قرآن كريم

مقايسۀ نقش معنايي حيوانات در كتب آسماني قرآن كريم و انجيل متّي و يوحنا با تأكيد بر «دلالت» و «موضوعيت»

سال نهم، شماره چهارم، پياپي 36، پاييز 1397

آزاده شريفي مقدم / دانشيار گروه زبان‌هاي خارجي، دانشگاه شهيد باهنر كرمان    asharifi@uk.ac.ir
فاطمه‌زهرا نظري رباطي / مربي مترجمي زبان انگليسي، دانشگاه حضرت نرجس علیهما السلام رفسنجان
دريافت: 18/10/1396 ـ پذيرش: 23/03/1397
چکیده
یکی از ویژگی‌های کتب مقدس، روانی و سادگی متن است که با وجود معانی عمیق و دقیق به کاررفته در آنها، امکان درک این متون را برای مخاطبِ عامه فراهم ساخته است. واژگان معمول و مأنوس با زندگی بشر، همچون اسامی مربوط به طبیعت، گیاهان و حیوانات در این متون، در عین سادگی، در جهت آموزه‌های اخلاقی و دینی به کار رفته‌اند. با توجه به کاربرد نام‌واژه‌های حوزۀ حیوانات در دو کتاب مقدس قرآن کریم و اناجیل مسیحیّت با فراوانی قابل توجه، پژوهش حاضر درصدد است تا نام‌واژه‌های این حوزۀ معنایی را به‌لحاظ فراوانی و نوع، دلالت معنایی و نیز موضوعیت در سه کتاب، بررسی و مقایسه كند. نتایج حاصل از بررسی این دسته از نام‌واژه‌ها بیانگر شباهت‌ها و تفاوت‌هایی در زمینه‌های مورد بررسی بود؛ از جملۀ شباهت‌ها می‌توان به فراوانی دلالت‌های دارای مشخصّه‌های «ارجاعی»، «عام»، «ثابت» و «صریح» و نیز کاربرد موضوعی حیوانات در آیات حاوی موضوعات «راهنماشناسی»، «راه‌شناسی» و «انسان‌شناسی» در هر سه متن اشاره نمود. از تفاوت‌ها نيز مي‌توان گستره و تنوع موضوعي بيشتر در قرآن كريم نسبت به دو پيكرة متّي و يوحنا را نام برد.
کلیدواژه‌ها: قرآن کریم، انجیل، دلالت معنایی، موضوعیت، نام‌های حیوانات.


 

شماره مجله: 
36
شماره صفحه: 
25

واكاوي «فتشقي» بر اساس آيات سورة مباركه طه و فقراتي از باب سوم سفر پيدايش

سال نهم، شماره دوم، پياپي 34، بهار 1397

عباداله فضليان / دانش‌آموختة سطح 4 حوزه علميه قم
جواد باغباني آراني / استاديار موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره     Arani@Qabas.net
دريافت: 04/08/1396 ـ پذيرش: 15/01/1397
چكيده
رنج و مشقت از پیامدهای ناگوار عصیان حضرت آدم علیه السلام است که در قرآن کریم، با عبارت «فتشقی» و در تورات عربی «التعب» و در تورات انگلیسی «sorrow» و در برخی از ترجمه‌ها از آن، به «toil» یاد می‌کنند که وجه مشترک همه موارد، رنج و مشقت و سختی است. این پیامد در آیات 117، 118و119 سوره «طه» و در فقرات 17، 18و19 باب سوم «سفر پیدایش» آمده و در آنها وجوه مشترک و متفاوتی وجود دارد. این مقاله، در دو بخش قرآن کریم و تورات به مفهوم شناسی، تفسیر رنج و مشقت، مخاطب رنج و مشقت و رابطه میان آن و خوردن از درخت ممنوعه، با استناد به منابع معتبر خواهد پرداخت. اشتراکات و اختلافات و امتیازات آنها را بیان خواهد کرد. نتیجه برآمده از این پژوهش، گویای اين است که تعابیر به‌کاررفته در قرآن کریم، بسیار زیبا و دقیق و برای رساندن پیامی است؛ به‌ویژه اینکه عبارت «فتشقی»، همراه با توضیحات پیرامون آن تفسیرکننده «فَتَكُونَا مِنَ الظَّالِمِينَ» هست که یکی از مباحث عمیق در عصمت انبیاء است. همچنين اشتراکات دو کتاب، توجیه‌کننده تصدیق تورات توسط قرآن است.
کلیدواژه‌ها: تشقی، التعب، رنج و مشقت، قرآن کریم، تورات، سوره طه، سفر پیدایش.


شماره مجله: 
34
شماره صفحه: 
45

تعامل با بيگانگان از منظر كتاب مقدس عبري، تلمود و قرآن كريم

سال هفتم، شماره سوم، پياپي 27، تابستان 1395

اعظم سادات شباني / کارشناس ارشد رشته علوم قرآن و حديث دانشگاه الزهراء علیها السلام Az.shabani75@gmail.com

سهيلا جلالي كندري / استاديار گروه علوم قرآن و حديث دانشگاه الزهراء علیها السلام                    s.jalali@alzahra.ac.ir

ليلا هوشنگي / دانشيار گروه اديان و عرفان دانشگاه الزهراء علیها السلام                                    lhoosh@alzahra.ac.ir

دريافت: 20/01/1395 ـ پذيرش: 15/6/1395

چكيده

امروزه مناقشات بين پيروان اديان مختلف، افزايش يافته و موجب ناامني در جهان شده است. توجه به متون و انديشه هاي ديني و بازتاب آن در تعامل بيروني، مي تواند در شناسايي دلايل اختلاف و رفع آن مؤثر باشد. در انديشه يهود، «بيگانگان» افرادي خارج از قوم يهود هستند و نگاه دوگانه اي در برخورد با بيگانگان وجود دارد. در گزارش هاي كتاب  مقدس عبري(تنخ) و تلمود، از يك سو آنان، داراي نژاد پست و متفاوت از يهود هستند و از سوي ديگر، مخلوقات محترم خداوند شمرده مي شوند. اكثر يهوديان، به دليل باور به خلوص نژادي و برگزيدگي قوم خويش، با بيگانگان برخورد نامتعارف مي كنند. با بررسي متون مقدس يهود، يكي از دلايل مهم تعامل نادرست يهوديان با بيگانگان، تكيه بر انديشه هاي ناصواب راه يافته به متون ديني آنان است. در مقابل، قرآن كريم به همه انسان ها يكسان نگريسته، براي هيچ نژادي اعتبار ويژه قائل نمي شود، بلكه تنها تقوا و ايمان و عمل صالح موجب برتري انسان ها مي باشد.

كليدواژه ها: بيگانگان، قرآن كريم، تنخ، كتاب  مقدس عبري، قوم يهود، برگزيدگي.

 

شماره مجله: 
27
شماره صفحه: 
7

مفهوم شبد در گورو گْرَﻧﺘﻬ صاحب و وحي يا كلام الله در قرآن كريم

سال هفتم، شماره اول، پياپي 25، زمستان 1394

پروانه تقي خاني / کارشناس ارشد اديان غيرابراهيمي دانشگاه اديان مذاهب                          lilipot_1990@yahoo.com

سيدمحمد روحاني / دكتري فقه و معارف گرایش کلام اسلامی جامعه المصطفی         mohammadrohani59@yahoo.com

دريافت: 16/6/1394 ـ پذيرش: 11/12/1394

چكيده

وحي الهي، يكي از منابع مهم اديان و آيين هاي مختلف جهان مي باشد. آئين ﺳﻴﻜْﻬ  نيز بر اين موضوع تأكيد داشته و با مفهوم شبد از وحي سخن گفته است. با وجود اين مطالب، وحي در قرآن كريم و شبد در گرو گرنته صاحب، شباهت و تفاوت هايي دارند. شبد به هيچ وجه در وزان وحي الهي در اسلام نبوده و اساساً با رسالت پيامبر اسلام صلی الله علیه السلام قابل مقايسه نيست. ساده ترين موضوع در وحي متجلي در قرآن ناتواني ديگران در آوردن مثل آن است و البته وعده حفظ و نگه داري قرآن كريم توسط خداوند نيز تفاوتي اساسي در اين ميان است.

كليدواژه ها: شبد، باني، وحي، قرآن كريم، گورو، نبي، الهام، گورو گْرَﻧﺘﻬ  صاحب.

 

شماره مجله: 
25
شماره صفحه: 
51

انجيل برنابا در تعارض با قرآن كريم

سال ششم، شماره اول، پياپي 21، زمستان 1393

حسـين حيدري / استاديار گروه اديان و فلسفه دانشگاه كاشان heydari@kashanu.ac.ir

خديجه كاردوست فيني / كارشناس ارشد اديان دانشگاه كاشان Erfan407@gmail.com

محمدمهدي قرباني / دانشجوي دكتري علوم قرآني دانشگاه كاشان mmgh114@gmail.com

دريافت: 10/3/1393 ـ پذيرش: 6/9/1393

چكيده

يوسف، ملقب به برنابا، اهل قبرس، گرچه در زمرة دوازده حواري مسيح نبوده، ولي به دليل جايگاه بي نظيرش در ترويج و گسترش مسيحيت نخستين در ميان غيريهودى ها، همانند پولس در رتبه رسولان به شمار آمده و در عهد جديد 33 بار از او نام برده شده است. وي بنابر سنت مسيحي، گرچه انجيلي نگاشته، ولي دست كم تا سده سيزدهم ميلادي نسخه اي از انجيل وي، مورد اطلاع، انتساب يا در دست مسيحيان يا مسلمانان نبوده است.
در سده هاي اخير، اثري منسوب به برنابا متشرشده كه در آن همانند قرآن، تثليث وتصليب عيسي انكار شده و به ظهور پيامبر خاتم صلي الله عليه و آله نويد داده شده است. وي معتقد است: بر سردر بهشت شهادتين مسلمانان نقش بسته است و در نتيجه اين رأي، با استقبال گروهي از علماي مسلمان مواجه شده است.
اين مقاله پس از معرفي اجمالي برنابا و پيشينة تاريخي انجيل منسوب به وي، موارد تعارض باورهاي ديني آن را با قرآن كريم برجسته مي كند. از جمله اين كه، آدميان فرزند خدا و ذاتاً گناهكارند. انبيا، به جز عيسي عليه السلام، از جمله ابراهيم، هارون، ايوب و.. گناه و محبت شرك آميز داشته اند. درجهان شناسي، اين انجيل، 144 هزار پيامبرآمده است. ده جهنم، هفت طبقه دوزخ و نه آسمان وجود دارد. فرشتگان دچار معصيت و نافرماني مي شوند، و مأموران عذاب دوزخ نه فرشتگان، بلكه شياطين هستند.

كليدواژه ها:كتاب مقدس، برناباي رسول، مسيحيت، قرآن كريم، اناجيل برساخته، عيسي مسيح.

شماره مجله: 
21
شماره صفحه: 
7

نقد و بررسي نظرية گناه ازلي در مسيحيت

سال پنجم، شماره اول، پياپي 17، زمستان 1392

بهروز افشار / استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد بابل Afshar.1347@yahoo.com
دريافت: 8/12/1392ـ پذيرش: 8/3/1393
چكيده
مسئله گناه اوليه پس از پولس رسول، نخستين بار به وسيله قديس آگوستين مورد بحث و بررسي كلامي قرار گرفت. به نظر او، انسان به دليل گناه اوليه آدم و حوا گناهكار است و تنها لطف و عنايت الهي است كه انسان را به سوي خير هدايت مي‌كند. اين مقاله با روش نظري و مطالعه تورات و انجيل درصدد تبيين دقيق اين نظريه و بررسي آن با توجه به ديدگاه‌هاي برخي متكلمان و فيلسوفان است. اين تحقيق نشان مي‌دهد با اينكه در عهد قديم و جديد، اثري از تعليم آموزه گناه نخستين وجود ندارد، با اين حال امروزه، بسياري از فرقه‏هاي مسيحي در خصوص فراگير بودن گناه آدم اتفاق‌نظر دارند. از نگاه آنان، نه‌تنها پيامبران الهي در گناه اصلي شريك هستند، بلكه تمامي كودكان نيز از بدو تولد گناهكار به دنيا مي‏آيند. پولس رسول و ديگران از نظريه‌پردازان آن هستند. درحالي‌كه علّامه طباطبائي و ديگران از منتقدان جدي اين آموزه مي‌باشند.
كليدواژه‌ها: گناه نخستين، كتاب مقدس، قرآن كريم، مسيحيت.

شماره مجله: 
17
شماره صفحه: 
69

«عهد» در كتاب مقدس و قرآن كريم

سال چهارم، شماره دوم، پياپي 14، بهار 1392، ص 5 ـ 24

دل‌آرا نعمتي پيرعلي / استاديار دانشگاه آزاد اسلامي، واحد كرج delara.nemati@kiau.ac.ir

دريافت: 15/ 6/ 1392 ـ پذيرش: 2/ 11/ 1392

چكيده

«عهد» در كاربردهاي قرآني به معاني پيمان، فرمان و توصيه آمده است كه اين معاني سه‌گانه در متعهد ساختن انسان به تكليف الهي قدر مشترك مي‌يابند. عهد خداوند با انسان، دو صورت باطني و قولي دارد. عهد باطني خداوند با انسان، همان اعطاي مقام امامت مي‌باشد كه مسبوق به افاضات الهي و تحقق حالتي دروني در انسان است كه به‌واسطۀ آن اصطفاء، عصمت، حقيقت عبوديت، كمال ارتباط و نزول وحي تحقق مي‌يابد. عهد انسان با خداوند نيز دو صورت قولي و باطني دارد: عهد قولي انسان در قبال خداوند و مردم قابل تصور است كه همان مسئوليت‌پذيري است. عهد باطني انسان عبارت از پايمردي در راه ايمان و التزام عملي به عقايد و تكاليف است. صرف‌نظر از اينكه عهد قديم به‌طور مشخص به عهد باطني خداوند با انسان نپرداخته، اما در خصوص عهد قولي خداوند و نيز عهد انسان با خدا، با تعاليم قرآن در كليات مشترك است. برخلاف عهد جديد كه مناسك شرعي را عامل تقرب به خدا نمي‌داند، بلكه ايمان به مسيح و حقيقت تصليب را، موجب اتحاد انسان با مسيح و عامل رستگاري انسان برمي‌شمارد.

كليدواژه‌ها: عهد، خدا، انسان، عهد قديم، عهد جديد، قرآن كريم.

شماره مجله: 
2
شماره صفحه: 
5

بررسي تطبيقي «سنّت امداد» در قرآن كريم و عهد عتيق

سال چهارم، شماره اول زمستان، 1391، ص 45 ـ 66
Ma'rifat-i Adyān, Vol.4. No.1, Winter 2013

حسن صفايي* / سيد اكبر حسيني قلعه‌بهمن**

چكيده

بخش عمده‌اي از امدادهاي غيبي خداوند در قرآن كريم، مربوط به امت‌هاي پيشين و پيروان اديان گذشته است. در اين ميان آياتي كه دربارة بني‌اسرائيل يا قوم موسي(ع) نازل شده، از ساير امّت‌ها بيشتر به چشم مي‌خورد. بحث «امداد» از ديدگاه قرآن كريم در بعضي موارد به لحاظ نوع، شرايط و كاركردها، با عهد عتيق مشابهت دارد. امدادهاي خداوند هنگام خروج از مصر و ياري يهوه در بيابان و اعطاي انواع نعمت‌هاي درخواستي از سوي پروردگار در قرآن كريم هم مطرح است. هرچند در برخي موضوعات، بين قرآن كريم و عهد عتيق اختلاف وجود دارد. در قرآن كريم از تعهّد خداوند مبني بر اعطاي سرزمين، به ذرية ابراهيم(ع)، از طريق اسحاق(ع) و يعقوب(ع)، آن‌گونه كه در عهد عتيق به آن اشاره شده است، سخني به ميان نمي‌آيد. همچنين دادن سرزمين موعود به بني‌اسرائيل به‌طور مطلق مطرح نيست، بلكه منوط به عدم تخلف از دستورات الهي است. آنچه كه از آيات قرآن كريم استفاده مي‌شود، رهايي قوم بني‌اسرائيل از بندگي و اسارت فرعون و وراثت زمين در جهت عبادت آزادانه خداي متعال است. برخي ديگر از انواع امدادها، مربوط به جامعة مسلمانان در صدر اسلام است.
اين مقاله، ضمن اشاره به تفاوت‌ها و شباهت‌هاي موجود در اين زمينه، ويژگي‌هاي امدادهاي غيبي در قرآن كريم و عهد عتيق را از نظر مفهوم، انواع، شرايط و كاركردها بررسي مي‌كند.
كليدواژه‌ها: سنت، امداد غيبي، امداد خاص، قرآن كريم، عهد عتيق، بني‌‌اسرائيل

شماره مجله: 
13
شماره صفحه: 
45
محتوای تغذیه