كتاب مقدس

رابطة حكومت جهاني و انتظار بر مبناي قرآن و روايات و عهد جديد

سال دهم، شماره چهارم، پياپي 40، پاييز 1398

سال انتشار: 
دهمين
شماره مجله: 
40
شماره صفحه: 
21

«آزادي در روح‌القدس» از نگاه مسيحيت پنطيكاستي؛ آموزه‌اي اصيل يا ابزاري تبشيري؟

سال دهم، شماره دوم، پياپي 38، بهار 1398

ياسر ابوزاده گتابي / دانشجوي دکتري اديان و عرفان، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    y.a.g@chmail.ir
محمدحسين طاهري آکردي / استاديار گروه اديان، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره
دريافت: 25/10/1396 ـ پذيرش: 02/04/1397
چکیده
مسیحیت پنطیکاستی فرقه‌ای پروتستانی است که در ابتدای قرن بیستم و بر پایة روح‌القدس‌محوری به وجود آمده است. پنطیکاستی‌ها معتقدند که همة اقشار جامعه توانایی دریافت روح‌القدس را دارند. از این‌رو، از نگاه پنطیکاستی‌ها، آزادی در روح‌القدس آموزه‌ای است که به انعطاف بالای این جنبش در اتخاذ استراتژی‌های تبشیری و عبادی، دریافت عطایا و اموری از این دست منجر شده است؛ لیکن نگاه گزینشی پنطیکاستی‌ها به این آموزه و ابداعات آنها در این آموزه، به‌همراه نقد جدی کتاب مقدس بر اصل روح‌القدس‌محوری، از جمله اشکالاتی است که بر این آموزه وارد شده است. از این‌رو این پژوهش درصدد است تا با بررسی و تحلیل علمی این آموزه، تحقیقی مبسوط در این‌باره ارائه دهد.
کلیدواژه‌ها: آزادی در روح‌القدس، کلیسای پنطیکاستی، تبشیر، کتاب مقدس.


سال انتشار: 
دهمين
شماره مجله: 
38
شماره صفحه: 
41

بازتاب روايت‌هاي كتاب مقدس در قرآن از ديدگاه آنجليكا نويورت: واكاوي به صورت مطالعه موردي داستان حضرت موسي عليه السلام

سال دهم، شماره دوم، پياپي 38، بهار 1398

سيد حامد عليزاده موسوي / دکتري مطالعات تطبيقي اديان، دانشگاه اديان و مذاهب    hamed.moosavi2@gmail.com
مهراب صادق‌نيا / استاديار گروه اديان ابراهيمي، دانشگاه اديان و مذاهب
محمدجواد اسکندرلو / استاديار جامعة المصطفي العالميه
دريافت: 05/09/1397 ـ پذيرش: 25/01/1398
چکیده
رابطة میان قرآن و کتاب مقدس، از جمله موضوعاتی است که همواره مورد توجه مستشرقان و قرآن‌پژوهان بوده است. در این میان آنجلیکا نویورت در این‌باره دیدگاهی متفاوت از اسلاف خود مطرح ساخته است. از دیدگاه نویورت، روایت‌های کتاب مقدس در قرآن به صورت‌های گوناگونی بازتاب و نمود داشته که تمام این نمودها ناشی از وجود فضای معرفتی‌اي است که قرآن در آن نازل شده است. نویورت این فضای معرفتی را دورة باستان متأخر نامیده که بسیاری از معارف الهیاتی و دینی عهد باستان را به میراث برده است و قرآن به‌عنوان مجموعه‌ای شفاهی و پویا با این سنت‌ها در ارتباط و تعامل بوده و به گفت‌وگو و مناظره با آنها پرداخته است. داستان موسی علیه السلام از جمله مواردی است که نویورت به بررسی آن پرداخته و سعی در تبیین دیدگاهش به صورت مطالعات موردی دارد. این مقاله سعی بر آن دارد دیدگاه نویورت را بررسی و در ضمنِ داستان حضرت موسی علیه السلام آن را واکاود. بازتاب روایت‌های کتاب مقدس بدون تأثیرپذیری قرآن از این کتاب، دیدگاهی است که از بررسی پژوهش‌های نویورت قابل دستیابی است.
کلیدواژه‌ها: آنجلیکا نویورت، قرآن، کتاب مقدس، بازتاب، باستان متأخر.


سال انتشار: 
دهمين
شماره مجله: 
38
شماره صفحه: 
25

معناشناسي واژه «سكينه» در قرآن و متون مقدس يهودي

سال نهم، شماره دوم، پياپي 34، بهار 1397

محمود مکوند / استاديار گروه علوم قرآن و حديث دانشگاه خوارزمي     mmakvand@khu.ac.ir
نرجس توکلی محمدی / دانش آموختۀ دكتري علوم قرآن و حديث دانشگاه تهران     tavakoli.nm@gmail.com
دريافت: 05/10/1396 ـ پذيرش: 09/02/1397
چكيده
واژه قرآنی «سکینه» تنها شش بار در سه سورة قرآن به کار رفته است. مفسران مسلمان و مترجمان قرآن، این واژه را غالباً به معنای «آرامش و طمأنینه»، مطابق با ریشة لغوی آن «سکن» دانسته‌اند. لغویان عرب نیز همین معنا را برای واژه بيان کرده‌اند. گاه با استناد به روایات، برابرنهاده‌هایی دیگري نيز به کار برده‌اند. در این میان، شمار اندکی از محققان از معنای معهود فراتر رفته و معادل‌های دیگري برگزیده‌اند. با این حال، آرای مختلف و عدم وجود شاهدی بر گزینش یکی بر دیگری، فهم مفهوم صحیح این واژه قرآنی را دشوار ساخته است. اين مقاله، با روش تاریخی ـ تطبیقی، به بررسی دقیق این واژه در منابع مرتبط، مفهوم صحیح و برابر نهادة مناسب آن مي‌پردازد. بررسی‌های صورت‌گرفته نشان می‌دهد که واژه «سکینه»، خاستگاه و سیاقی مشترک با کاربردهای آن در متون مقدس یهودی دارد. هرچند نمی‌توان این واژه را به قطع، وام‌واژه‌ای سریانی یا عبری دانست، اما اشتراکات فراوان معنایی و کاربردی این دو واژه در قرآن، روایات و متون مقدس یهودی، بيانگر بار معنایی خاصِّ دینی آن است. براین‌اساس، «سکینه» عبارت است از «حضور و تجلی شکوهمند الهی» که در شرایطی خاص شامل حال مؤمنان می‌گردد.
کلیدواژه‌ها: سکینه، شخینا، قرآن، کتاب مقدس، مفردات، معناشناسی.


سال انتشار: 
نهمين
شماره مجله: 
34
شماره صفحه: 
7

نقد و بررسي آموزه تكلم به زبان ها در كليساي پنطيكاستي

سال هفتم، شماره چهارم، پياپي 28، پاييز 1395

ياسر ابوزاده گتابي / دانشجوي كارشناس ارشد اديان و عرفان مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره                               

مرتضي صانعي / استاديار مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره                                                 sanei@qabas.net

دريافت: 25/05/1395 ـ پذيرش: 13/10/1395

چكيده

آموزه تكلم به زبان ها، عطيه اي از عطاياي روح القدس است كه طي آن، فرد به زباني از زبان هاي فراموش شده بشري و يا زبان فرشتگان و يا زبان هايي غامض و نامفهوم تكلم مي كند. پنطيكاستي ها معتقدند استفاده از اين عطيه نشانه حقانيت اين آيين در آخرالزمان محسوب مي گردد. از اين رو، در امر تبشير از آن بسیار استفاده مي كنند. هدف اين پژوهش، بررسي صحت يا سقم اين مسئله از نظر كتاب مقدس است. بنابراين، اين پژوهش با روش تحليلي ـ انتقادي و با بررسي اسناد پنطيكاستي ها، به معرفي اين آموزه پرداخته و با ارائه آياتي از كتاب مقدس، مسئله را مورد سنجش قرار می دهد. مهم ترين يافته هاي اين تحقيق شامل نقدهايي از كتاب مقدس است كه اين عطيه را مربوط به عصر حضور حضرت عيسي† و حواريون عنوان كرده، و تعميم آن به عصر حاضر را مغاير با آيات کتاب مقدس مي داند.

كليدواژه ها: كتاب مقدس، روح القدس، تكلم به زبان ها، كليساي پنطيكاستي.

 

سال انتشار: 
هفتمين
شماره مجله: 
28
شماره صفحه: 
67

نقادي كتاب جامعه سليمان بر مبناي رابطه حكمت و جمال

سال هفتم، شماره دوم، پياپي 26، بـهار 1395

عبدالعلي شكر / دانشيار دانشگاه شيراز                                                                         ashokr@rose.shirazu.ac.ir

سعدي مويدي / مربي گروه معارف اسلامي، واحد بيضا، دانشگاه آزاد اسلامي، بيضا، ايران،           saadi.moayedi@yahoo.com

دريافت: 25/10/1394 ـ پذيرش: 26/3/1395

 

چكيده

كتاب جامعه سليمان، منسوب به حضرت سليمان علیه السلام است. بنا بر شهادت كتاب مقدس، خداوند به وي حكمت افاضه مي كرد. با وجود اين، ديدگاه هاي غيرحكيمانه اي نظير جبرگرايي، پوچ گرايي، لذت گرايي و چهرة بدبينانه و مأيوسانه اي در اين كتاب به سليمان نبي نسبت داده شده است. با بررسي و تحليل معنايي اصطلاح «حكمت» و نيز الهام از فرهنگ ناب اسلامي، مي توان با اضافه نمودن عنصر جمال، معناي دقيق تري از «حكمت» به دست آورد و بر اساس اين تحول معنايي، كتاب جامعه سليمان را غربالگري نمود، معناي حكمتي كه سليمان نبي از خداوند درخواست داشت را بازخواني كرد. بدين ترتيب، حكمت كه نوعي از آن، افاضه اي و نوع ديگرش تعليمي است، مبدأ جمال و جمال مظهرِ آن است. در حقيقت، حكيم واقعي به همه جهان هستي با ديده احترام نگريسته و سراسر نظام آفرينش را زيبا و احسن مي بيند. بنابراين، نگرش هاي غيرحكيمانه اي كه در اين كتاب به حضرت سليمان علیه السلام منسوب است، با فرض اينكه ايشان مشمول عنايت الهي در افاضه حكمت است، پذيرفتني نيست.

كليدواژه ها: كتاب مقدس، جامعه سليمان، حكمت، جمال.

 

سال انتشار: 
هفتمين
شماره مجله: 
26
شماره صفحه: 
87

از ابن الله تا مُبشِر: تحليلي بر استدلال‌هاي امام رضا عليه السلام در نفي الوهيت حضرت عيسي عليه السلام در مناظرة مرو

سال هفتم، شماره اول، پياپي 25، زمستان 1394

محمدرضا جواهري/ استاديار دانشكدة الهيات دانشگاه فردوسي مشهد                                 javaheri@ferdowsi.um.ac.ir

جواد شمسي/ دانشجوي كارشناسي ارشد فلسفه دانشگاه فردوسي مشهد                                 shamsi.javad@yahoo.com

دريافت: 6/9/1394 ـ پذيرش: 30/01/1395

چكيده

مدعاي محوري آن بخش از مناظرة مرو، كه ميان امام علي‌بن موسي‌الرضا علیه السلام و بزرگان دو دين مسيحيت و يهوديت رخ داد، انگارة «الوهيت حضرت عيسي علیه السلام» است. در اين مناظره، امام عليه اين مدعا سه دسته استدلال اقامه فرمودند: استدلال‌هاي مستقيمي در نفي الوهيت حضرت عيسي علیه السلام، استدلال‌هايي در اثباتِ نبوت ايشان و استدلال‌هايي در اثباتِ نبوت حضرت محمد صلی الله علیه السلام. هريك از اين سه دسته، به‌مثابه پشتوانة ديگري در نقضِ «وضع» مناظره عمل مي‌كند. مدعاي جاثَليق، به‌عنوان طرفِ نخست مناظره الوهيت حضرت عيسي علیه السلام است. امام علیه السلام «وضع» را تشخيص داده و با فراست، پس از طرح چند پرسش و پاسخ، ضمن نفي اين انگاره، «وضع» را به «عيسي علیه السلام و محمد صلی الله علیه السلام پيامبر هستند» تغيير مي‌دهند. اين پژوهش به شيوة تحليل محتوا، متكفل تحليل استدلال‌هاي امام در اين محورهاست. در اين مناظره، به‌مقتضاي بحث و درخواست طرفِ مناظره، ظرف استدلال‌هاي امام علیه السلام را استناد به «عقل» و «كتاب مقدس» تشكيل مي‌دهد. ايشان با اقامة دو استدلال قياسي، به نفي الوهيت مسيح علیه السلام مي‌پردازند، آن‌گاه با استناد به چهار فراز از كتاب مقدس و يك استدلال عقلي، سه محور بعدي را اثبات مي‌كنند. استنادهاي امام علیه السلام با رجوع به ويرايش‌هاي مختلف كتاب مقدس بررسي شده و ضمن مشخص نمودن مواضعِ نقل‌قول‌ها، اختلاف‌هاي احتمالي تحليل شده است.

كليدواژه‌ها: امام رضا علیه السلام، مناظره، الوهيت حضرت عيسي علیه السلام، ادلة اثبات نبوت، كتاب مقدس.

 

سال انتشار: 
هفتمين
شماره مجله: 
25
شماره صفحه: 
33

تحليل و بررسي عناصر عرفاني كتاب مقدس

سال ششم، شماره سوم، پياپي 23، تابستان 1394

عليرضا كرماني / استاديار مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره                                     Kermania59@yahoo.com

دريافت: 5/3/1394 ـ پذيرش: 18/7/1394

چكيده

يكي از منابع عرفان مسيحي كتاب مقدس است. در عهد قديم، مواجهة مستقيم و هم صحبتي با خدا، تحقق معجزات و به طوركلي مشاركت خداوند در تاريخ بشريت، مورد توجه عارفان مسيحي از صدر اول مسيحيت بوده است. در عهد جديد و در اناجيل همنوا، هدف سير انسان وصول به ملكوت ترسيم شده و راه رسيدن به اين هدف، در انكار نفس و تبعيت از عيسي علیه السلام  دانسته شده است. در انجيل يوحنا جايگاه عيسي علیه السلام  به عنوان طريق كمال برجسته تر بيان شده است. در اين انجيل، عيسي علیه السلام  كلمة خدا، مقدم بر خلقت همه مخلوقات و واسطة در آفرينش است و وصول به كمال انسان ها نيز جز از تشبه و اتحاد با او ميسر نيست. در اين انجيل، راه وصول به عيسي عبادت و رعايت احكام بيان شده است. اما پولس، با تقويت جايگاه عيسي مسيح، كه بسيار مورد توجه برخي عارفان بعد از وي واقع شد، حيات حقيقي انسان را در ارتباط و اتحاد با عيسي معرفي مي كند. در اين مسير، برخلاف تعاليم روشن عيسي علیه السلام ، حتي رعايت احكام و شريعت هم بي اثر شمرده مي شود.

كليدواژه ها: عرفان مسيحي، كتاب مقدس، عيسي مسيح، ملكوت آسمان.


سال انتشار: 
ششمين
شماره مجله: 
23
شماره صفحه: 
129

انجيل برنابا در تعارض با قرآن كريم

سال ششم، شماره اول، پياپي 21، زمستان 1393

حسـين حيدري / استاديار گروه اديان و فلسفه دانشگاه كاشان heydari@kashanu.ac.ir

خديجه كاردوست فيني / كارشناس ارشد اديان دانشگاه كاشان Erfan407@gmail.com

محمدمهدي قرباني / دانشجوي دكتري علوم قرآني دانشگاه كاشان mmgh114@gmail.com

دريافت: 10/3/1393 ـ پذيرش: 6/9/1393

چكيده

يوسف، ملقب به برنابا، اهل قبرس، گرچه در زمرة دوازده حواري مسيح نبوده، ولي به دليل جايگاه بي نظيرش در ترويج و گسترش مسيحيت نخستين در ميان غيريهودى ها، همانند پولس در رتبه رسولان به شمار آمده و در عهد جديد 33 بار از او نام برده شده است. وي بنابر سنت مسيحي، گرچه انجيلي نگاشته، ولي دست كم تا سده سيزدهم ميلادي نسخه اي از انجيل وي، مورد اطلاع، انتساب يا در دست مسيحيان يا مسلمانان نبوده است.
در سده هاي اخير، اثري منسوب به برنابا متشرشده كه در آن همانند قرآن، تثليث وتصليب عيسي انكار شده و به ظهور پيامبر خاتم صلي الله عليه و آله نويد داده شده است. وي معتقد است: بر سردر بهشت شهادتين مسلمانان نقش بسته است و در نتيجه اين رأي، با استقبال گروهي از علماي مسلمان مواجه شده است.
اين مقاله پس از معرفي اجمالي برنابا و پيشينة تاريخي انجيل منسوب به وي، موارد تعارض باورهاي ديني آن را با قرآن كريم برجسته مي كند. از جمله اين كه، آدميان فرزند خدا و ذاتاً گناهكارند. انبيا، به جز عيسي عليه السلام، از جمله ابراهيم، هارون، ايوب و.. گناه و محبت شرك آميز داشته اند. درجهان شناسي، اين انجيل، 144 هزار پيامبرآمده است. ده جهنم، هفت طبقه دوزخ و نه آسمان وجود دارد. فرشتگان دچار معصيت و نافرماني مي شوند، و مأموران عذاب دوزخ نه فرشتگان، بلكه شياطين هستند.

كليدواژه ها:كتاب مقدس، برناباي رسول، مسيحيت، قرآن كريم، اناجيل برساخته، عيسي مسيح.

سال انتشار: 
ششمين
شماره مجله: 
21
شماره صفحه: 
7

شمايل‌نگاري در الهيات ارتدوكس: نمادها و نشانه‌هاي آن در كتاب مقدس

سال پنجم، شماره دوم، پياپي 18، بهار 1393

 

ريحانه غلاميان / کارشناسي ارشد اديان و عرفان تطبيقي دانشگاه الزهراƒ                 adyan.reyhaneh@gmail.com

ليلا هوشنگي / استاديار دانشگاه الزهراƒ                                                     Lhoosh@alzahra.ac.ir

دريافت: 10/11/1392 ـ پذيرش: 14/4/1393

چکيده

مناقشات تمثال‌شکني، در سده هشتم ميلادي ميان کليساي کاتوليک رم و کليساي قسطنطنيه، موجب ايجاد شکاف ميان آنها شد. کليساي ارتدوکس به‌صورت رسمي در قرن يازدهم ميلادي، اعلام جدايي کرد كه شمايل‌نگاري از مشخصه‌هاي آن است. اين مقاله با بررسي ارتباط مباني نظري شمايل‌نگاري با کتاب مقدس، چگونگي پيوستگي آن دو را تبيين مي‌كند.                           
بنابر الهيات ارتدوکس، بسياري از آموزه‌هاي مسيحي موجود در کتاب مقدس به نحوي در شمايل‌ها تجلي يافته است. ازاين‌رو، شمايل‌نگاري را به نوعي «تفسير بصري» کتاب مقدس دانسته‌اند. در مقابل، کتاب مقدس را به‌منزله «شمايل مکتوب» مسيح انگاشته، در نتيجه، احترام برابري را براي شمايل و کتاب مقدس قائل شده‌اند. علاوه بر مسائل الهياتي، به جنبه‌هاي هنري شمايل‌ها در مقام هنر ديني يا هنر مقدس نيز توجه شده است. وجوه زيبايي‌شناختي شمايل‌ها، با استناد به تصويرسازي‌هاي موجود در کتاب مقدس، تصاوير روايي و غيرروايي ازجمله تصوير خداوند، عيسي مسيح و انسان و نشانه‌‌شناسي برخي از شمايل‌ها طرح شده است. اين شمايل‌ها در مقام نمادهايي از متون مکتوب و سنت شفاهي‌اند و صرفاً کاربردي تزئيني ندارند.

کليدواژه‌ها: شمايل، شمايل‌نگاري، کتاب مقدس، عيسي مسيح، الهيات ارتدوکس، نمادها، نشانه‌ها.

 

سال انتشار: 
پنجمين
شماره مجله: 
17
شماره صفحه: 
75
محتوای تغذیه