نقش تدبیر خداوند در زندگی آن حضرت و سرپرستی وی را به نمایش نهاده؛ اما تورات با حذف یا روایتِ ناقص، تحریف‌شده و وارونة این موارد، تصویری کاملاً متفاوت دراین‌باره به‌دست داده است. هدف پژوهش نشان دادن تفاوت‌های قرآن با تورات در روایتِ توحیدیِ قصة یوسف علیه السلام و تحریف‌آمیز بودن توراتِ موجود از دیدگاه قرآن کریم است. قرآن، یوسف علیه السلام را بندة برگزیدة خدا برای رسالت، سیادت بر خاندان یعقوب علیه السلام و رسیدن به حکومت می‌داند. این برگزیدگی در قالب نشان دادنِ رؤیایِ سجدة خورشید، ماه و یازده ستاره به یوسف علیه السلام به‌عنوان نخستین عنایت ویژة الهی به وی اعلام مي‌شود و با سجدة پدر، مادر و برادران در برابر وی، به‌عنوان عزیز مصر، جامة تحقق می‌یابد. حوادثی مانند نجات از چاه، فروش در مصر، راهیابی به خانة عزیز مصر، نجات از دام همسر عزیز مصر با کمک برهان ربانی، دریافت دانشِ تعبیر خواب، نجات از زندان و شفابخش بودن پیراهن وی، همگی عنایت‌های ویژة الهی‌اند که برای تحقق مشیت الهی برای برگزیدگی و سیادت و سروری یوسف علیه السلام شامل حال وی شده و نشانگر تدبیر و ولایت الهی نسبت‌به بندگان برگزیدة خویش است. تورات همة این موارد را متفاوت گزارش کرده است.
کلیدواژه‌ها: عنایت الهی، یوسف، قصة یوسف، تحریف تورات.
 


 

 

شماره مجله: 
44
شماره صفحه: 
49

وادي سرگرداني؛ بررسي روايت عهد عتيق و قرآن كريم درباره وادي تيه

سال دوم، شماره اول، زمستان 1389، ص 5 ـ 20

Ma'rifat-i Adyān, Vol.2. No.1, Winter 2011

علي اسدي*

چكيده

بني‌اسرائيل با فرمان خداوند و با راهنمايي حضرت موسي(ع) از مصر خارج شده و در نزديكي مرزهاي سرزمين موعود (بيت‌المقدس) اردو مي‌زنند. آنان با آگاهي از نيرومندي ساكنان بيت‌المقدس، فرمان صريح خداوند براي ورود به آن سرزمين و نبرد با ساكنان آنجا را زير پا مي‌گذارند. خداوند به كيفر اين مخالفت، آنها را به مدت چهل سال از ورود به سرزمينِ آمال و آرزوهايشان محروم مي‌سازد. بني‌اسرائيل اين مدت را در تلاشي ناموفق براي ورود به بيت‌المقدس در بيابان‌هاي اطراف (وادي تيه)، سرگردان و با اقوام و ساكنانِ مناطق هم‌جوارِ فلسطين درگير مي‌شوند. در اين مدت، حوادث زيادي براي آنان رخ مي‌دهد. در اين نوشتار، ديدگاه‌هاي مختلف مفسران درباره چگونگي عينيت يافتنِ تحريم الاهي و تحليلِ چرايي آن و نيز حوادثِ پيش‌آمد در وادي تيه، با تأكيد بر مشتركات موجود ميان گزارش عهد عتيق، قرآن كريم و آراء و نظرات مفسران بررسي شده است.

واژگان كليدي: تيه، بني‌اسرائيل، منّ و سلوي، سرگرداني، صحراي سينا.

شماره مجله: 
5
شماره صفحه: 
5

خداي سه گانه؛ سير پيدايش و تحول عقيده تثليث و نگرش انتقادي قرآن كريم به آن

، سال اول، شماره چهارم، پاييز 1389، ص 35 ـ 56

Ma'rifat-i Adyān, Vol.1. No.4, Fall 2010

علي اسدي*

چكيده

اين مقاله داراي دو بخش اصلي است. در بخش نخست مفهوم‌شناسي، سير پيدايش، تحولات و تفسير و تبيين‌هاي گوناگون تثليث، در دوره‌هاي مختلف تاريخي به اجمال بررسي شده است. در بخش دوم، نگرش انتقادي قرآن كريم درباره آن آمده است. قرآن كريم، دو بار مفهوم اصطلاحي «تثليث» را به روشني ياد كرده و به نفي و نقد صريح آن پرداخته است. در اين آيات، ضمن معرفي تثليث به عنوان عقيده‌اي كفرآلود، به زمينه‌هاي پيدايش آن، اشاره شده است. در دسته‌اي ديگر از آيات، بدون يادكرد صريحي از تثليث، ضمن ارائه خداشناسي توحيدي و مسيح‌شناسي كاملاً متفاوت با الاهيات تثليثي، مباني و مفاهيم اصلي تثليث، مانند فرزند داشتن خدا، الوهيت، پسر و زاييده خدا بودن مسيح(ع) و اين هماني‌الله و مسيح(ع) به شدت انكار شده است.

كليد واژه‌ها: تثليث، اقانيم سه گانه، آموزه نجات، پسر، پدر و روح القدس، الوهيت مسيح.

شماره مجله: 
4
شماره صفحه: 
35

بررسي تحليلي و تطبيقي روايت‌هاي داستان زن اُورِيا و داود نبي(ع) با تأكيد بر ديدگاه امام رضا(ع)

 

 

 

 

، سال اول، شماره سوم، تابستان 1389، ص 5 ـ 46

Ma'rifat-i Ādyan, Vol.1. No.3, Summer 2010

بررسي تحليلي و تطبيقي روايت‌هاي
داستان زن اُورِيا و داود نبي(ع) با تأكيد بر ديدگاه امام رضا(ع)

علي اسدي*

چكيده

اعتقاد به مصونيت انبيا از گناهان عمدي و سهوي(عصمت) از عقايد شناخته‌شده شيعي است. كارآمد بودن راه وحي و رهبري انبيا در هدايت آدميان، چنين عصمتي را مي‌طلبد. داستان‌ها و گزارش‌هاي موسوم به «اسرائيليات» دربارة شماري از پيامبران، همواره يكي از زمينه‌هاي چالش‌برانگيز درباره عصمت آنان و انحراف اعتقادي برخي فرقه‌هاي اسلامي بوده است. در اين ميان، اهل‌بيت(ع) همواره در دفاع از عصمت انبيا و تنزيه آنان از نسبت‌هاي ناروا، به احتجاج با مخالفان پرداخته‌اند. احتجاج امام رضا(ع)، از جمله در دفاع از حضرت داود(ع) و ردّ ماجراي معروف به داستان زن اُوريا، يكي از اين نمونه‌هاست. داستان مزبور، يكي از اسرائيليات برگرفته از عهد عتيق است كه پس از ورود به حوزه فرهنگ اسلامي، در تفسير آيات مربوط به يكي از قضاوت‌هاي داود نبي(ع) و ابتلاي آن حضرت، بازتاب گسترده‌اي يافته است. بيشتر مفسران، ناتوان از دستيابي به روايت درست اين داستان و در دفاع از عصمت داود نبي(ع)، به انكار آن پرداخته‌اند و گروهي ديگر، ضمن پذيرش داستان و ارتباط آن با ابتلاي داود(ع) براي هماهنگ ساختن آن با عصمت انبيا، قرائت‌هاي معتدل‌تري ارائه كرده‌اند. در اين ميان، امام رضا(ع) در مناظره با علي بن جَهم، ضمن دروغ خواندن اصل داستان و نفي تطبيق آن بر آيات مربوط به ابتلاي حضرت داود(ع)، روايت صحيح داستان زن اُورِيا و نيز تحريف روي‌داده در آن را بيان كرده است. اين مقاله، به بررسي تحليلي و تطبيقي روايت عهد عتيق، مفسران مسلمان و امام رضا(ع) درباره اين داستان پرداخته است.

كليد واژه‌ها: داود نبي(ع)، زن اُورِيا، امام رضا(ع)، اسرائيليات عصمت انبيا.

شماره مجله: 
3
شماره صفحه: 
5

پيامبراني در مُحاق متون بررسي تحليلي ـ تطبيقي مفهوم و مصاديق اسباط در قرآن و عهدين

 

 

 

 

، سال اول، شماره دوم، بهار 1389، ص 47 ـ 66

 

پيامبراني در مُحاق متون
بررسي تحليلي ـ تطبيقي مفهوم و مصاديق اسباط در قرآن و عهدين

علي اسدي*

چكيده

اين مقاله با رويكرد تحليلي و بررسي اسنادي به صورت تطبيقي مفهوم «اسباط» را در قرآن و عهدين بررسي مي‌كند. دلايل و قراين متعددي نشان مي‌دهد كه اغلب ديدگاه‌ها درباره اسباط دريافت‌كنندة وحي، به ويژه تطبيق آنان بر پسران دوازده‌گانه حضرت يعقوب‌(ع) ناصواب و ناشي از تحريفات كتاب مقدس و اثرپذيري مفسران مسلمان از آن است. اسباط يادشده، افراد معين و برگزيده‌اي از ميان نوادگان حضرت يعقوب(ع) بوده‌اند كه افزون بر استمرار نژادي، به اعتبار جانشيني آن حضرت، مريدان و پيروان معنوي او نيز به شمار مي‌رفته‌اند. اين جانشينان و رهبران الاهي، پس از حضرت يوسف(ع) و پيش از حضرت موسي‌(ع) در مصر و ميان بني‌اسرائيل رسالت داشته‌اند.

واژگان كليدي: سبط، اسباط، قبايل، بني‌اسرائيل، يعقوب، موسي، يوسف.

شماره مجله: 
2
شماره صفحه: 
47
محتوای تغذیه